Er zijn van die gebruiksvoorwerpen, die iedereen nodig heeft, die verplicht zijn en die je soms zelfs dagelijks gebruikt, maar die grote irritaties opwekken. Omdat ze of niet goed werken, altijd stuk zijn als jij ze nodig hebt of gewoon een aanslag zijn op je ogen; zo afzichtelijk vormgegeven. Wat te denken van allerhande plastic verpakkingen die je zonder hulpmiddelen niet open krijg, terwijl je net haast heb en de schaar niet kan vinden.
Het lijkt wel alsof op het vlak van productinnovaties de kloof steeds groter wordt. Het ene product wordt door ontwerpers eindeloos op de schop gegooid, veranderd en getest, het andere product bevat hopeloos verouderde technologie en ligt nog even liefdeloos in de schappen als in je grootjestijd. Het ene moment bestel je op je mobiel een filmkaartje, het volgende moment sta je eindeloos te klooien met een onbegrijpelijke parkeermeter.
Onooglijke thermostaat en watermeter
Nu is het in het geval van de parkeermeter simpel, iedereen betaalt natuurlijk straks met z’n mobiel. Net zoals winkelwagentjes straks hopelijk overbodig worden omdat je gewoon de producten scant met je mobiel en dan afrekent bij de kassa waar al je boodschappen klaar staan of zelfs al zijn verzonden naar je huisadres.
Gelukkig zijn er af en toe ook nog uitvinders die ineens weten te verrassen met een productverbetering, waar je nog nooit aan gedacht had. Zo heeft Eneco onlangs een interactieve thermostaat ontwikkeld, nadat Tony Fadell, bedenker van de iPod afgelopen najaar met een slimme en slick uitziende thermostaat kwam.
Een perfect voorbeeld van een product dat hoognodig aan verbetering toe was. Bij deze doen we aan hem dan ook de oproep om die spuuglelijke watermeter aan dezelfde restyling te ontwerpen. En neemt u dan ook even de onooglijke cv-ketel en fantasieloze radiatoren mee, die na het ontzettend inventieve ontwerp van handdoekradiatoren geen vernieuwing meer ondergingen?
Hieronder nog wat ideeën waarvan wij vinden dat ze op z’n minst voor verbetering vatbaar zijn. Iemand zei ooit: “Dit land kan zoveel beter.” Nou deze voorwerpen kunnen dat zeker ook:
Printers/ kopieermachines
Waarschijnlijk de grootste ergernis van iedereen die op een kantoor werkt: printers en kopieerapparaten, die als ze zich verslikken in papier maar met moeite kunnen communiceren waar de pijn zit. Op het lcd-schermpje verschijnt vaak een tekeningetje van het apparaat waarbij dan in een cirkel met een letter is aangegeven waar het papier vastzit.
Hier op de redactie beginnen we meestal maar gewoon op alle knopjes te drukken, te trekken aan alle losse onderdelen, alles te bewegen wat maar open kan en dan te wurmen tussen klepjes en deurtjes tot we het ook niet meer weten. Daarna bellen we de helpdesk. O, nee die hebben we niet. Dus dan vragen we onze hoofdredacteur of die het weet. Die trekt dan de hele zijkant open, geeft er een schop tegen en we kunnen weer. Wij zien hier mogelijkheden voor lichte verbetering.
Afstandsbediening
Zo, lekker een avondje tv kijken. Maar het ding aankrijgen is tegenwoordig nog een hele tour de force. Er zijn al gauw drie afstandsbedieningen nodig; één voor de DVD-speler, één voor de tv én één voor de kabelontvanger. Maar welke is nou voor welk apparaat? Een avondje tv-kijken dreigt zo te ontaarden in eindeloos gedruk op toetsen. Natuurlijk, er zijn universele afstandsbedieningen, maar die zijn in tegenstelling tot wat de naam suggereert lang niet geschikt voor alle apparaten.
Tv en andere apparatuur kunnen al met elkaar ‘praten’ via de HDMI-kabel. Het is eigenlijk niet meer dan een kwestie van afstemming tussen de elektronica. Een Macbook heeft maar een enkele muisknop. Als een computer zo bediend kan worden, waarom een tv met een paar randapparaten dan niet?
Snoerwarboel
Al die apparaten zorgen overigens ook doorgaans voor een landschapvervuilende, stoffige, onhandige, onontwarbare kluwen snoeren. Hoe is het mogelijk dat in dit wifi-tijdperk alle andere apparatuur niet ook wireless is? Waarom moet ik nog steeds op m’n knieën op de vloer in de weer met een snoertje en een lader om die ergens achter de bank bij een stopcontact in te pluggen? De enige productinnovatie die op dit vlak ooit is bedacht zijn de automatisch oprolbare snoeren, maar die zitten doorgaans alleen in stofzuigers, en van die snoerhouders. Goh. Nou, nou.
Bladblazer
Ooit bedacht als apparaat om insecticiden mee te verspreiden tot een of andere limbo bedacht dat het zonder hulpstukken handiger was en je er ook bladeren mee kon blazen. En bedankt. Nu staat de individuele consument doorgaans niet zo snel ’s ochtends vroeg in z’n tuintje de blaadjes bij elkaar te blazen. De mannen van de gemeente daarentegen wel. Alleen zij hebben van die fijne, beschermende oordoppen op tegen de verschrikkelijke herrie. De doorsnee slaper uiteraard niet, tenzij je een snurkende partner hebt. Wat was er mis met de good old hark? Na de stille stofzuiger lijkt de uitvinding van een silencio bladblazer ons geen overbodige luxe.
Fietsbanden/ketting
Aan de basisbestanddelen van de fiets kan nog wel het een en ander aan verbeterd. Wat gebeurt steevast op het moment dat je op tijd op die afspraak moet zijn? Inderdaad, dan ligt ineens de ketting eraf of heb je plotseling een platte band. Maar banden plakken zou toch allang tot het verleden moeten behoren dankzij de zogenaamde lekvrije band? De werkelijkheid is helaas weerbarstiger dan de marketing. Hier ligt nog een kleine uitdaging voor materiaaltechnici, op z’n zachtst gezegd.
Een veel ernstiger designflaw heeft de kettingkast, althans de gesloten versie die de ketting moet beschermen tegen weer en vuil. Dat laatste werkt heel goed, maar werkt enorm tégen de fietser wiens ketting eraf loopt en die ‘m zelf, zonder gang naar de fietsenmaker, er weer op wil leggen. Onderaan zit altijd een knopje dat lijkt te zeggen: ‘klik via mij de verpakking open’. Zo eenvoudig is het helaas niet. Maar waarom niet?
Autopedalen
Nog zoiets in de categorie vervoer, dat toch eigenlijk hopeloos ouderwets aandoet; de pedaalbediening in een auto. Zeker nu er hybride auto’s zijn, de elektrische auto steeds beter wordt, auto’s ontwikkeld worden die rijden op frituurvet, en zelfs gewerkt wordt aan auto’s op waterstof, wekt het bevreemding dat je in de auto wel nog steeds dat vermoeiende voetenwerk moet toepassen. Daar valt vast iets op te verzinnen. Waarom geen gashendel en rembedieningen in het stuur bijvoorbeeld? En o, ja dat gehannes met van die ruitenwisservloeistof, olie en anti-vriesflesjes onder de motorkap: zeg nou eerlijk; dat is toch ook niet meer van deze tijd??
Vaatwasser
De vaatwasser maakt het leven ontegenzeggelijk makkelijker. En met de inbouwmachine, waarbij het front dezelfde look and feel krijgt als de keukenkastjes, is het zelfs om aan te zien. Aan de inhoud en indeling is echter niet veel veranderd: bovenin kopjes, onderin borden en meestal het bestekbakje.
Het gemiddelde gezin gebruikt gek genoeg ook pannen en schalen. En dan is het uitermate frustrerend – zo niet irritant – dat als de afwasmachine lekker staat te zoemen, er nog twee pannen, een wok en een slabak met de hand moeten worden gesopt. De standaard vaatwasser heeft kortom onvoldoende afwascapaciteit.
Misschien is er een reden dat het apparaat in het Engels dishwasher en in het Italiaanse lavapiatti heet. In het Nederlands vertaald is dat: bordenwasser. Geen pannen dus. Terwijl een wat groter exemplaar echt niet zou misstaan naast het vijfpits brede gasfornuis. En zou een combi vaat/wasmachine teveel gevraagd zijn?
Keukenmachine
Wat ook zeker niet past in de toch al overvolle afwasmachien zijn alle 26.000 hulpstukken die je doorgaans krijgt als je een keukenmachine koopt. En al helemaal niet als je hem in een zwak ogenblik hebt gekocht via een aanbieding waarbij je er nog eens tig extra bakjes, messen en weet niet wat voor onzin bij kreeg. Dat leek zo handig, maar op het moment dat het dan uit je keukenkastje barst naast de hele collectie bewaarbakjes in alle soorten en maten, slaat de twijfel toch even toe.
Er zijn hele mooie, fraaie, dure exemplaren. Maar het blijven meestal monsterlijke bakbeesten. Alternatief: een messenset en een cursus chefhakken en zagen a la Jamie?
Wasrek
Nog een ergernis in de categorie huishoudelijk: wasrekken die niet uitklappen als jij dat wil, maar wel inklappen op het moment dat jij dat niet wil. Of het nu het uittrekbare wasrek is voor buiten – overigens niet geschikt voor paaldansen zo blijkt uit ervaring, maar dat terzijde – het aan de radiator te hangen wasrek of de neer te zetten vierkante wasmolen; het zijn allemaal ondingen. Om nog maar te zwijgen van de onhandelbare strijkplank. Serieus, kan er nu geen beter en functioneler ontwerp bedacht worden dan die door hun hoeven zakkende Bambi-achtige gevallen?
Vliegen
Niet zozeer een product, maar meer een proces: op vakantie gaan. Voor het leuke gedeelte aanbreekt, is er ook altijd een niet zo’n leuk gedeelte waar je doorheen moet: het hele gebeuren van in de rij staan op een overvol vliegveld voor de incheckbalie, dan in de rij staan bij de douane, langs de röntgenafdeling, vervolgens in de rij voor het instappen, dan in de rij in het gangpad van het vliegtuig om je in een te krappe stoel te wurmen, dan in de rij om uit te stappen en dan wéér in de rij om te wachten op je koffer. En dat alles herhaalt zich dan nog eens op de terugreis.
Als het druk is op vliegvelden, ontaardt het steevast in chaos. Het zou toch niet heel moeilijk moeten zijn om een gestroomlijnder logistiek proces te ontwerpen om de goegemeenten in het vliegtuig te krijgen, zou je zeggen. Met de irisscan straks zal het douaneproces vast makkelijker gaan. Maar waarom bijvoorbeeld geen mooie loungeruimtes maken, waar je kan wachten terwijl je op afroep van je nummer kan inchecken? Bij de slager en de bakker werkt het ook. En je hoeft toch geen genie te zijn om te bedenken dat mensen laten instappen op volgorde van hun vliegtuigstoel echt sneller is…
