Het is nu officieel: Elon Musk, die furore maakte als ceo van Tesla, voegt nu twee bedrijven die hij zelf heeft opgericht samen. AI-bedrijf xAI fuseert met SpaceX, het raket- en satellietbedrijf dat rond juni naar de beurs wil gaan.
1. Hoe ziet de combinatie van xAI en SpaceX eruit?
xAI en SpaceX vormen samen volgens Bloomberg het grootste private bedrijf ter wereld, met nu al een waarde van 1250 miljard dollar. Straks levert dat ook de grootste beursgang ooit op. Op het eerste oog hebben de kernactiviteiten van de onderdelen niet veel met elkaar te maken. SpaceX, opgericht in 2002 dus ruim voordat Musk in het avontuur met Tesla stapte, verlaagde de kosten van ruimtereizen spectaculair met zijn herbruikbare raketten.
Het lanceert tegenwoordig raketten voor klanten als Nasa, het Pentagon en commerciële bedrijven. Zijn Falcons schieten satellieten, maar ook astronauten de ruimte in. Vaak zijn de satellieten uit eigen huis, als onderdeel van het Starlink satellietnetwerk dat Musk ook exploiteert via SpaceX.
xAI is op zijn beurt ook een fusieproduct. In 2023 startte Musk met het AI-bedrijf. OpenAI, waarvan hij nota bene een van de initiatiefnemers was, kon wat hem betrof wel wat concurrentie gebruiken. Zijn tegenhanger van chatbot ChatGPT heet Grok, een AI-tool die vooral bekendheid kreeg door regelmatig uit de bocht te vliegen.
Grok is onder meer aan te spreken via X, het sociale netwerk dat ooit Twitter heette en dat Musk een paar jaar geleden kocht. In 2025 liet hij X opgaan in xAI. Met de fusie van deze week zijn de belangrijkste speeltjes van Elon Musk dus onder een dak gekomen. Op Tesla na inderdaad. Maar zoals gezegd: daar is de multimiljardair slechts grootaandeelhouder en ceo.
2. Hoe verklaart Musk de logica achter de fusie?
Musk kondigt het in een memo op de website van SpaceX zó aan: ‘SpaceX heeft xAI overgenomen om de meest ambitieuze, verticaal geïntegreerde innovatiemotor op (en buiten) de aarde te vormen, met AI, raketten, ruimte-internet, directe communicatie met mobiele apparaten en het toonaangevende platform voor realtime-informatie en vrije meningsuiting.’
Volgens hem leunt AI nu nog op aardse datacenters die meer stroom gaan slurpen dan de wereld kan opwekken zonder de maatschappij en het milieu te schaden. Dan is AI in de ruimte een logische manier om te schalen. ‘De enige logische oplossing is daarom om deze grondstofintensieve activiteiten te verplaatsen naar een plek met overvloedige energie en ruimte. Ruimte heet tenslotte niet voor niets “space”. ‘
Een miljoen datacenters in de ruimte die kunnen voorzien in hun eigen (zonne-)energie, dat maakt de raketten die SpaceX ontwikkelt onmisbaar voor de groei van xAI. En andersom zal die rekenkracht in de ruimte – en op termijn wat Musk betreft ook op de maan – ook bijdragen aan de ultieme missie van SpaceX: ‘Een volledige beschaving op Mars en uiteindelijk expansie naar het universum.’
3. Zijn datacenters in de ruimte echt haalbaar?
Tja, een datacenter is wel iets groter dan een satelliet, die vaak nauwelijks groter hoeft te zijn dan een pak melk. Het is letterlijk wel iets dichterbij dan die missie om Mars te koloniseren en Musk rekent het zelf voor in zijn memo. Dat miljoen satellieten draait niet van vandaag op morgen om de aarde. Zelfs in topjaar 2025 schoot SpaceX rond de 3.000 ton aan vracht de ruimte in, voornamelijk Starlink-satellieten.
Lees ook: Ooit richtten ze OpenAI samen op, nu kunnen Musk en Altman elkaar niet meer luchten of zien
Er zijn veel meer lanceringen nodig, van de grootste Starship-raket, om voldoende rekenkracht de ruimte in te krijgen. Musk spreekt over Starships die uiteindelijk maar liefst elk uur de aarde verlaten en telkens 200 ton aan vracht meenemen. Zijn vuistregel: een ton aan satellietapparatuur is goed voor 100 kW aan rekenkracht, dus je hebt jaarlijks 1 miljoen ton nodig voor 100 gigawatt aan AI-capaciteit. Ter vergelijking: in 2026 worden in de AI-race de eerste gigafactories, ofwel AI-datacenters op aarde gepland die de lat van 1 gigawatt halen.
Wat Musk voor ogen heeft, is op dit moment nog onmogelijk. Hijzelf gaat ervan uit dat zijn plan voor ‘orbital data centers’ de innovatie bij SpaceX zo’n zwieper zal geven, dat binnen 2 tot 3 jaar het goedkoper wordt om datacenters in de ruimte te bouwen dan op aarde.
De buitenwereld is er intussen redelijk unaniem over. Op dit moment zwermen pas 9.000 Starlinksatellietjes rond de aarde en SpaceX heeft de handen al meer dan vol aan alle lanceringen voor andere klanten. Musk heeft wel meer bierviltjes voorzien van megalomane plannen, maar ook voor dit vergezicht moet hij wat meer geduld oefenen dan die twee tot drie jaar. En dat is in AI-jaren gerekend een eeuwigheid.
4. Wat is de échte reden van de fusie?
Geld, 100 procent. In de AI-race gaan vele honderden miljarden om, alleen al de ‘Big Five’ (Oracle, Microsoft, Meta, Google-moeder Alphabet en Amazon) investeren in 2026 600 miljard dollar in AI-datacenters. xAI is vergeleken daarbij een kleintje, maar vreet cash. Alleen al in de eerste 9 maanden van 2025 verbrandde het 9 miljard dollar, vertelde het onlangs aan investeerders.
Begin januari haalde xAI nog 20 miljard dollar op bij Nvidia, Cisco, Qatar en andere geldschieters in een fundingronde die het bedrijf waardeerde op 230 miljard. Eerder kwamen de broodnodige investeringen uit Musks andere activiteiten: SpaceX stak het afgelopen jaar 2 miljard in de OpenAI-concurrent, Tesla stak recent hetzelfde bedrag in zijn halfzuster.
Lees ook: Hoe hard rent een garnaal op een loopband? De simpele truc waarmee Elon Musk altijd zijn zin krijgt
De fusie, en vooral de beursgang van de combinatie, maakt het een stuk makkelijker om geld op te halen voor de groei van Grok. Voor de IPO zou al worden gemikt op een verse 50 miljard dollar, afkomstig van nieuw uit te geven aandelen. Dat is een kwestie van het ijzer smeden als het heet is. Op dit moment negeren investeerders nog de vrees voor een AI-bubbel, mede omdat de nieuwe technologie wel degelijk veel nuttige toepassingen vindt. Maar dat kan over een of twee jaar zomaar over zijn, als in Musks fantasie zijn raketten klaarstaan om aan de lopende band AI-satellieten te lanceren.
5. Geloven investeerders wel in dit verhaal?
Ze zullen niet echt verrast zijn door dit nieuwe hoofdstuk van de ‘Muskonomy’. Zo is het conglomeraat, de onderlinge verwevenheid en de manier waarop Musk ermee speelt inmiddels gaan heten. Het is een web van bedrijven die in elkaar investeren, maar ook echte zaken met elkaar doen. Tesla levert batterijen voor de datacenters van xAI. xAI ontwikkelt software die Tesla’s robotaxi en mensachtige robot Optimus slimmer maakt.
Stap voor stap lijkt Musk nu zijn imperium te consolideren, al lagen zijn mede-aandeelhouders bij Tesla wel dwars bij pogingen om de autobouwer te verknopen aan het AI-bedrijf.
De belangrijkste houvast voor beleggers en investeerders in deze wirwar aan activiteiten en kruisverbanden is uiteindelijk Musk zelf. Of eigenlijk: hun geloof in zijn ambitie, visie, intuïtie, relaties met de Trump-kliek. Alles wat de man de afgelopen jaren even omstreden als geniaal maakte vertegenwoordigt wel degelijk waarde.
Lees ook: De nieuwe taxi-oorlog wordt uitgevochten tussen robots – nu ook in Europa
Gaat xAI de race winnen onder de vleugels van SpaceX, al dan niet dankzij een massa ijzer in de ruimte? Wie zal het zeggen. Dat SpaceX de space race tot nu toe ruimschoots heeft gewonnen, is misschien een aardige verzekering mocht het op niks uitlopen met de kunstmatige intelligentie. Maar vergis je niet in het geloof dat Musk nog steeds geniet.
Tesla maakte vorige week de eerste omzetdaling uit zijn geschiedenis bekend. Het stopt met het maken van de grote modellen S en X om ruimte vrij te maken voor de productie van een miljoen Optimussen. Bij zo’n bericht zou elk ander beursgenoteerd bedrijf worden gedumpt door aandeelhouders, maar de koers van Tesla deed er doodleuk nog een schepje bovenop.
