Schoolbank.nl is al jaren een populaire site. Ruim 2 miljoen bezoekers registreerden zich om op zoek te gaan naar oude schoolvrienden, en de waardering is hoog. Toch zag moederbedrijf Rosetta zich genoodzaakt geld voor zijn diensten te vragen, anders gaat Schoolbank kopje onder, stelt directeur Guy Spriggs.
Het is een dilemma uit de dotcom-economie van enkele jaren geleden: Ondernemers houden gratis sites in de lucht, maar de kosten lopen steeds hoger op. In een poging om uit die kosten te komen of om geld te verdienen, vragen ze noodgedwongen geld aan de bezoekers. In een aantal gevallen, zoals bij datingsites, ontstond een gezonde business. Maar vele anderen gingen kopje onder, omdat bezoekers niet wilden betalen voor de content van de site. Schoolbank is nooit helemaal gratis geweest, voor bepaalde diensten moesten bezoekers van de site al betalen. De profielen van bezoekers waren gratis in te kijken, maar om contact te leggen met vroegere vrienden werd een paar euro gevraagd. Maar veel mensen omzeilden die regels door hun e-mailadres in het profiel te zetten, legt Spriggs uit. “Die kunnen we er wel uit filteren, maar mensen worden steeds creatiever in het omschrijven van het mailadres. En miljoenen teksten doorlopen is niet te doen. Dan is er nog één optie: De profielen niet tonen.”
Boze reacties
Geen wonder dat er zoveel reacties waren op de plotse vraag naar geld. Schoolbank telt meer dan twee miljoen inschrijvingen. Eigenlijk vond iedereen wel klasgenootjes terug. Wekelijks registreerden zich 15.000 tot 25.000 nieuwe gebruikers. In de eerste week waarin betaald moest worden, was dat niet anders, zegt Spriggs. Maar het aantal bezoekers dat al betaalde voor de al langer bestaande contactmogelijkheden loopt al enkele maanden terug. Nu lijkt de groei er uit te zijn. Schoolbankers zien veel minder vaak nieuwe klasgenoten langskomen dan vorig jaar. Spriggs geeft toe dat de overgang niet helemaal vlekkeloos verlopen is. Die zorgde voor een stroom van boze reacties. Veel bezoekers klaagden dat ze hun mailadres niet zomaar mochten noemen. Ook de overgang naar een betaald model zonder waarschuwing vooraf schoot in het verkeerde keelgat. Spriggs: “Misschien hebben we niet goed gecommuniceerd waarom dit nodig was. We hebben geleerd hoe gehecht mensen zijn aan de site, daarom wilden we ´m ook niet sluiten.”
De tijd van de gratis webcontent is volgens Spriggs voorbij. “Elke site moet inkomsten hebben. Eén simpele pc is niet genoeg om zo´n site draaiende te houden. Mensen denken vaak dat er bakken met geld omgaan op internet, maar de inkomsten van banners alleen zijn lang niet voldoende. Ebay kan daar niet van leven, hotmail ook niet.” Schoolbank probeerde vorig jaar al inkomsten uit de site te halen. Zo heeft moederbedrijf Rosetta een overeenkomst met vakanties.nl, waarbij schoolbank een fee krijgt over reizen verkocht via de site. Ook ging de site in zee met onderzoeksbureau Intomart GFK. Zo wilde Spriggs een duidelijker beeld krijgen van het ledenbestand van Schoolbank.nl en adverteerders en mediabureaus beter bedienen. Maar de opbrengsten daarvan bleken niet genoeg om de site in de lucht te houden, zegt Spriggs.
Concurrentie
Bij een site als schoolbank, qua opzet vergelijkbaar met datingsites, is de wet van de aantallen doorslaggevend: Staat er niemand geregistreerd, dan zullen nieuwe bezoekers ook wegblijven. Concurrenten profiteerden in ieder geval in de eerste weken van schoolbank´s omschakeling. De veel kleinere, gratis site Schoolpagina.nl zag het aantal inschrijvingen hard oplopen. Mocht de betaalsite goed gaan lopen, dan verdient Rosetta meer dan de kosten terug. Als slechts 10 procent van de geregistreerden kiest voor het jaarabonnement van 12 euro, dan krijgt Rosetta al snel 2,4 miljoen euro per jaar binnen. Bij Rosetta werken tien mensen die allemaal parttime bezig zijn met schoolbank, zegt Spriggs. Zover is het uiteraard nog niet. Het aantal opzeggingen is iets hoger dan voorheen, maar minder dan het aantal nieuwe aanmeldingen. Spriggs: “Er is tot begin januari nooit een dag geweest dat de site niet is gegroeid.” Voorlopig durft hij geen uitspraken te doen over hoeveel betalende bezoekers de site zal trekken. “Ik hoop zoveel mogelijk. Veel mensen zijn inderdaad teleurgesteld, maar we krijgen ook veel positieve reacties.”
Historie
1995 Schoolbank gaat de lucht in Om contact te kunnen leggen met klasgenoten betaalt een bezoeker een paar euro
2004 Schoolbank passeert grens van twee miljoen registraties
2005 Bezoekers moeten betalen voor alle functies van Schoolbank
Drie experts over Schoolbank.nl
Paul Zekveld, investeerder Zekventures
“Een meer opportunistische benadering lijkt me verstandiger: ik verkoop iets waar een klant iets aan heeft en de klant betaalt ervoor. Maar dit wekt de indruk dat vooraf niet goed is nagedacht over het model. In tegenstelling tot datingsites gebruiken mensen een site als Schoolbank meer als een lolletje. Het is meer nice to have dan need to have. En dáár wil men doorgaans niet voor betalen. Schoolbank zou zijn 2 miljoen gebruikersprofielen kunnen exploiteren voor reclameacties, maar óók voor marketingdata en online marktonderzoek. Verfijning van de formule kan nog meer opleveren: denk aan Gymnasiumbank.nl of MensendieooitbijPhilipsgewerkthebben.nl! Op de Nasdaq vertegenwoordigen bedrijven als Greenfield en Harris honderden miljoenen aan waarde met een businessmodel dat gestoeld is op het bouwen en exploiteren van gevarieerde marketing- en onderzoekspanels. Interessant voor financiers dus? Nog niet, want Schoolbank richt zich ’slechts’ op Nederland. Met een meer internationale focus, eventueel via overnames van vergelijkbare buitenlandse sites, zou voldoende kritische massa kunnen worden gegenereerd die het investeringsrisico rechtvaardigt.”
Antoinette Hoes, adviseur nieuwe media Syntens
“De manier waarop Schoolbank de veranderingen heeft gecommuniceerd heeft veel kwaad bloed gezet. Schoolbank heeft dit ver van te voren kunnen zien aankomen, dan heb je tijd voor een goed overdacht communicatieoffensief. De leden hadden in ieder geval voor hun gevoel iets extra’s moeten krijgen. Bij andere social networks willen mensen wel betalen voor zulke extra diensten. Op datingsites gaat dat naast het doorgeven van e-mailadressen ook over (voice)chatten en (anoniem) kunnen bellen met anderen. Ook verdienen dat soort clubs aan het organiseren van events voor de leden. Zakelijke netwerken als OpenBC bieden méér interactiemogelijkheden als je betalend lid wordt. Als Spriggs echt geen geld wil verdienen, had hij van Schoolbank natuurlijk ook een vrijwilligersorganisatie kunnen maken. Zo zijn later succesvolle sites als Craigslist en Startpagina ook begonnen.”
Roel de Hoop, partner Interimic.nl, oud-internetondernemer
“Een typisch funproject dat uit de hand begint te lopen. Het aantal leden en de content vormen een prima basis voor het opzetten van een echt bedrijf. De internationale potentie is minimaal, dit beperkt dan ook de groeimogelijkheden. Er zijn veel van dit soort netwerkinitiatieven en iedereen zoekt naar exploitatiemodellen. Hoe vergroot je de kans op succes?
Kosten laag houden. Geef je minder uit, dan hoef je ook minder te verdienen om positief te draaien.
2. Klant centraal stellen. Veel marktonderzoek doen en je klanten vragen wat ze willen: Zijn ze bereid te betalen? Waarvoor?
3. Richt je op een mix van inkomstenbronnen, member fees (misschien meer concentreren op nieuwe leden dan op bestaande), advertising, informatieverkoop en verkopen van je softwareplatform aan bijvoorbeeld alumniverenigingen.
4. Blijf ontwikkelen op het gebied van premium services en zoek nieuwe doelgroepen als sportverenigingen en bedrijven.
5. Zoek een strategische, financieel sterke partner.”
