Bedrijven zijn lang vooral afgerekend op groei, winst en efficiëntie. Maar daarmee dreigen ze uit het oog te verliezen waarom ze überhaupt bestaan, stelt Sven Rickli, organisatiepsycholoog, ondernemer en auteur van Menselijke Revolutie.
Rickli stelt mensen een eenvoudige vraag om de bestaansrecht van organisaties te toetsen. Stel dat je organisatie morgen verdwenen is. Wat zouden medewerkers, klanten, de markt en de maatschappij dan daadwerkelijk missen?
Heeft jouw bedrijf bestaansrecht?
De organisatiepsycholoog noemt dit principe ‘counterfactuality’. Het dwingt organisaties om verder te kijken dan omzet of marktaandeel. Verdien je geld omdat je daadwerkelijk iets toevoegt of vooral omdat je toevallig een plek in de markt hebt veroverd?
Lees ook: Van Tata tot Tesla: de meeste organisaties zijn ‘schaambedrijven’, vindt Sven Rickli
Volgens Rickli verschoof tijdens de industriële revolutie de aandacht steeds meer van het dienen van mensen naar het verdienen van geld. Hij wil die twee opnieuw bij elkaar brengen.
Hij gebruikt daarvoor een kompas met vier richtingen. Een organisatie moet waarde toevoegen aan de maatschappij, iets wezenlijks en onderscheidends bieden aan de markt, goed zorgen voor medewerkers én leiders hebben die zelf handelen naar de waarden die ze uitdragen.
Ook goed werkgeverschap krijgt daarmee een bredere betekenis. Werk is volgens Rickli meer dan het uitwisselen van tijd tegen salaris. Organisaties zijn gemeenschappen waar mensen relaties aangaan, zich ontwikkelen en steun vinden. De werkgever krijgt daarmee steeds meer de rol van ‘zingever’.
Goed zijn voor mensen loont
Dat klinkt misschien idealistisch, maar Rickli stelt dat mensgericht ondernemen en goede bedrijfsresultaten geen tegenpolen zijn. Welvaart en welzijn liepen lange tijd redelijk gelijk op, maar inmiddels ziet hij dat verband afbrokkelen. De welvaart stijgt, terwijl stress, burn-outs en ziekteverzuim hoog zijn. Ondertussen kijken werknemers kritischer naar waar en voor wie ze willen werken.
Bedrijven hebben er dus ook zakelijk belang bij om goed voor mensen te zorgen. Een sterke gemeenschap kan leiden tot meer betrokkenheid en minder verzuim. Collega’s helpen elkaar bovendien niet alleen met hun werk, maar ook daarbuiten.
De sleutel? Wederkerigheid, stelt Rickli Wie structureel waarde creëert voor medewerkers, klanten, leveranciers en maatschappij, krijgt daar uiteindelijk ook waarde voor terug. Zorgzaamheid is daarmee niet alleen een kostenpost, maar kan bijdragen aan productiviteit en continuïteit.
3 takeaways
- Test je bestaansrecht. Vraag regelmatig wat medewerkers, klanten, de markt en maatschappij daadwerkelijk zouden verliezen als jouw organisatie morgen verdwijnt.
- Mensgericht ondernemen en resultaat versterken elkaar. Investeren in medewerkers, cultuur en duurzame relaties kan bijdragen aan minder verzuim, meer betrokkenheid en betere prestaties.
- Gebruik AI om mensen ‘op te tillen’. Zet technologie niet alleen in voor efficiëntie. Naarmate AI meer kenniswerk overneemt, worden menselijke kwaliteiten als verbinding, intuïtie en reflectie juist belangrijker.
Beluister de nieuwste aflevering van de podcast ‘De Werkprofessor’. Of abonneer je via de podcast-app van jouw keuze. Nieuwe afleveringen verschijnen elke twee weken op maandag.
Heb je vragen of input? Neem dan contact op met Wendy van Ierschot via [email protected]. Benieuwd naar de volgende gast in ‘De Werkprofessor’ of wil jij als eerste de teaser van de volgende aflevering horen? Volg dan ‘De Werkprofessor’ op LinkedIn.
