Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Ochama flopte, maar ‘Chinese Amazon’ wil nu met Joybuy Nederland veroveren

JD.com, de grootste winkelketen van China, lanceerde ooit de robotwinkels van Ochama in Nederland. Dat werd niks, maar binnenkort gaat het onder de naam Joybuy elektronica en boodschappen bezorgen in ons land. Moeten Coolblue, Amazon en Picnic zich al zorgen gaan maken? Vijf vragen.

Wat komt JD.com hier doen met Joybuy?

Joybuy gaat boodschappen, elektronica en kleding online verkopen en bezorgen aan consumenten in Nederland. Daarmee is het zowel een concurrent van Bol en Amazon als van Picnic en Albert Heijn. Het assortiment van 150.000 artikelen houdt het zelf op voorraad, en ook voor de bezorging zet het een eigen netwerk van busjes, auto’s en fietsen in. Die last mile-bezorgservice, JoyExpress, werd vorige week al aangekondigd.

Het lokale levensmiddelenaanbod van Joybuy komt van de inkoopcombinatie Superunie, bekend van het huiswerk G’woon, dat onder meer ook in de schappen van Picnic ligt. Volgens de Telegraaf koopt de Chinese nieuwkomer die producten in bij Boon supermarkten. Bezorging is gratis voor ‘Joybuy+’-leden, die 3,99 euro per maand betalen. Joybuy gaat in maart echt live.

Komt Joybuy uit de lucht vallen?

Niet helemaal. Joybuy is sinds vorig jaar de nieuwe naam voor Ochama, waarmee JD.com vanaf 2022 al eens boodschappen en elektronica ging bezorgen in Nederland. Ochama stond voor ‘Omnichannel Amazing’ en destijds gaf het klanten ook de keuze om hun bestelling af te halen. Dat kon in een handvol ‘robotwinkels’, waar robots de bestelling naar de toonbank brachten. 

Dat werd geen doorslaand succes. In 2023 waren de eigen winkels alweer gesloten, het (stevige) Nederlandse management werd al na een jaar de wacht aangezegd. Ochama sloot nog wel deals met Blokker – dat later failliet ging – en kleinere winkeliers voor een netwerk van afhaalpunten. Uiteindelijk beperkte het zich in Nederland tot Chinese kruidenierswaren.

Maar al die tijd bleef  ‘aan de achterkant’ van de e-commerce Jingdong Logistics, de logistieke tak van JD.com actief, met distributiecentra in Venray en sinds kort ook Waddinxveen, die de orders van webshops als Hunkemöller afhandelen.

Lees ook: Zijn Shein en Temu nog te stoppen? ‘Europa is veel te traag’

Wat is JD.com voor een partij?

Een gigant, met een kwartaalomzet van omgerekend 50 miljard dollar. Het beursgenoteerde bedrijf is de ‘Amazon van China’ met de grootste webwinkel in eigen land, die concurreert met onder meer Alibaba’s Tmall. Oprichter Liu Qiandong begon ooit in Peking met een winkeltje in cd’s, dvd’s en andere multimedia en stapte in 2004 over naar internet. Ruim twintig jaar later heeft zijn imperium 550 miljoen klanten – meer dan Europa inwoners heeft.

Maar JD.com heeft al jaren ook nadrukkelijk ambities in Europa. Afgelopen zomer nam het voor 2,2 miljard euro Ceconomy over, het moederbedrijf van MediaMarkt. Dat verschaft Qiandong, die inmiddels als chairman niet meer over de dagelijkse bedrijfsvoering gaat, toegang tot meer dan 1.000 winkels in twaalf landen. Joybuy gaat in maart dus niet alleen in ons land live, maar ook in Engeland, Duitsland, Frankrijk, België en Luxemburg. 

Wat betekent de komst van Joybuy voor Temu, Picnic en Bol?

De Chinese nieuwkomer belooft scherpe prijzen, maar wil wegblijven van de kwalitatief laagwaardige producten die een Temu of Shein groot hebben gemaakt. Die hoeven zich dus geen zorgen te maken. Joybuy heeft zich ook aangemeld bij het keurmerk Thuiswinkel Waarborg, als om duidelijk te maken: anders dan bij de Chinese dropshippers heeft de consument bij ons wel iets om op terug te vallen als er iets misgaat.

Joybuy kan snel leveren met zijn eigen infrastructuur, in steden waarschijnlijk dezelfde dag nog. Door zijn omvang heeft het een behoorlijk sterke positie tegenover fabrikanten. Snelle levering, scherpe prijzen: elektronicaverkopers als Coolblue en Bol zouden in Nederland dus wel last kunnen krijgen van de Chinezen. Daar staat tegenover dat ze over een sterk, vertrouwd merk beschikken en ‘Nederlandse’ service op niveau leveren. In veel Europese landen is overigens Amazon de online marktleider waarop JD.com mikt, Nederland is een buitenbeentje, met Bol als dominante partij. 

En Picnic? Op dit moment staan op Joybuy alleen nog producten voor de diepvries en voorraadkast: potjes van Hak, pakjes van Unox en zakjes van G’woon, tegen gangbare prijzen. Zonder vers aanbod of echte stuntprijzen zullen verwende klanten van Picnic of van de online bezorging van Jumbo en Albert Heijn niet snel overstappen.  

Welke lessen heeft JD.com geleerd van Ochama?

Dat vraag je je af. Voor JD.com is het internationaal zelfs alweer de derde poging om de Europese e-commerce in te gaan. Al in 2015 probeerden de Chinezen dat met het merk Joybuy in onder meer Duitsland. Destijds was AliExpress het grote voorbeeld en draaide alles nog om Chinese producten. Wegens gebrek aan belangstelling van Europeanen voor Chinese merken werd in 2021 Joybuy gestaakt.

Poging twee volgde dus vrij kort daarop, met Ochama vanuit Nederland. Uit die exercitie bleek onder meer dat Nederlanders niet wild zijn van afhalen, zelfs niet in robotwinkels. De combinatie van food met non-food bood niet per se een concurrentievoordeel, en voor het lidmaatschap van 10 euro per maand meldden zich ook te weinig klanten.

De formule van het lidmaatschap is gebleven. En ook de manier waarop alle boodschappen en andere producten online worden gepresenteerd: niet echt overzichtelijk of aantrekkelijk. Die uitstraling van bèta-versie heeft Joybuy nu opnieuw. En al belooft JD.com binnenkort een vernieuwde website, meer keuze, betere prijzen en uitgebreidere service, boodschappers zijn in Nederland beter gewend. De omschrijvingen en afbeeldingen bij de producten lijken bijvoorbeeld nog steeds met AI bij elkaar gegrabbeld. 

Maar misschien gebruikt JD.com Joybuy.nl net als eerder Ochama opnieuw als live testlab, ditmaal om te spelen met het last mile delivery-netwerk van JoyExpress. Dat zal in eerste instantie alleen voor Joybuy gaan rijden, maar het lijkt te bedoeling dat het netwerk ook wordt opengesteld voor andere partijen, waaronder vanzelfsprekend ook MediaMarkt.

Lees ook: Dit zijn de hardnekkigste misvattingen over China