Digitale transformatie

Beveiliging en vertrouwelijke data Als het gaat om vertrouwelijkheid zijn er 2 zaken die goed in het achterhoofd moeten worden gehouden, stelt Erik Remmelzwaal, oprichter van IT-security specialist DearBytes, tegenwoordig onderdeel van KPN. ‘Veel cloudleveranciers hebben hun beveiliging goed op orde, beter dan de gemiddelde organisatie zelf kan regelen. Tegelijkertijd is de wet- en regelgeving op dit gebied nog in ontwikkeling.’ Voordat een organisatie (persoons)gegevens in de cloud plaatst, is het verstandig om de data te classificeren. ‘Het kan verstandig zijn om vertrouwelijke en privacygevoelige informatie nog niet in een publieke cloud te plaatsen, totdat je zeker weet dat de cloudleverancier op de juiste manier omgaat met de vereisten uit wet- en regelgeving.’ Hij doelt op de nieuwe Europese wetgeving (General Data Protection Regulation, red.) die in mei volgend jaar van kracht wordt. Datalek is grootste risico Die wetgeving schrijft voor dat je als organisatie moet kunnen aantonen dat je alles in het werk hebt gesteld om privacygevoelige informatie op een voor jouw bedrijf acceptabele manier te beschermen. Patrick de Goede van Eijk, cyber security architect bij T-Systems: ‘Het grootste risico dat je als organisatie loopt – en dat geldt niet alleen voor de cloud – is dat er data gelekt wordt. Als data geld waard is, op welke manier dan ook, dan kun je ervan uitgaan dat een bedrijf dat veilig had moeten stellen.’ Als een organisatie toch gebruik wil maken van de cloud, breng dan eerst de wensen en eisen van het bedrijf in kaart. Al deze factoren wegen mee in de keuze voor een private of publieke cloud. Beide cloudsoorten kennen het risico op datalekken en daarom zul je moeten oppassen: bij private clouds komt het veel voor dat het beheer en de aanpassingen door minder deskundige personen wordt gedaan, met alle risico’s van dien. Bij een publieke cloud houdt een team van specialisten de risico’s in de gaten en kan sneller ingrijpen. De keuze tussen private cloud of publieke cloud hangt van veel factoren af, weeg die allemaal mee! Versleuteling op bestandsniveau Het gebruik van de cloud brengt altijd risico’s met zich mee, stelt Remmelzwaal. ‘Zeker als je met externe partijen in de cloud samenwerkt. De vraag is hoe zeker je ervan bent dat degene die het gedeelde bestand of document opent, ook degene is die je dacht dat het zou zijn. Dat heeft alles te maken met toegangsrechten. Stel dat je een anonieme link naar een document stuurt naar iemand en diegene stuurt de link weer door, dan heb je daar geen zicht meer op. Het slimste is dan ook om zaken die echt vertrouwelijk zijn, in ieder geval als persoonlijke link te sturen, en indien nodig op bestandsniveau te versleutelen.’ Het is bij leveranciers van publieke clouds zelfs mogelijk om links niet buiten je organisatie te delen of te voorzien van extra beveiliging met een wachtwoord. Zaken die privacygevoelig zijn, moeten sowieso versleuteld worden, vindt De Goede van Eijk. ‘Zorg in die gevallen ervoor dat de encryptiesoftware door jou zelf wordt gekozen en dat jij de enige bent met de sleutel.’ Europese wet- en regelgeving Ook in Nederland hebben we wet- en regelgeving op dit gebied. Die stelt bijvoorbeeld dat sommige privacygevoelige gegevens – zoals medische gegevens – niet buiten de Nederlandse handelsgrenzen mogen worden opgeslagen. Andere gegevens hoeven niet per se in een Nederlandse cloud te staan. Toch adviseert De Goede van Eijk om niet te ver over de grens te kijken. ‘Kies bij voorkeur een Europese cloudprovider als je bedrijf in Europa is gevestigd en daar ook zijn hoofdkantoor heeft. Dan voldoet de provider in ieder geval aan de minimale eisen van de Europese wet op de Bescherming van Persoonsgegevens.’ Data portabiliteit Maar wat nu als de samenwerking met externe partijen stopt en de clouddienst niet langer nodig is? Of als een organisatie van leverancier wil veranderen? Hoe eenvoudig is het om als bedrijf je eigen data uit de cloud te halen of te verhuizen? Remmelzwaal: ‘Technisch gezien is het niet zo moeilijk om data van de ene opslag naar de andere te zetten.’ Deze ‘data portabiliteit’ is iets dat straks in de Europese wetgeving geregeld moet worden, want op dit moment is dat nog niet zo eenvoudig. Veel data wordt in publieke clouddiensten gesynchroniseerd, dus er is vaak wel een lokale kopie aanwezig in het bedrijf, maar als er gebruik wordt gemaakt van een cloud applicatie, kan het zijn dat data veel lastiger te verhuizen zijn. Soms kan het helemaal niet en soms krijg je exportbestanden waar je vervolgens weinig mee kunt, of het is heel complex of duur om data terug te halen. ‘Daarom is het goed dat die data portabiliteit goed geregeld wordt en dat je hier op voorhand afspraken over maakt met je cloudleverancier. Het is ook nog zo dat als je data weghaalt, je er vanuit moet kunnen gaan dat het ook daadwerkelijk verwijderd wordt bij de oude leverancier. Dat is het recht om vergeten te worden.’ Wat mag wel en wat niet gedeeld worden? De security-specialisten geven Nederlandse organisaties die willen samenwerken in de cloud nog een advies mee. ‘Denk goed na over data classificatie. Welke data is gevoelig en welke data is minder gevoelig? Door data te classificeren kun je bepalen welke data mag worden gedeeld in de cloud en welke data echt vertrouwelijk is’, stelt Remmelzwaal. De Goede van Eijk sluit af met een eenvoudige stelregel: ‘Als informatie naar een persoon te herleiden is, denk dan goed na waar je het neerzet, en check altijd de beveiligingsopties van de cloudprovider die je kiest. Zo simpel is het.’

Bedrijfsdata opslaan: hoe veilig is de cloud?

Samenwerken in netwerktijden vraagt om het delen van documenten en data. De cloud is de aangewezen manier om dat te...

Algemene verordening Gegevensbescherming AVG

AVG voor dummies: 11 zaken die je moet weten

Steeds meer bedrijven werken - al dan niet bewust - met persoonsgegevens. Met de komst van de Algemene Verordening Gegevensbescherming...

‘Het echte cold calling is binnenkort voorgoed voorbij’

Elk bedrijf wil graag warme leads. Dat verkoopt immers een stuk makkelijker. En ook voor de klant is het fijn....

WoningNet is een publiek-private organisatie die in handen is van achrt grote woningcorporaties en optreedt als IT Serivce Center voor 150 corporaties in vijftien regio’s in Nederland. Algemeen directeur Tom van Noort: ‘Om succesvol te zijn, móeten we wel samenwerken.’ Waar een woningzoekende zich vroeger bij alle woningcorporaties apart moest inschrijven, hoeft hij dat met de komst van Woningnet.nl nog maar op één platform te doen. Daarmee staat hij ingeschreven voor alle woningen in de stad of regio van zijn wens. ‘Maar iedere gemeente heeft weer andere verordeningen en regels waaraan een woningzoekende moet voldoen om in aanmerking te komen voor een huis.’ Het lijkt op het eerste oog een eenvoudig systeem, maar het matchen van die 1,3 miljoen woningzoekenden aan de 850.000 sociale huurwoningen in het bestand, volgens alle geldende wetten en regels, is geen sinecure. Voor de markt en mét de markt Waar WoningNet momenteel 15 verschillende systemen in de lucht houdt voor iedere regio met zijn specifieke eisen, werkt de organisatie momenteel hard aan een nieuw systeem. ‘Dat systeem wordt een cloud-gebaseerd, generiek systeem, dat door middel van configuratie aan te passen is aan de regionale wetten en eisen.’ Het systeem is kostenefficiënter, eenvoudiger te onderhouden en sneller te ontwikkelen. Het meest bijzondere is de co-creatie waarmee het nieuwe systeem wordt gebouwd. Van Noort: ‘Het huidige systeem is door ons ontworpen, ontwikkeld en naar de markt gebracht. Het nieuwe systeem wordt niet alleen voor de markt, maar ook mét de markt gemaakt. We werken nauw samen met afgevaardigden uit de regio’s, om zo alle wensen en eisen in kaart te brengen en een generiek systeem te bouwen dat uiteindelijk alle regio’s past.’ Flexibel, schaalbaar en wendbaar Deze co-creatie is een hele nieuwe manier van werken voor WoningNet, vertelt Van Noort. ‘We worden de spil in het ecosysteem van de woningcorporaties. Dat vraagt veel flexibiliteit om met iedereen de juiste richting te bewandelen. Maar het is tegelijkertijd een heel krachtige manier om gezamenlijk tot innovatie te komen.’ Waar de huidige systemen in het eigen datacenter van WoningNet draaien, wordt de nieuwe applicatie een volledig cloud gebaseerde omgeving. Deze stap sluit naadloos aan bij de strategie van WoningNet: ‘cloud, tenzij’. ‘Ik verwacht dat we over anderhalf jaar volledig in de cloud werken’, zegt Van Noort. ‘De cloud geeft ons flexibiliteit, schaalbaarheid en zorgt dat we ons heel snel aan veranderingen in de markt kunnen aanpassen.’ Cloud heeft de toekomst Voor Van Noort ligt de toekomst in de cloud. ‘Linksom of rechtsom, iedereen gaat naar de cloud. Het tempo van de huidige digitale ontwikkelingen is ongekend. Als je niet snel en eenvoudig kunt meebewegen met de markt, kun je niet bijblijven. Bedrijven moeten continu gericht zijn op functionaliteit en waarde voor de klant. Het beheren van datacenters is niet onze corebusiness. Datacenterleveranciers hebben daar veel meer kaas van gegeten dan wij; zij hebben de omvang en het budget om de beveiliging op een niveau te krijgen dat we zelf nooit zouden kunnen. Als wij straks alles in de cloud hebben, kunnen we onze aandacht volledig richten op het bieden van toegevoegde waarde aan de klant.’ Netwerken is het nieuwe werken De belangrijkste uitdaging van de co-creatie met de 150 woningcorporaties is de klanten zich ook daadwerkelijk klant laten voelen. ‘We willen dat ieder van onze klanten zich ook echt door ons bediend voelt. Kleine woningcorporaties met vierduizend huizen zijn net zo belangrijk als de grote corporaties met zeventigduizend woningen. De grote uitdaging is om dat ook in al je daden te laten zien.’ Netwerken is de nieuwe manier van werken, volgens Van Noort. ‘De wereld is nooit meer alleen dat ene bedrijf. Alles is aan het veranderen. Je kunt als organisatie blijven proberen om alles zelf te doen, maar de wereld verandert zo snel dat ik er liever voor kies om in samenwerkingsverband met partners op te trekken. Dan wordt je een stuk krachtiger.’ Adaptieve bedrijven hebben de toekomst Van Noort heeft een belangrijk advies voor organisaties die naar co-creatie kijken of er al mee bezig zijn. ‘Leer leven met onzekerheid.’ De tijd van blauwdrukken, Prince II-aanpakken is voorbij, volgens de directeur van WoningNet. ‘Het oude denken met een plan, een strategie en de uitvoer, werkt niet meer. Het is belangrijk om als bedrijf continu mee te meanderen met de veranderingen en ontwikkelingen die je tegenkomt. Kijk maar naar de natuur. Niet altijd de sterkste of slimste overleeft, maar het dier of organisme dat zich het beste aan veranderende omstandigheden weet aan te passen. Dat geldt ook voor het bedrijfsleven.’

WoningNet: ‘Samenwerking cruciaal voor succes’

WoningNet ís samenwerken. Met acht woningcorporaties als aandeelhouder en 150 corporaties verdeeld over vijftien regio’s als klant, is samenwerken de...

Waarom elk bedrijf aan de slag moet met VPN

Elk mobiel apparaat dat zakelijk wordt gebruikt, bijvoorbeeld om te mailen of bestanden te delen, is een aantrekkelijk doelwit voor...

Bob hecht veel waarde aan persoonlijke communicatie

Bob is divisiedirecteur bij een groot concern. Hij doet zijn best. In deze aflevering leert Bob dat ontslag per email...

Cloud biedt netwerkorganisaties flexibiliteit en veiligheid

Veiligheid, flexibiliteit en toegankelijkheid. Dat zijn de voornaamste redenen voor netwerkorganisaties om te kiezen voor opslag van hun data in...

Stop met het focussen op security maatregelen

Data zijn het nieuwe goud. Dat beseffen organisaties maar al te goed. Daarom willen ze deze data goed beveiligen. Desondanks...

Welke rol speelt samenwerking bij de ANWB? ‘Een hele grote rol. Er gebeurt zoveel in onze maatschappij op dit moment dat het onmogelijk is om alles zelf te bedenken. Het is lastig om te bepalen welke weg je moet kiezen in het woud van digitale ontwikkelingen. Inspiratie en informatie delen met anderen, is leerzaam en nuttig om je eigen koers te bepalen. Zo hebben we als ANWB veel contact met andere bedrijven en instellingen. Zij komen bij ons kijken, wij kijken bij hen, we delen onze inzichten en ideeën met hen en zij doen dat met ons. Een andere manier van samenwerking is concreter. Zo zijn we bijvoorbeeld samen met de automobielclubs uit Engeland, Oostenrijk en Australië bezig met de connected car. Een auto die informatie verzamelt over rijgedrag, locatie en de toestand van de motor en de bezitter van de auto tijdig info geeft over mogelijke pech. Dit soort initiatieven kunnen we beter samen doen, want dan gaat het sneller en beter, omdat je inbreng hebt uit allerlei verschillende hoeken. Als je dat combineert krijg je een beter product sneller voor elkaar.’ Wanneer ga je een samenwerking aan? ‘Laten we vooropstellen dat succesvolle samenwerkingen schaars zijn. Een bevriende psycholoog zei ooit eens gekscherend tegen me: ‘Samenwerken is zo vreselijk moeilijk, dat zou je eigenlijk te allen tijde moeten proberen te voorkomen.’ Ik wil maar zeggen dat het ontzettend lastig is om succesvol nieuwe concepten en ontwikkelingen in de markt te zetten. Vaak zijn de verwachtingen heel hoog gespannen, waardoor het automatisch een beetje tegenvalt. De markt is immers ook niet altijd voorspelbaar. Goed samenwerken is echt een kunst. We voeren dan ook veel meer gesprekken met partijen dan dat we daadwerkelijk samenwerkingen aangaan. Een goede samenwerking moet voor onze leden voordeel bieden, er moet een verdienmodel voor te bedenken zijn, het moet implementeerbaar zijn en werken in de samenleving. Een succesvolle samenwerking is bijvoorbeeld die met Yellowbrick voor onze parkeerapp.’ Hoe optimaliseer je de condities voor een succesvolle samenwerking? ‘Veel investeren in een goede relatie is onontbeerlijk. De partijen moeten elkaar goed leren kennen en er moet een vertrouwensband worden opgebouwd. Dat vertrouwen is cruciaal. Niet alles moet contractueel worden dicht getimmerd, dan wordt samenwerking te star en te defensief. Voor de connected car werken we samen met zusterorganisaties waarmee we van oudsher al een goede band hebben. Vijf jaar geleden zijn we op innovatietour geweest naar Australië om te bekijken met welke ontwikkelingen ze bezig waren en wat wij daarvan konden leren. De contacten die we daar toen hebben opgedaan, zijn in de huidige samenwerking van onschatbare waarde.’ Hoe houdt je overzicht op alle samenwerkingen binnen het bedrijf? ‘Dat doen we vanuit onze bedrijfsstrategie. We gebruiken daarvoor OGSM, waarmee we een top-downstrategie neerzetten. Van daaruit komen we tot roadmaps waarin staat wat we willen gaan doen. Daar zoeken we vervolgens partners bij waarmee we gaan samenwerken. Op die manier passen zowel de samenwerkingen als de partners in onze strategie. Dat wil niet zeggen dat we niet af en toe heel opportunistisch te werk gaan hoor. Soms komt er een partij langs en ontstaan er kansen die we pakken. En die kansen lopen ook wel eens minder goed af. Daar leren we van en we gaan weer verder.’ Zijn er nog meer voorbeelden van samenwerkingen binnen de ANWB? ‘Ja, legio. Zo organiseren we vanuit de CIO Office maandelijks een ‘eat & greet’, waarbij we sprekers uit het bedrijfsleven of van een universiteit uitnodigen om te komen praten over bepaalde ontwikkelingen en de kansen die dat biedt. Daarin komt weer die inspiratie- en kennisdeling naar voren. Een ander voorbeeld is de hackathon die we binnenkort organiseren samen met de NS en Schiphol. Wij stellen, samen met die twee partijen, onze data beschikbaar voor de teams die daarmee hopelijk tot vernieuwende concepten komen op het gebied van mobiliteit. Van die hackathon heb ik hoge verwachtingen, ik ben erg optimistisch over de creativiteit en inspiratie van mensen in hackathons. Ik verwacht dat er ideeën uitkomen waar we zelf nog helemaal niet aan hebben gedacht.’ Hoe zit dat met de veiligheid van data bij al die samenwerkingen? ‘Dat heeft onze hoogste prioriteit. Voor ons is het onnoemelijk belangrijk dat we extreem zorgvuldig omgaan met onze ledendata. We hebben een betrouwbare reputatie die we onder geen beding op het spel willen zetten. Dat speelt ook mee bij de keuze voor een partnerschap en samenwerking. We sluiten bovendien altijd een verwerkersovereenkomst waarin hele strenge eisen zijn opgenomen rondom gebruik, opslag en veiligheid van data. Op het moment dat we met een nieuwe product naar de markt willen, wordt dat eerst heel uitgebreid getest op security, want we willen daarin werkelijk geen risico lopen.’ Welk advies heb je voor andere organisaties als het gaat om samenwerken? ‘Doe het. Heb lef en ga de uitdaging aan. Samenwerking is in deze tijd heel belangrijk. Niet alleen om nieuwe business te ontwikkelen, maar ook voor je imago als bedrijf en aantrekkelijkheid als werkgever. Samenwerken maakt je bedrijf meer open qua cultuur en sfeer en dat maakt het gezonder. Impulsen van buiten zijn echt heel goed. Maar zorg dat je in eerste instantie één of twee samenwerkingen opzet en die tot een succes probeert te maken. Wed niet op twintig paarden tegelijk, want dan mislukken ze allemaal.’

‘Goed samenwerken is echt een kunst’

Als maatschappij en bedrijfsleven bevinden we ons in een cultuuromslag door alle digitale mogelijkheden. Samenwerken is dan ook een must...

Onderzoek: beveiliging nog te vaak reactief ingericht

Een veranderende maatschappij vraagt om nieuwe beveiligingsstrategieën. Acteren op afwijkende signalen vanuit realtime data en menselijk gedrag wordt belangrijker. Toch...

Kristian Valk (Hotelchamp) heeft klanten in 45 landen: ‘Wij richten ons bedrijf in op hypergrowth’

Hotelchamp is Challenger-af. Na een jaar moet het Amsterdamse softwarebedrijf de wisselbokaal weer doorgeven. Hoe kijkt medeoprichter Kristian Valk terug...