Elke Nijpjes (managing director dagelijks onderhoud ProRail)

Ze bouwde haar loopbaan op in grote organisaties waar prestaties, verandering en continu verbeteren centraal staan. Na ruim twintig jaar in verschillende leidinggevende rollen maakte Elke Nijpjes (1982) in 2024 de overstap naar ProRail, waar zij verantwoordelijk is voor het dagelijks onderhoud van de Nederlandse spoorinfrastructuur.

‘Als ik terugkijk, hebben vooral nieuwsgierigheid, lef en eigenaarschap me gebracht waar ik nu sta’, zegt ze. ‘Ik heb nooit gewacht tot ik me volledig klaar voelde voor een volgende stap. Als ik geloofde dat ik impact kon maken, dan zei ik eerder ja en ging ik onderweg leren.’

Dat Nijpjes (44) snel opstoomt richting c-level management en nu verantwoordelijk is voor het onderhoud bij ProRail, komt ook doordat ze energie krijgt van verandering, het verbeteren van prestaties en oplossen van complexe vraagstukken, denkt ze zelf. ‘Vooral in omgevingen waar veel beweging nodig is, voel ik me op mijn best.’

Buiten gebaande paden denken

Wat dat betreft voelt zij zich thuis in organisaties die voor complexe opgaven staan en continu moeten balanceren tussen prestaties op korte termijn en duurzame ontwikkeling op lange termijn. ‘Juist in periodes van verandering ontstaat ruimte voor mensen die verantwoordelijkheid willen nemen en bereid zijn om buiten gebaande paden te denken.’ En ja, Nijpjes heeft ook leidinggevenden gehad die kansen voor haar zagen voordat ze het zelf besefte.

De volgende generatie leiders zal minder waarde hechten aan controle en meer aan aanpassingsvermogen, verwacht ze. ‘AI, automatisering, nieuwe technologieën, maar ook (geo)politiek zorgen ervoor dat businessmodellen, functies en vereiste vaardigheden continu veranderen. Daarom zal leiderschap meer draaien om het toekomstbestendig maken van organisaties. De beste leiders van morgen zijn wat mij betreft degenen die hun organisatie sneller laten leren dan de markt verandert.’

De grootste uitdaging voor die leiders is het combineren van snelheid en uitvoerbaarheid. ‘Veel organisaties wéten wel wat er moet gebeuren, de strategie is er, maar ze worstelen met de executie. Daarom geloof ik sterk in operational excellence. Richt organisaties eenvoudiger in, maak ze wendbaarder en efficiënter. Als leider zul je steeds vaker keuzes moeten maken en duidelijkheid moeten geven over de prioriteiten.’

Strijd om schaars talent

Het belangrijkste leiderschapsthema van de komende vijf jaar wordt volgens Nijpjes de strijd om schaars talent. AI zal misschien veel kenniswerk overnemen, maar technisch vakmanschap valt moeilijk te automatiseren. ‘Leiders zullen zich moeten afvragen hoe zij technische beroepen aantrekkelijk kunnen houden, want dat is puur een bedrijfseconomische noodzaak. Het wordt straks de vraag of je nog de mensen hebt om het werk uit te voeren dat technologie niet kan overnemen.’

Haar belangrijkste leiderschapsles: mensen zijn de grootste multiplier van succes. ‘In het begin van mijn loopbaan was ik vooral gericht op inhoud en resultaten, maar inmiddels weet ik dat de kwaliteit van een team uiteindelijk bepalend is. De beste resultaten heb ik altijd behaald met teams waarin vertrouwen, eigenaarschap en wederzijds begrip heersten.’

Wat haar eigen ontwikkeling als leider betreft, wil Nijpjes haar bestuurlijke blik verbreden. ‘Ik ben sterk gedreven door visieontwikkeling, verandering en resultaten, maar bij leiderschap op bestuurlijk niveau komen strategie, kapitaal, technologie, talent, cultuur en maatschappelijke verwachtingen samen.’

Maar laat er geen misverstand over bestaan: ze wil doorgroeien naar een c-level-rol. ‘Ik wil richting geven aan de ontwikkeling van een organisatie als geheel. Daarvoor moet ik mijn vermogen versterken om vanuit meerdere perspectieven naar vraagstukken te kijken en duurzame waarde te creëren op lange termijn.’