1. Kabinet grijpt in bij chipfabrikant Nexperia uit angst voor kennislek
De Nederlandse overheid heeft hard ingegrepen bij Nexperia, een chipfabrikant in Nijmegen die in Chinese handen is. De Chinese topman is via de Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam aan de kant gezet en het bedrijf mag een jaar lang geen grote beslissingen meer nemen zonder toestemming van Den Haag. De reden: het kabinet vreest dat cruciale chipkennis naar China verdwijnt.
Nexperia maakt weliswaar geen geavanceerde chips, maar wel standaardonderdelen die essentieel zijn voor auto’s, telefoons en andere elektronica. Het bedrijf levert naar schatting een kwart van alle standaardchips wereldwijd. Volgens het ministerie van Economische Zaken waren er ‘recente en acute signalen van ernstige bestuurlijke tekortkomingen en handelingen’ bij Nexperia.
Voor het ingrijpen gebruikt het kabinet de Wet beschikbaarheid goederen, een noodwet uit 1952 die nog nooit eerder is toegepast. De timing is opmerkelijk: net nadat Amerika strengere exportregels invoerde tegen Chinese chipbedrijven. De Chinese eigenaar Wingtech reageert furieus en spreekt van ‘buitensporig ingrijpen’ en discriminatie. Op Chinese sociale media wordt al gespeculeerd over mogelijke tegenacties tegen Nederlandse bedrijven.
Lees meer: Chipoorlog aan de Waal: waarom Nederland keihard ingrijpt bij Nexperia
2. Duitse investeringen bedreigen Nederlandse bouwplannen
Duitsland investeert 500 miljard euro in infrastructuur, wat Nederlandse bouwprojecten onder druk zet, schrijft De Telegraaf. Het land trekt schaars technisch personeel weg, terwijl Nederland juist kampt met personeelstekorten in de bouw. Economen van ABN Amro waarschuwen dat dit de krapte verder vergroot.
Ongeveer tien procent van de bouwvakkers komt uit het buitenland en dreigt nu naar Duitse projecten te vertrekken. De extra vraag kan bovendien leiden tot hogere lonen en prijzen voor bouwmaterialen, wat de inflatie aanjaagt.
3. Stress en overbelasting zorgen voor langer ziekteverzuim
Werknemers in Nederland blijven steeds langer thuis wanneer ze zich ziek melden. Dit jaar staat de teller op gemiddeld 28 dagen per ziekmelding, tegen 24 dagen drie jaar geleden, blijkt uit cijfers van Arbo Unie. De oorzaak ligt niet bij verkoudheden of griep, maar bij psychische klachten zoals burn-outs.
Bedrijfsartsen wijzen in het AD op de overbelaste maatschappij waarin mensen te veel ‘moeten’. Vooral werknemers tussen 25 en 35 jaar, vaak jonge ouders met drukke agenda’s, melden zich het vaakst ziek.
4. Financiering Groningse AI-fabriek rond na EU-subsidie van 71 miljoen euro
De Europese Unie steekt 71 miljoen euro in een nieuwe AI-fabriek in Groningen. Daarmee komt de totale investering op zo’n 200 miljoen euro. In het voormalige Niemeyer-gebouw kunnen bedrijven en kennisinstellingen straks experimenteren met kunstmatige intelligentie. Het expertisecentrum opent halverwege 2026, een jaar later moet ook de bijbehorende supercomputer draaien.
Het doel is om Europa minder afhankelijk te maken van Amerikaanse en Chinese techbedrijven. Ondernemers kunnen er AI-toepassingen ontwikkelen voor bijvoorbeeld de zorg, landbouw en publieke dienstverlening.
Lees ook: AI-fabriek in Groningen en AI Gigafactory in Rotterdam: heeft Nederland die wel nodig?
5. Jumbo en Everest: reconstructie van een mislukte relatie
Hoe liep het zo mis tussen Jumbo en inkooporganisatie Everest? Een reconstructie van het AD onthult de ruzie achter de breuk. Everest vond Jumbo’s inkopers amateurs, Jumbo kon het harde onderhandelingsklimaat niet aan. Lege schappen en boze leveranciers waren het gevolg. Everest-topman Gianluigi Ferrari drukte keihard door, maar dat paste niet bij de Jumbo-cultuur van ‘samen vooruit’.
In de zomer gooide Everest Jumbo eruit – al beweert Jumbo zelf de stekker te hebben uitgetrokken. Nu staat de supermarkt er weer alleen voor, onder de nieuwe topman Jesper Højer. Jumbo kan nu weer vriendelijke deals sluiten met leveranciers. Maar critici vrezen dat de supermarkt zonder internationale alliantie gewoon te klein is tegenover grote leveranciers.
Lees ook: Jumbo haalt zwaargewicht binnen: Deense Lidl-veteraan moet het tij keren
6. En dan dit: Werknemers besteden AI-tijdwinst vaak aan privézaken
AI wint terrein op de Nederlandse werkvloer, maar wie profiteert van de extra tijd die het oplevert? Een derde van de werknemers gebruikt die vooral voor zichzelf, blijkt uit onderzoek van Indeed onder ruim 1.500 werkenden en 525 hr-professionals. Vooral jonge mannen grijpen die kans: bijna de helft van de dertigers besteedt de gewonnen uren aan privézaken.
Managing director Benelux Stan Snijders van Indeed ziet dat veel bedrijven nog denken in werkuren, terwijl het steeds meer draait om resultaten. Daardoor blijft onduidelijk wie de vrijgekomen tijd toebehoort: werkgever of werknemer.
Rondje funding 💸
- Oppr.ai heeft 350.000 euro ontvangen uit het proof-of-concept investeringsfonds Uniiq. De Haagse startup maakt een AI-platform dat data van machines en werknemers combineert om productiebedrijven te helpen slimmer te werken met minder fouten en stilstand.
- Ook StemX Bio uit Leiden krijgt 350.000 euro uit hetzelfde fonds van Uniiq. StemX Bio maakt menselijke 3D-weefsels in het lab om medicijnen te testen zonder dierproeven, waardoor geneesmiddelen sneller en veiliger ontwikkeld kunnen worden.
Rondje kwartaalcijfers 📈
- PwC Nederland doet meer met minder mensen door AI. Het accountantskantoor noteerde over het boekjaar 2024/2025 een omzetgroei van 1,5 procent, tot 1,1 miljard euro. De operationele winst steeg met 19 procent. Dit alles met 171 mensen minder op de loonlijst dan een jaar eerder. Dat komt hoofdzakelijk door de inzet van AI, aldus de bestuursvoorzitter tegen het FD.
Rondje transfers 🔄
- Judith Duveen en Joost Brouwer zijn benoemd als nieuwe leden van de Raad van Bestuur van UWV. Zij beginnen 1 november 2025 in hun nieuwe functie. Duveen is momenteel algemeen directeur van de divisie Werkbedrijf van UWV. Brouwer was tot april 2025 bestuurslid bij de bank Knab.
Wat we ook lazen:
- Nooit meer bukken bij padel: wereldwijde belangstelling voor uitvinding van Jens, Julian en Dex (RTV Utrecht)
- Boodschappenprijzen in Nederland stijgen nog altijd sterker dan in buurlanden (FD)
- De eerste dominosteen van de klimaatcrisis is omgevallen, en meer kantelpunten dreigen (Trouw)
- Toekomst Vapiano onduidelijk: ‘Proces rond mogelijke doorstart verloopt moeizaam’ (RetailTrends)
- Zo kijkt het invloedrijke techbedrijf Palantir naar de wereld (NRC)
- Contant betalen via een automaat: in steeds meer winkels kan het (RTL)
