1. China legt Nexperia exportverbod op na ingrijpen Nederlandse overheid
China heeft tegenmaatregelen genomen na Nederlands ingrijpen bij chipfabrikant Nexperia: sinds 4 oktober mogen 50 miljard chips uit de Chinese fabriek het land niet meer uit. Beijing noemt het Nederlandse handelen ‘buitengewoon schandelijk’ en spreekt van discriminatie.
De aanleiding is een uitspraak van de Ondernemingskamer, die de Chinese topman Zhang Xuezheng van Nexperia-eigenaar Wingtech schorste wegens belangenverstrengeling en wanbeleid. Zhang schond governance-afspraken met het ministerie van Economische Zaken die juist moesten zorgen voor erkenning als Nederlands/Europees bedrijf. Hij plaatste een onnodige order van 200 miljoen euro bij zijn eigen zusterbedrijf Wingsky Semi en wilde drie kritische westerse directieleden ontslaan die dwarslagen. Ook trok hij bankvolmachten in van ervaren financiële functionarissen.
Voor het ingrijpen gebruikte het kabinet de Wet beschikbaarheid goederen, een noodwet uit 1952 die nog nooit eerder is toegepast. De aandelen zijn overgedragen aan een onafhankelijke partij en het bedrijf mag een jaar lang geen grote beslissingen meer nemen zonder toestemming van Den Haag.
Lees ook: Chipoorlog aan de Waal: waarom Nederland keihard ingrijpt bij Nexperia
2. Minder geld voor vroege startups, waarschuwing voor scheefgroei
Nederlandse startups haalden in het derde kwartaal van 2025 samen 464 miljoen euro op. Dat is 7 procent meer dan een jaar eerder, maar 35 procent minder dan in het tweede kwartaal. Vooral vroege investeringsrondes lopen terug: het aantal pre-seeddeals daalde van 20 naar 12. Ook de totale investering in deze fase nam af.
Volgens kenners dreigt een scheefgroei doordat vooral latefase-investeringen toenemen. Dutch Startup Association-voorzitter Lucien Burm waarschuwt dat Nederland zonder sterk early-stage fundament achteropraakt. De grootste deal was voor Framer, dat 100 miljoen dollar ophaalde en uitgroeide tot een unicorn.
Lees ook: Hoe Koen Bok en Jorn van Dijk Framer uitbouwden tot unicorn
3. Rabobank tweede grootste verdiener aan boskap in Europa
Nederlandse banken hebben het afgelopen decennium ruim 1,2 miljard dollar verdiend aan bedrijven die bijdragen aan ontbossing. Dat blijkt uit onderzoek van Global Witness en Profundo, meldt het FD. Rabobank spant de kroon met zo’n 650 miljoen winst, gevolgd door ABN Amro met 200 miljoen. Daarmee hoort Nederland tot de mondiale top 10 van landen die het meest profiteerden van boskap.
De onthulling komt vlak voor de klimaattop in Brazilië, waar president Lula da Silva juist pleit voor een internationaal fonds om tropische wouden te beschermen.
4. Heineken grijpt stevig in en schrapt nog eens 400 banen
Heineken schrapt nog eens 400 banen op het hoofdkantoor in Amsterdam, meldt de bierbrouwer in een persbericht. De functies verdwijnen of worden anders ingericht als onderdeel van een reorganisatie die moet leiden tot een digitalere en wendbaardere organisatie. Eerder werden al 200 banen geraakt.
De bierbrouwer wil het hoofdkantoor omvormen tot een strategisch centrum, maar benadrukt dat het in Nederland blijft. De ingreep maakt deel uit van Heinekens vijfjarenstrategie, die volgende week wordt toegelicht op de beleggersdag in Spanje.
5. PBL: Plannen circulaire economie zijn tandeloos
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) kraakt het nieuwe Nationaal Programma Circulaire Economie van de overheid, meldt BNR. Volgens het PBL bevat het plan ‘vooral veel intenties’ en ontbreekt het aan concrete maatregelen om de circulaire doelen te halen.
De politiek moet plannen uitwerken en vastleggen om bedrijven zekerheid te bieden. Het budget voor circulaire economie daalt na 2025, terwijl er geen extra regels of prijsmaatregelen komen. Ook waarschuwt het PBL dat de nadruk op Europese samenwerking de voortgang kan vertragen.
6. IMF waarschuwt voor AI-zeepbel en ogenschijnlijk kalme wereldeconomie
De AI-hype op de financiële markten vertoont parallellen met de internetzeepbel van eind jaren negentig, waarschuwt IMF-hoofdeconoom Pierre-Olivier Gourinchas. De beurswaarden van techbedrijven als Nvidia zijn fors gestegen door hoge winstverwachtingen, maar blijven die winsten uit, dan dreigen scherpe waarderingsdalingen. Volgens Gourinchas kan aanhoudend enthousiasme rond AI zelfs leiden tot een strenger monetair beleid, terwijl een mogelijke correctie juist de consumptie en vermogens van huishoudens zou kunnen raken.
Het Internationaal Monetair Fonds publiceerde dinsdag zijn jaarlijkse herfstrapport en wijst daarin ook naar de ogenschijnlijk stabiele wereldeconomie. Die rust is ‘bedrieglijk’. Volgens het IMF verstoort Amerikaans protectionisme de wereldhandel en dreigt verdere fragmentatie van de economie. De groei blijft met ruim 3 procent bescheiden, terwijl overheidsschulden oplopen tot 100 procent van het mondiale bbp. Het fonds benadrukt het belang van onafhankelijke centrale banken: politieke inmenging leidt tot hogere inflatie en valutaverzwakking.
7. En dan dit: OpenAI laat erotiek toe in ChatGPT
ChatGPT laat voortaan explicietere inhoud toe, waaronder erotiek. Dat heeft OpenAI-topman Sam Altman laten weten. De versoepeling geldt alleen voor geverifieerde gebruikers van achttien jaar en ouder. Volgens Altman is het bedrijf ‘klaar om beperkingen te versoepelen’ nu de veiligheidsmechanismen rond mentale gezondheid zijn verbeterd.
De stap is opmerkelijk: OpenAI hield jarenlang streng toezicht op seksueel getinte inhoud. Met deze wijziging wil het snelgroeiende bedrijf, dat inmiddels 800 miljoen wekelijkse gebruikers telt, volwassen gebruikers meer vrijheid bieden.
Rondje kwartaalcijfers 📈
- ASML boekte in het derde kwartaal van 2025 een omzet van 7,5 miljard euro en een nettowinst van 2,1 miljard euro. Het bedrijf verwacht over heel 2025 een omzetgroei van circa 15 procent en een brutomarge van rond de 52 procent. Voor het vierde kwartaal rekent ASML op een omzet tussen 9,2 en 9,8 miljard euro.
- Samsung noteerde de hoogste kwartaalwinst in drie jaar dankzij de groeiende vraag naar chips voor AI-systemen. De Zuid-Koreaanse techgigant behaalde een operationele winst van 7,3 miljard euro, fors boven de 5,85 miljard die analisten hadden verwacht. De omzet steeg met 9 procent naar omgerekend 51,9 miljard euro.
- Het Franse luxebedrijf LVMH, moederconcern van onder meer Louis Vuitton, zag zijn omzet in het derde kwartaal met 1 procent stijgen tot 18,2 miljard euro. Daarmee laat het bedrijf na vier kwartalen van krimp weer groei zien, vooral dankzij herstel van de verkopen in China. In Japan en Europa daalden de inkomsten, mede door valutabewegingen en een afnemende toeristische vraag.
- TomTom heeft in het derde kwartaal weer winst geboekt, met een nettowinst van 9,1 miljoen euro tegenover een verlies van 4,4 miljoen een jaar eerder. De hogere vraag van autofabrikanten naar navigatieproducten compenseerde deels de omzetdaling van 3 procent tot 136,9 miljoen euro.
Rondje transfers 🔄
- Rozanne Drost is benoemd tot sustainability director Northern Europe bij PepsiCo. Ze werkt ondertussen twintig jaar bij de frisdrankgigant, tot voor kort als sustainability manager.
- Radarspecialist Robin Radar System heeft Frank Roerink aangesteld als nieuwe chief financial officer. In zijn vorige rol was hij cfo van het Duitse pallet- en containerbedrijf Cabka.
- Vibeke Bak Solok wordt de nieuwe chief financial officer van DKV Mobility. Ze was eerder chief executive officer van Lunar Bank en chief banking officer bij Lunar Group, een digitale bank uit Denemarken.
Wat we ook lazen:
- Waarom Nederland nog steeds tonnen schroot naar India en China verscheept, ondanks eigen toprecyclebedrijven (Trouw)
- Politieke onzekerheid remt ondernemers: één op vijf vreest verkiezingsschade (De Telegraaf)
- Geen grove taal of marihuana: Instagram komt met nieuwe restricties voor tieneraccounts (RTL)
- Nederlandse chemiebedrijven kunnen de moordende concurrentie met China niet aan: een voor een vallen ze om (NRC)
- ‘Death to Spotify’-bijeenkomsten in VS vormen nieuw hoofdstuk in de kritiek op Spotify (De Volkskrant)
- Nederlandse staalsector profiteert bovengemiddeld van EU-heffing (Rabobank)
