Winkelmand

Geen producten in je winkelwagen.

Bob leert hoe je personeel binnen houdt

Bob is divisiedirecteur bij een groot concern. Bob doet zijn best. In deze aflevering leert hij hoe je personeel binnen kunt houden.

Van Bob
Aan Marianne
Onderwerp Gaming room

Hoi Marianne,
Ik krijg hier op mijn bureau een rekening betreffende de kosten voor een gaming room. Dat zegt me helemaal niks. Wat is dat, een gaming room? En waarom kost dat maar liefst 8.200 euro en uit welk budget komt dat?
Bob

Hoi Bob,
Oh, Bob wat ben je soms toch slecht op de hoogte! En ik maar denken dat Lisa of Arend je voortdurend bijpraten over ons project Keep Them Happy, Keep Them Here! Je weet wel, dat project dat voortkomt uit ons vorige project Hou Ze Binnen! Je weet inmiddels, hoop ik, dat Hou Ze Binnen! niet zo'n succes was, want ook in 2015 waren de verloopcijfers weer substantieel hoger dan het jaar ervoor. Hou Ze Binnen! bleek niet het probate middel om personeel vast te houden. Logisch ook, achteraf gezien: met een paar extra cursussen en een personeelsuitje naar Barcelona red je het vandaag de dag echt niet meer. Zeker niet onder jongeren, want die zijn zo opportunistisch als de pest: ze hoeven zich maar even te vervelen, even ontevreden te zijn en ze rennen naar de concurrent. Keep Them Happy, Keep Them Here! gaat dan ook veel verder en die gaming room is slechts één onderdeel van ons nieuwe project: een ruimte voor spelcomputers waar onze medewerkers op vrijdagmiddag tekeer kunnen gaan. Ja, ik moest er ook even aan wennen. Net als jij ben ik nog van de oude stempel en gewend aan loyaliteit, maar als je hoort dat concurrenten nog veel gekkere dingen doen om personeel te behouden moet je wel. En dan is 8.200 euro niet veel, want het telkens maar weer werven en inwerken van nieuwe mensen is vele malen duurder. Vandaar ook Bert de Klusjesman. Had je die rekening trouwens al getekend? Let er even op, dan kan Bert maandag aanstaande al aan de slag!
Marianne Klarendonck
Deputy Human Resources

Marianne,
Bert de Klusjesman? Is dat een nieuwe medewerker van Facility Management? Ik wist niet dat daar een vacature was.
Bob

Bob,
Nee, Bob, dit is een geheel nieuwe functie. Had Peter of Sanne je dat dan niet verteld? Bert (in werkelijkheid heet hij Maarten-Willem, maar Bert leek ons beter in dit geval) gaat klusjes verrichten voor alle werknemers. Is je wasmachine kapot? Bert komt wel even langs! Is de oppas plotseling ziek? Bert lost het op! We moeten wel, Bob. Kreeg eergisteren nog een sollicitant, hele goeie jongen, veel potential. Zegt hij ineens: ‘Jullie hebben toch zeker wel een stomerij-service?' Nou, toch mooi dat ik dan kan zeggen: ‘Jawel, dat regelt Bert allemaal voor je!' Oké, die jongen heeft vandaag alsnog afgezegd omdat ze er bij een concurrent van ons nu ook een cursus duurzaam koken onder leiding van Jonnie Boer tegenaan hebben gegooid, maar we waren toch een heel eind met hem. En wij gaan nu als tegenzet trouwens moleculaire kookweekends organiseren in Oud-Sluis. Met die laatste actie denken we tevens Alexander binnenboord te houden, al wil hij dan wel per se deelnemen aan de workshop Charisma kun je leren! Maar al met al blijft het grote probleem Xander. Die blijft maar zeuren dat hij toe is aan een buitenlands avontuur en dan die slijmerige toon van hem: ‘Begrijp me goed, hoor, Marianne, ik heb het hier reuze naar mijn zin, maar misschien ligt mijn toekomst uiteindelijk toch bij een Shell of een ING.' Wat zullen we doen, Bob? Hoofdkantoor toch maar vragen of Xander een paar maanden naar Londen of Madrid kan? Anders zijn we hem binnenkort toch echt kwijt op marketing. En als de krapte op de arbeidsmarkt op een gebied nog steeds enorm is, dan toch daar.
Marianne Klarendonck
Deputy Human Resources

Wekelijks de nieuwsbrief van Werk en Leven ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Marianne,
Tja, ik weet het niet, moeilijk. We hebben de laatste tijd al drie keer zo'n verzoek ingediend bij Hoofdkantoor en we kunnen niet bezig blijven om mensen een paar maanden naar het buitenland te sturen. Maar goed, ik zie je probleem, dus als het moet, dan moet het maar. Zeg, wie is die Xander eigenlijk? Zijn naam zegt me helemaal niks.
Bob

Bob,
Oké Bob, gaat hij een tijdje naar het buitenland, hij zijn zin en wij weer even gered. Kan kloppen trouwens dat je hem niet kent. Xander zit sinds 1 januari hier. Op deze manier kunnen we hem denk ik wel behouden, minstens tot het eind van het jaar.
Marianne Klarendonck
Deputy Human Resources

Gebruik je AI als tool voor automatisering of benut je de echte waarde van AI?

De lijst met bedrijven die medewerkers ontslaan omdat ze vervangen zouden kunnen worden door AI, is schier oneindig. Werk kan geautomatiseerd worden, is de gedachte. Maar gebruik je AI alleen als middel voor automatisering, dan benut je de echte potentie van AI niet, vindt MT/Sprout-columnist en AI-watcher Aaron Mirck. De echte waarde zit in versterking, niet in automatisering.

aaron mirck columnist mt/sprout

HP laat 6.000 werknemers gaan, omdat AI taken van hen kan overnemen. Het is niet het eerste bedrijf dat besluit werknemers af te laten vloeien vanwege het gebruik van AI. IBM laat 9.000 mensen gaan, Accenture 11.000, TCS 12.000 en Amazon 14.000. Pinterest gaat met vijftien procent minder werknemers door dankzij AI en WiseTech Global zelfs met bijna 30 procent minder.

In Nederland zijn ING, APG en Bird de meest spraakmakende voorbeelden. ING kondigde aan 950 mensen te laten gaan want AI, het Nederlandse Bird ontsloeg 20 procent van zijn medewerkers en pensioenuitvoerder APG verwacht 1000 tot 1200 banen te kunnen schrappen. De vraag is of de dienstverlening van deze bedrijven even goed blijft met minder werknemers.

Lees ook: Mijn boek zit in ChatGPT, maar waar blijft mijn betaling?

AI inzetten tegen werk als kostenpost

Betaalbedrijf Klarna claimde 700 werknemers niet meer nodig te hebben, nu tweederde van het klantcontact wordt afgehandeld door chatbots. Het gaf later aan juist weer nieuwe medewerkers te willen aantrekken. Ceo Sebastian Siemiatkowski deelde zijn openbaring op X: ‘In een wereld van AI zal niets zo waardevol zijn als mensen. Oké, je kunt ons uitlachen dat we dat zo laat beseffen.’

De voorbeelden hierboven illustreren in elk geval hoe organisaties op dit moment AI vaak inzetten: als middel om taken en banen te automatiseren. De onderliggende waarde van automatisering is dat werk een kostenpost is, een probleem dat opgelost moet worden. De vraag is of deze aanpak organisaties verder helpt.

Economen zeggen: zet AI niet in om werk te automatiseren

Economen van Stanford en MIT denken van niet. Ze stellen dat AI op een slimmere manier kan worden ingezet dan als middel voor automatisering. Het grootste deel van de waarde van onze economie komt, zo leggen ze uit, niet voort uit goedkopere versies van bestaande goederen, maar uit nieuwe producten en diensten. Hun aanbeveling luidt dan ook: zet AI niet in om werk te automatiseren, maar om de mogelijkheden van menselijke inspanning te vergroten.

Een voorbeeld ter illustratie: een communicatiespecialist die de beschikking heeft over AI kan één tekst geschikt maken voor tien verschillende doelgroepen. Maar die communicatiespecialist met AI kan ook tien communicatiespecialisten vervangen. De keuze voor tien communicatiemedewerkers of tien doelgroepen wordt niet door de medewerkers zelf gemaakt, maar door de leiding van een organisatie.

Leiders komen voor de keuze te staan, die in jargon wordt aangeduid als automation (automatisering) versus augmentation (vergroting van mogelijkheden), wat ik vertaal als automatisering versus versterking. In Engelstalige literatuur wordt er over dit onderscheid geschreven, maar Nederland loopt traditiegetrouw weer lichtjaren achter. Zonde, want het leert ons op een nieuwe manier kijken naar de relatie tussen werk en technologie.

Amazon zette AI in voor versterking

Een bekend bedrijf dat ervoor koos om AI in te zetten voor versterking in plaats van automatisering, is Amazon. Het bedrijf had boekwinkels kunnen ‘automatiseren’ door medewerkers te vervangen door robots. Zo zouden kosten worden bespaard, maar het zou niet dezelfde impact hebben gehad als het huidige Amazon, dat de boekenmarkt (helaas) voorgoed veranderde.

Lees ook: AI-agents: slimme collega’s of gewoon automatisering in een glitterjas?

Amazon gebruikt klantdata en AI om lezers automatisch persoonlijke aanbevelingen te bieden. Zo zien consumenten in een oogopslag, op basis van talloze aankopen uit het verleden, welke boeken ze mogelijk nog meer interessant vinden. Dat kan een offline boekwinkel niet en daarom groeide Amazon uit tot de grootste (online) boekhandel. Een voorbeeld van versterking dat ook laat zien dat AI al veel ouder is dan ChatGPT, iets wat in deze hype nog wel eens vergeten wordt. Amazon pionierde immers als online boekhandel in de vorige eeuw.

Werkgevers verwachten veel van automatisering

Werkgevers verwachten dat in 2030 het werk ongeveer gelijk verdeeld zal zijn tussen werknemers, computersystemen en werknemers die gebruikmaken van technologie (ofwel: medewerkers wier vaardigheden door technologie, zoals AI, versterkt worden). Niet elke sector heeft dezelfde verwachtingen van automatisering en het versterken van medewerkers.

Lees ook: Is Nederland blind voor de donkere kant van AI? In de VS zijn bedrijven veel kritischer

In de verzekeringssector, pensioensector en telecom verwachten werkgevers dat automatisering verantwoordelijk is voor meer dan 95 procent van de afname in taken die nu nog uitsluitend door mensen worden gedaan. In de gezondheidszorg en de publieke sector verwacht men dat bijna de helft van de taken die nu alleen door mensen worden uitgevoerd, straks worden uitgevoerd door een samenwerking tussen mens en machine. In die sectoren wordt dan ook meer ingezet op het versterken van medewerkersvaardigheden in plaats van automatisering.

Tot slot: versterk vaardigheden met AI

Versterking in plaats van automatisering vraagt om een andere benadering van AI en werk. Het vraagt om verbeeldingskracht om nieuwe mogelijkheden en concepten te bedenken, en om het lef om die concepten in de organisatie te laten landen. Het is immers makkelijker om taken te automatiseren dan om nieuwe producten of diensten te lanceren. Het vraagt bovenal om werk niet te zien als een probleem dat opgelost moet worden. Stel jezelf deze vraag bij elke AI-toepassing: automatiseer ik een taak, of vergroot ik een vaardigheid?

Er zijn immers genoeg toepassingen denkbaar waarbij AI niet wordt gebruikt om het werk van collega’s te automatiseren, maar waarbij AI hun vaardigheden vergroot. Denk aan AI-agents die medewerkers coachen of in razend tempo bijpraten over de laatste ontwikkelingen. Zodat hun vaardigheden worden ontwikkeld.

Toch blijkt uit onderzoek van Anthropic iets heel anders. Slechts 12 procent van de taken die Claude te vervullen krijgt, valt in de categorie ‘augmentation’. 77 procent van de klanten gebruikt AI vooral om administratieve taken over te nemen, iets wat de AI-maker ‘full task delegation’ noemt. Met andere woorden: het gros van de markt is nog bij AI als middel voor automatisering, slechts een op de acht bij AI als middel voor versterking.

Voorlopen is dus nog nooit zo makkelijk geweest.

Lees ook: AI is geen wondermiddel: 6 nuchtere lessen voor managers