Dit is het laatste jaar dat we Arjo Blok een Goudhaantje mogen noemen. De bankier zit al een aantal jaren in de directie van Rabobank International. Blok houdt ervan om in het krachtenveld van de grote, wereldomvattende economische cycli steeds weer op zoek te gaan naar de combinaties en de businessmodellen waarmee zijn bank haar klanten – zowel bedrijven als particulieren – het best kan bedienen. Het moment in 1992 dat hij – vers uit de universiteitsbanken – koos voor een carrière in de bankenwereld, noemt hij dan ook het belangrijkste uit zijn loopbaan. “Ik heb daar nooit spijt van gehad – ook niet toen de kredietcrisis uitbrak. De economische cyclus zal zijn moeilijke momenten blijven produceren en dat betekent altijd wel iets voor de financiële sector.”
Duurzaamheidsbaas ABN Amro Sandra Phlippen: ‘Op papier heb ik hele slechte kaarten, toch zie ik het helemaal zitten’
Sandra Phlippen gaf haar prestigieuze post als hoofdeconoom bij ABN Amro op om de duurzaamheidsafdeling van de bank te gaan leiden - een tak waarin net het mes was gezet. Dat had niet iedereen gedaan, weet ze. 'Maar ik ben niet zo met mezelf bezig. Ik ben vooral bezig met iets voor elkaar krijgen.'
Voormalig hoofdeconoom Sandra Phlippen is nu duurzaamheidsbaas bij ABN Amro. 'Banken kunnen de transitie niet sturen, alleen financieren.' Foto: Marie Wanders
Een stukje New York in Rotterdam. Dat is wat Little C, een nieuwbouwwijk aan de Coolhaven, wil zijn. Het complex bestaat uit vijftien ‘pakhuizen’ van roodbruine baksteen, die zijn verbonden door stalen bruggen. Het buurtje ademt The Village, met een belangrijk verschil: het is een stuk groener. Op de pleinen tussen de woon- en werktorens staan grote plantenbakken, langs de muren kruipen klimplanten omhoog.
Sandra Phlippen – zelf Rotterdammer – komt hier graag. Kijk, wijst ze vanaf het terras waar we zitten, in een koffietent met uitzicht op de haven. ‘Die planten krijgen regenwater. Onder het complex zit een retentielaag, een laag met kratten eigenlijk, waarin dat water wordt opgevangen. Heel ingenieus.’
Een schoolvoorbeeld van duurzaam bouwen, vindt de voormalig hoofdeconoom van ABN Amro. Grappig genoeg is dat precies waarmee ze huiseigenaren in haar nieuwe rol bij de bank helpt.
De bank die woningen verduurzaamt
Het Beter Wonen-initiatief is in januari gestart met een pilot voor 1.500 woningen. ‘Die 1.500 aanmeldingen hebben we inmiddels binnen’, vertelt Phlippen. ‘Op een gegeven moment ging het zo hard dat geïnteresseerden vijf weken moesten wachten op een afspraak.’
De stijgende energieprijzen als gevolg van de oorlog in Iran en het sluiten van de Straat van Hormuz, gaven het proefproject vleugels. ‘Het is natuurlijk afschuwelijk wat daar nu gebeurt. Maar de silver lining is dat meer mensen inzien hoe kwetsbaar ze zijn voor schokken op de energiemarkt. Het maakt me echt gelukkig dat we mensen iets concreets kunnen bieden waarmee ze weerbaarder worden.’
De bank regelt vrijwel het hele traject: van de offerte en het aandragen van betrouwbare installateurs tot de aanvraag van een nieuw energielabel. Kern van de zaak is dat het verduurzamen huiseigenaren onder aan de streep niets extra’s mag kosten. Als de maandlasten stijgen, bijvoorbeeld omdat er een hogere hypotheek of lening bij het Warmtefonds moet worden afgesloten, moet die stijging worden gecompenseerd door een lagere energierekening.
Verduurzamen met ‘gesloten beurs’, noemt Phlippen het. Uit onderzoek van ABN Amro en TNO blijkt dat dit mogelijk is voor 84 procent van de 700.000 woningen in de hypotheekportefeuille van de bank. ‘Door de gestegen energieprijzen is dit inmiddels 95 procent. Nou, toen we dat cijfer presenteerden, was het bestuur om.’
Sinds januari 2026 is Phlippen chief sustainability officer bij ABN Amro. Die maand kon ze direct haar eerste wapenfeit presenteren: het Beter Wonen-project, dat huiseigenaren met een hypotheek bij de bank zo ongeveer alles uit handen wil nemen bij het verduurzamen van hun woning (zie kader).
‘Hele slechte kaarten’
Op Linkedin kondigde ze haar overstap bijna achteloos aan (‘Nieuwe baan!’). Maar zo vanzelfsprekend is de stap niet, zeggen mensen om haar heen. De positie van hoofdeconoom is een rol met veel status binnen de bank. Terwijl in de duurzaamheidsafdeling net het mes is gezet; bij een reorganisatie verdwenen vorig jaar bijna 70 van de 400 banen.
Ga er maar aan staan. ‘Sommigen zouden ervoor bedanken’, zegt collega Puk de Jong. ‘Maar zo denkt Sandra niet.’
Phlippen moet erom lachen. ‘Ik weet het: ik geef een prestigieuze baan op en ik ga een kleiner team leiden. Op papier heb ik hele slechte kaarten. En toch zie ik het helemaal zitten. Ik ben helemaal niet zo met mezelf bezig. Ik ben vooral bezig met iets voor elkaar krijgen.’
Ze wil impact maken. Die rode draad valt ook op als je haar carrière bekijkt. Na haar studies sociologie en economie besluit Phlippen de academische wereld met de praktijk te combineren: ze gaat lesgeven bij de Erasmus School of Economics én wordt hoofdredacteur bij economenvakblad ESB. Het grote publiek bereikt ze daar alleen niet, terwijl ze dat wel wil. Dus maakt ze de overstap naar het AD, waar ze chef van de economieredactie wordt.
Het is dan 2016 en Phlippen maakt zich zorgen over het oprukkende populisme in Nederland. Die opmars wordt gevoed, zo is haar overtuiging, doordat mensen zich economisch niet veilig voelen. Als economiechef ontwikkelt ze een ‘groots plan’ rondom zeven thema’s, zoals hoe technologie de arbeidsmarkt verandert en hoe je welvarend oud wordt.
Zo wil ze lezers helpen om meer grip te krijgen op hun financiën, en daarmee op hun leven – om er al doende achter te komen dat het nieuws zich niet zo makkelijk in een keurslijf laat persen.
Niet praten, maar doen
ABN Amro is dan al een tijdje aan haar aan het trekken. Bij de bank kan ze zich óók richten op de financiële zekerheid van mensen, realiseert ze, en tegelijkertijd werken aan een nieuw onderwerp dat haar heeft gegrepen. Namelijk klimaateconomie, het vakgebied dat de wisselwerking tussen economie en klimaatverandering onderzoekt.
Bij het Economisch Bureau is dat op dat moment nog een blinde vlek. Ook in haar nieuwe rol blijft ze de verbinding met de wetenschap maken, als ze in 2023 wordt benoemd tot bijzonder hoogleraar Duurzaam Bankieren aan de Rijksuniversiteit Groningen.
‘Ik kwam binnen als een econoom die geïnteresseerd was in klimaat, en heb me bij ABN Amro ontwikkeld tot klimaateconoom’, vertelt ze. ‘Maar ik heb de gewoonte om elke vijf jaar iets anders te doen en merkte vorig jaar dat dat weer nodig was. Ik voelde dat ik onrustig werd. Ik had ook het gevoel dat ik de boel een beetje aan het mooipraten was. Ik wilde niet alleen maar praten over klimaatverandering, ik wilde iets doen.’
Met dat verhaal stapte ze naar de toenmalige ceo, Robert Swaak. ‘Ik heb hem drie ideeën voorgelegd en gevraagd in welke van de plannen hij brood zag. Dat was dus het Beter Wonen-project. Je krijgt een half jaar en acht mensen, zei hij. Daar ben ik hem zo dankbaar voor.’ Het moest alleen wel snel. ‘Robert wist al dat hij weg zou gaan. Voor hij de deur achter zich dicht zou trekken, wilde hij weten of het een goed idee was.’
Vergroenen van woningvoorraad
ABN Amro wil in 2050 netto-nul uitstoten. Dat geldt zowel voor de eigen bedrijfsvoering als de leningen- en beleggingsportefeuille. ‘Dat is een juridisch bindend commitment’, zegt Phlippen. ‘Zelf zijn we al in 2030 of 2035 CO2-neutraal. Maar dat komt vooral neer op het vergroenen van onze kantoren en het wagenpark. Dáár zit de uitdaging niet. Die zit bij onze klanten, bij de uitstoot die we financieren.’
De hoofdmoot bestaat uit woninghypotheken: van de 264,1 miljard euro die ABN Amro eind 2025 aan leningen had uitstaan, zit 163,2 miljard euro in huizenfinancieringen. De verduurzaming van die woningvoorraad is een belangrijke knop om aan te draaien om te vergroenen.
De bank heeft daar volgens Phlippen ook een direct financieel belang bij. ‘Zonder neemt het risico op stranded assets toe. We weten dat woningen met een laag energielabel in tijden van recessie als eerste en het sterkst in waarde dalen. Terwijl elke sprong omhoog – van C naar B, van B naar A – gemiddeld een waardestijging van 5 procent oplevert.’
Duurzaamheid als businesscase, in plaats van ideologisch doel. Met die benadering weet Phlippen niet alleen Robert Swaak, maar ook diens opvolger Marguerite Bérard te overtuigen. ‘Marguerite was erbij toen we onze bevindingen aan de raad van bestuur presenteerden, ze was toen al aan het warmdraaien. Ze heeft het initiatief helemaal omarmd. Ik kan niet anders zeggen dan dat ik me enorm door haar gesteund voel.’
Sandra Phlippen op Transition2026
Sandra Phlippen is op 23 juni een van de hoofdsprekers tijdens Transition2026. Daar deelt ze haar visie op de duurzame transitie – die volgens haar geen keuze is, maar een economische noodzaak. Verwacht geen abstracte vergezichten, maar een nuchter, prikkelend en data-gedreven betoog over hoe markten, banken en beleidsmakers samen het verschil kunnen maken. ‘Mits we durven erkennen dat echte verandering begingt bij structureel en eerlijk beleid.’ Koop nu je tickets met 50 euro korting met de kortingscode CHANGE50.
Brug naar de business
In het najaar van 2025 zette Phlippen haar functie als hoofdeconoom twee maanden stop om lijstduwer voor D66 te worden. ‘Waarop Marguerite zei: “Nou, ik ga je tijd goed gebruiken, want ondertussen kun je ook nadenken over de nieuwe klimaatstrategie.” Dat heb ik gedaan, en een voorstel geschreven. Al wist ik toen nog niet dat ik het ook zou gaan uitvoeren. De reorganisatie op de duurzaamheidsafdeling en mijn komst hebben elkaar ook niet gekruist.’
Die ingreep maakte deel uit van de bredere strategie van de nieuwe ceo, gericht op minder kosten en meer rendement. Vooral bij het Sustainability Center of Excellence, dat verantwoordelijk is voor de duurzaamheidsrapportages van de bank, verdwenen banen.
‘Die afdeling was mede door de CSRD-rapportageplicht uitgegroeid tot een team van zo’n honderd mensen’, vertelt Phlippen. ‘Er zat enorm veel expertise over het volledige spectrum van E, S en G (environmental, social en governance, red.). Alleen was daar onder de bankers niet zo’n vraag naar. Al die zorgvuldig opgebouwde kennis landde onvoldoende in de business.’
Hoe dat kwam? ‘Het eerlijke verhaal is dat niet alle aspecten van duurzaamheid binnen de bank even zwaar wegen. In de nieuwe strategie gaan we daarom niet meer op alles focussen. Dan krijg je misschien een groene reputatie, maar kom je niet zo hard vooruit. En ik wil hard vooruit.’
Duurzaamheid nog steeds chefsache
De nieuwe koers sluit volgens Phlippen beter aan op bestaand overheidsbeleid, zodat de bank ‘haar rol kan pakken’ op terreinen waar het kabinet ‘duidelijke kaders’ stelt. ‘We richten ons op wat materieel is: CO₂-reductie, maar ook het terugdringen van biodiversiteitsverlies in sectoren waar dat een belangrijk thema is, zoals de landbouw en scheepvaart.’
Haar opdracht als cso is om te onderzoeken welke ‘grote, impactvolle stappen’ de bank kan zetten, deze samen met de betrokken afdelingen uit te werken tot een businesscase en die vervolgens aan het bestuur voor te leggen.
Dat duurzaamheid ondanks de reorganisatie nog steeds chefsache is, maakte Bérard afgelopen april duidelijk met de aankondiging dat ABN Amro een zogeheten ‘absoluut doel’ stelt voor de hele kredietportefeuille, in lijn met klimaatscenario’s die de opwarming van de aarde tot ‘ruim onder de 2 graden’ beperken. Concreet betekent dit dat de totale uitstoot die de bank financiert, de komende jaren stapsgewijs moet krimpen.
Milieudefensie juicht de stap toe. Duurzame banken als Triodos en pensioenfondsen ABP en PFZW hebben al zo’n doel, maar ABN Amro is de eerste grote Nederlandse bank die dit doet. De milieuorganisatie is wel kritisch op het feit dat het exacte reductiedoel en afbouwpad nog tot drie jaar op zich laten wachten.
‘We beschikken pas sinds drie jaar over goede data’, zegt Phlippen. ‘Dat is genoeg voor een betrouwbare schatting, maar nog wat glad ijs om een hard target op te baseren. Ik denk dat we het al kunnen, maar we willen het eerst zeker weten.’
Niet op een 1,5°C -pad
Milieudefensie plaatst ook een kanttekening bij het ‘ruim onder de 2 graden’-doel. Dat verschilt volgens de milieuorganisatie wezenlijk van het streven naar ‘maximaal 1,5 graden’.
De realiteit is dat de wereld niet op een 1,5°C -pad zit, reageert Phlippen. ‘Wat niet wegneemt dat we er alsnog alles aan moeten doen om onder de grens te blijven. Maar een absoluut doel op basis van 1,5°C voor de héle balans is niet realistisch, en niet sociaal. Het zou bijvoorbeeld betekenen dat we iedereen die een hypotheek wil voor een woning met een energielabel lager dan A+++, moeten afwijzen. Daarmee zouden we de maatschappij van ons vervreemden.’
Het is niet aan de bank om die beslissing voor bedrijven of burgers te maken, vindt Phlippen. Dat is de taak van de overheid. ‘We hebben jaren gezien dat overheden een beetje achterover leunden vanuit de gedachte: de banken lossen het wel op.’
Ze denkt dat de sector die afwachtende houding deels aan zichzelf te danken heeft. ‘Banken moeten stoppen te doen alsof ze in hun eentje de aarde gaan redden. Ze kunnen de transitie niet sturen, alleen financieren. De overheid moet de vangrails verleggen, zodat de autootjes de goede kant op gaan rijden. De financiële sector moet vervolgens zorgen voor het benodigde kapitaal, tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden. Dat is onze rol.’
Om onze site goed te laten functioneren, te verbeteren en u de beste ervaring te geven, gebruiken we cookies! Surfen op deze site = akkoord met cookies. OkLees verder
Privacy- & Cookiebeleid
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
