Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Weg uit Nederland?

Is het slim om te emigreren als u de belasting wilt ontlopen? In 2007 verhuisden iets meer dan 123.000 Nederlanders naar een ander land. Welke financieel voordeel levert emigratie op?

 

1. België

Nederlanders naar België in 2007: 12.175

Nederlanders naar zijn België sinds 1995: 116.695

Aantal Nederlanders nu in België: 97.165

Gemiddelde prijs van een koophuis? €175.167

Prijs per m2 op toplocatie: €2.150

Fiscaal gunstiger?

Een progressief IB-stelsel met een maximum tarief van 50%.

De verschillende categorieën vermogenswinsten en dergelijke worden belast tegen 16,5% of 33%.

Daarnaast zijn er nog additionele lokale belastingen van 0 tot 9% over het belastbare inkomen.

Belastingvrij schenken

In België is het onder voorwaarden mogelijk om belastingvrij te schenken ‘van hand tot hand'.

Vermogenswinsten, die worden behaald op aandelen in buiten België gevestigde vennootschappen, worden niet in België belast. Er is in België in principe geen meerwaardebelasting op de verkoop van aandelen. Ook niet als een Belgisch belastingplichtige zijn aandelen verkoopt aan een buitenlands rechtspersoon, tenzij deze buiten de Europese Economische Ruimte (dit is EU + IJsland, Noorwegen en Liechtenstein)is gevestigd.

2. Duitsland

Nederlanders naar Duitsland in 2007: 11.651

Nederlanders naar Duitsland sinds 1995  117.572

Aantal Nederlanders nu in Duitsland:  101.515

Wat is de gemiddelde prijs van een koophuis? €173.100

Prijs per m2 op toplocatie: €2.462

Fiscaal gunstiger?

Een progressief IB-stelstel met een maximum tarief van 45%.

In Duitsland maakt men een onderscheid in heffing tussen gehuwde en ongehuwde belastingplichtigen.

Ook is er nog een additionele ‘solidariteitsheffing' (t.b.v. deelstaten oude DDR) van 5,5% over de te betalen belasting.

3. Verenigd Koninkrijk

Nederlanders naar Het Verenigd Koninkrijk in 2007: 8.308

Nederlanders naar Het Verenigd Koninkrijk sinds 1995: 86.661

Aantal Nederlandse nu in Het Verenigd Koninkrijk: 40.861

Wat is de gemiddelde prijs van een koophuis? €260.523

Prijs per m2 op toplocatie: €18.108

Fiscaal gunstiger?

Een progressief IB-stelsel met een maximum tarief van 40%.

Men maakt onderscheid in heffing tussen inkomen uit dividenden, sparen en overig inkomen. Voor vermogenswinsten geldt (met ingang van 6 april 2008) een vast tarief van 18%.

‘Non-domiciled residents'

Het Verenigd Koninkrijk heeft een gunstig regime voor natuurlijke personen die worden aangemerkt als inwoner, maar hun domicilie niet in het Verenigd Koninkrijk hebben. Dit is het geval als de persoon niet de intentie heeft voorgoed in VK te blijven, maar de intentie heeft om ooit terug te keren naar zijn vaderland.

Deze zogenaamde ‘non-domiciled residents' worden slechts belast voor inkomsten die naar het Verenigd Koninkrijk toevloeien of die daar opkomen. Met andere woorden: inkomsten worden alleen in het Verenigd Koninkrijk belast voor zover deze daadwerkelijk naar het Verenigd Koninkrijk worden overgemaakt.

4. Nederlandse Antillen & Aruba

Nederlanders naar De Nederlandse Antillen & Aruba in 2007: 5.432

Nederlanders naar De Nederlandse Antillen & Aruba sinds 1995: 67.079

Aantal Nederlanders nu in De Nederlandse Antillen & Aruba:  7.099

Wat is de gemiddelde prijs van een koophuis? Aan de kust: €391.563

Prijs per m2 op toplocatie:

Nederlandse Antillen: €3.828

Aruba: €1.130

Fiscaal gunstiger?

Nederlandse Antillen

Een progressief IB-stelsel met een maximum tarief van 47,5% (Curaçao 49,7%).

Inkomsten uit aanmerkelijk belang zijn belast naar een tarief van 19,5%.

Er is een heffing van 6,5% over tegoeden bij lokale banken.

Aruba

Een progressief IB-stelsel met een maximum tarief van 58,95%.

Men maakt onderscheid in heffing al naar gelang de gezinssituatie (gehuwd/ongehuwd en aantal kinderen).

Er is een heffing van 25% over inkomen uit de verkoop van aandelen.

Penshonadoregeling & expat-regeling

Op de Nederlandse Antillen kan voor iemand van 50 jaar of ouder onder omstandigheden de ‘penshonadoregeling' van toepassing zijn, waardoor het tarief inkomstenbelasting over buitenlands inkomen 10% is.

Daarnaast is een premieheffing AOV/AWW van 14% slechts verschuldigd tot de leeftijd van 60 jaar, daarna niet meer.

Voor hooggekwalificeerd personeel dat voor enige tijd werkzaam is in een aantal specifieke sectoren (bijvoorbeeld de financiële sector of de luchtvaart) geldt een expatregeling waarbij een aantal belastingfaciliteiten worden verleend.

Vooral om successierecht te ontwijken kunnen de Nederlandse Antillen een interessante bestemming zijn. De schenking door een ingezetene van de Nederlandse Antillen aan kinderen is belast tegen een tarief van 2 tot 6%, en aan verwanten of derden tegen maximaal 24%.

Wat het helemaal interessant maakt is dat Nederland op grond van de BRK slechts gedurende een jaar na emigratie nog bevoegd is om zelf schenkingsrecht te heffen, in de meeste anderen landen geldt daarvoor namelijk een termijn van tien jaar. Bij overlijden is zelfs de wachttijd van een jaar niet van toepassing.

Een nadeel is dat er op de Nederlandse Antillen slechts een beperkte hypotheekrenteaftrekregeling bestaat.

5. Verenigde Staten

Nederlanders naar De Verenigde Staten in 2007: 5.130

Nederlanders naar De Verenigde Staten sinds 1995: 64.254

Hoeveel Nederlanders nu in De Verenigde Staten: 106.003

Wat is de gemiddelde prijs van een koophuis? €140.000

Prijs per m2 op toplocatie: €10.107

Fiscaal gunstiger?

Een progressief IB-stelsel met een maximum tarief van 35%.

Onder bepaalde voorwaarden kan gekozen worden voor een ‘alternative minimum tax' (heffing 26% en 28%).

Onderscheid in heffing tussen gehuwde en ongehuwde belastingplichtigen.

Er is een federale heffing van maximaal 15% over vermogenswinsten.

6. Spanje

Nederlanders naar Spanje in 2007: 3.971

Nederlanders Naar Spanje sinds 1995: 40.622

Aantal Nederlanders nu in Spanje: 23.153

Wat is de gemiddelde prijs van een koophuis? €235.400

Prijs per m2 op toplocatie: €5.160

Fiscaal gunstiger?

Een progressief IB-stelsel met een maximum tarief van 43% (27,13% nationaal en 15,87% regionaal).

Het tarief voor vermogenswinsten, rente en dergelijke is 18%.

Daarnaast is er een vermogensbelasting tegen progressief tarief met een maximum van 2,5%.

Beckham-regeling

Voor buitenlanders, bijvoorbeeld sporters of managers, bestaat in de inkomstenbelasting een speciale regeling die ook wel de ´Beckham-regeling´ wordt genoemd. Op grond van deze regeling kunnen immigranten onder voorwaarden maximaal zes jaar behandeld worden als buitenlands belastingplichtigen, waardoor slechts over de Spaanse inkomensbronnen (voornamelijk arbeidsinkomen) 24% belasting over het bruto bedrag wordt betaald. Inkomsten uit niet-Spaanse inkomensbronnen (bijv. beleggingen, spaartegoeden) worden dan niet in Spanje belast.

Nadeel: In Spanje bestaat geen integrale hypotheekrenteaftrek zoals in Nederland, maar slechts een beperkte faciliteit voor de eigen woning. De lokale salarissen liggen in Spanje aanmerkelijk lager dan in Nederland, terwijl in de grote steden de kosten voor levensonderhoud niet zodanig lager zijn.

7. Frankrijk

Nederlanders naar Frankrijk in 2007: 3.689

Nederlanders naar Frankrijk sinds 1995: 41.760

Aantal Nederlanders nu in Frankrijk: 29.543

Wat is de gemiddelde prijs van een koophuis? €205.514

Prijs per m2 op toplocatie: €10.014

Fiscaal gunstiger?

Een progressief IB-stelsel met een maximum tarief van 40%

De heffing is afhankelijk van gezinssituatie (gehuwd/ongehuwd en aantal kinderen).

De heffing over vermogenswinsten, rente- en royaltyinkomsten is 18%.

8. Australië

Nederlanders naar Australië in 2007: 2.468

Nederlanders naar Australië sinds 1995: 21.892

Aantal Nederlanders nu in Australië: 83.324

Wat is de gemiddelde prijs van een koophuis? €260.000

Prijs per m2 op toplocatie: €4.136

Fiscaal gunstiger?

Een progressief IB-stelsel met een maximum tarief van 45%.

9. Turkije

Nederlanders naar Turkije in 2007: 2.311

Nederlanders naar Turkije sinds 1995: 21.611

Aantal Nederlanders nu in Turkije: 21.823

Wat is de gemiddelde prijs van een koophuis? €66.000

Prijs per m2 op toplocatie: €1.202

Fiscale gunstiger?

Een progressief IB-stelsel met een maximum tarief van 35%.

10. Polen

Nederlanders naar Polen in 2007: 1.765

Nederlanders naar Polen sinds 1995: 9.995

Aantal Nederlanders nu in Polen: 979

Wat is de gemiddelde prijs van een koophuis?

Polen publiceert geen gemiddelde huizenprijs, maar volgens de Global Property Guide betaal je voor 90m2 in Warschau: €295.920

Prijs per m2 op toplocatie: €3.292

Fiscaal gunstiger?

Een progressief IB-stelsel met een maximum tarief van 40%.

Vermogenswinsten en dergelijke worden belast tegen een tarief van 19%.

Bronnen: Wetenschappelijk Bureau PricewaterhouseCoopers, CBS, Global Migrant Origin Database en NIDI

Emigreren is emotie

Waarom verlaten mensen Nederland? Wij zijn een land met een hoog inkomen per hoofd van de bevolking en een hoge welvaart. Toegegeven, die verzorgingsstaat van ons kost ook een lieve duit. Maar is dat de reden om de pijp aan Maarten te geven?

Nee, zo blijkt uit onderzoek van het Nidi. Nederlanders met emigratieplannen voldoen aan het traditionele emigrantenbeeld: jong, ongebonden, man, contacten in het land van bestemming,

hoog opgeleid en avontuurlijk ingesteld. En de motivatie? De moderne emigrant verlaat Nederland niet zozeer vanwege hoger loon of beter werk. Het is vooral de kwaliteit van het publieke domein dat aanzet tot emigratie. Potentiële emigranten zoeken een betere kwaliteit van leven. En dat vinden ze in natuur, stilte, ruimte en minder bevolkingsdruk. Overigens keert naar verhouding het grootste deel van de emigranten na één jaar terug. Ook na twee jaar zijn de terugkeerpercentages nog aanzienlijk. Van de oudste gevolgde groep, de emigranten uit 1995, is inmiddels (peildatum 2003) iets meer dan de helft weer hier.

Experts over Emigreren

Belasting ontwijken door te emigreren. Slim of juist niet?

Xavier Auerbach (39) is partner bij PricewaterhouseCoopers en leidt daar de Private Wealth Solutions Group. Een groep van adviseurs die gespecialiseerd is in het aanbieden van internationale fiscale oplossingen. Volgens hem is het allereerst essentieel om onderscheid te maken tussen de twee belangrijkste vormen van inkomen, namelijk inkomen uit arbeid, wat belast wordt in het land waar de arbeid verricht wordt, en inkomen uit vermogen, wat belast wordt in het land waar het genoten wordt. "Aangezien de vermogensrendementheffing in Nederland vrij laag is, valt de winst vooral te behalen op het vlak van de inkomstenbelasting en het successierecht." Vooral die laatste belasting is een grote fiscale doorn in het oog. Auerbach stelt dat er gewoonweg situaties zijn waarin het Nederlandse belastingrecht je zo goed als dwingt om een andere route te zoeken. "Als iemand een vermogen erft van 100 miljoen en daar door allerlei fiscale regels uiteindelijk maar 7 miljoen van overhoudt, dan ga je je toch achter de oren krabben hoe je dat kunt voorkomen."

Iven de Hoon (45), fiscaal adviseur en auteur van het boek ‘Belastingparadijzen', is het daarmee eens. "Met belastingen is het net als met water: het zoekt altijd het laagste punt."

Om te kunnen profiteren van voordeel op inkomensgebied, moet u wel werken in of vanuit een land met een gunstiger tarief dan Nederland. En dat kan betekenen dat u daadwerkelijk moet emigreren. Dat is behoorlijk ingrijpend. De fiscus kijkt nog tien jaar over uw schouder mee of u inderdaad helemaal geëmigreerd bent en of alles netjes volgens de regels gaat. "Ach", gaat Auerbach verder, "die borreltafelpraat van ‘ik heb begrepen dat ik maar moet emigreren..' Dat hoor je zo vaak, maar als mensen dat dan halfslachtig gaan uitvoeren, dan krijg je nare toestanden met de fiscus of de strafrechter. Daarom stellen wij altijd eerst de vraag: wat wil je nu met je leven? en dan gaan we pas kijken naar de fiscale consequenties."

Ton Smit (42) is oprichter van Tax Consultants International (TCI) en heeft dagelijks te maken met internationale fiscale vraagstukken. Hij ziet zeker mogelijkheden voor internationaal opererende managers. "Als je als manager wordt uitgezonden naar het buitenland, dan begint dat vaak met één dag in de twee weken. Maar voor je het weet zit je 3 à 4 dagen per week in het buitenland en je vrouw ook. Dan heb je de kans om eens serieus te kijken naar emigratiemogelijkheden. Een eerste advies: let vooral op de criteria om aangemerkt te worden als inwoner of speciale fiscale regels voor expats."

Smit denkt dat het voor veel managers de moeite waard kan zijn om eens goed naar zijn of haar eigen situatie te kijken. "Het huidige fiscale stelsel is helemaal niet meegegaan met de huidige tijd waarin de moderne, wereldwijd mobiele, manager leeft. Het kan al snel lonend zijn om over de grenzen te kijken. Een offshore vennootschap kost gemiddeld maar 5.000 euro. En voor mensen in loondienst is het zelfs vanaf een inkomen van een ton al de moeite waard. Als je het puur zakelijk bekijkt, dan zou je je carrière ook in fiscaal opzicht goed moeten managen."

Executive Countries

Gesteld dat u een groot vermogen of hoog inkomen heeft, waar moet u dan naartoe met uw zuurverdiende geld? Ton Smit ziet duidelijk zogenaamde ‘executive countries' in zijn praktijk. "Internationaal opererende top executives zien wij vooral neerstrijken in Zwitserland, Engeland en in mindere mate in Duitsland. Ook Spanje en de Verenigde Staten komen regelmatig voor." Xavier Auerbach ziet ook een tendens: "Uit onze praktijk blijkt dat vooral België, Zwitserland en Engeland favoriet zijn. Vooral omdat alle drie deze landen je in staat stellen om inkomen uit vermogen onbelast te genieten en omdat ze geen successierecht heffen of dat deze te vermijden is." Door belasting te ontwijken bespaart u geld. En voor De Hoon is vooral de vraag wat u met dat bespaarde geld wilt gaan doen belangwekkend. "Voor pensionering bijvoorbeeld, maak je al snel heel andere keuzes."

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Emigratiemotivatie

Ton Smit geeft mee dat emigreren puur vanwege de fiscus in de praktijk vaak tegenvalt. "Echt fysiek de boel inpakken en heel ergens anders neerstrijken, dat gaat niet zomaar even. Ik merk dat mensen zich wel bewuster worden van de mogelijkheden, maar de regels en wat er allemaal bij komt kijken boezemen toch angst in." De Hoon vindt dat emigreren niet enkel moet afhangen van fiscale motieven, maar dat het logisch is om de herkomst van vermogen en het soort belastbaar inkomen te betrekken bij de overwegingen. "Je bespreekt wat iemand wil en verwacht. Om welke bedragen gaat het, wat zijn de praktische aspecten."

"In mijn ervaring wordt emigratie in de meeste gevallen ingegeven door andere motieven dan de fiscaliteit", zegt Auerbach. "Zeker voor mensen met kinderen, dan is het toch vooral een culturele vraag. Waar gaan je kinderen naar school? Waar groeien ze op?" Hij vervolgt: "Ik ben nu lang genoeg adviseur om te weten dat je je leven echt niet moet laten beheersen door de belastingen."

Procureur-generaal Sue Preenen (Topvrouw 2026): ‘Ik weet dat ik op mezelf kan vertrouwen’

Procureur-generaal Sue Preenen strijdt tegen huiselijk geweld en femicide, en voor meer vrouwelijke boegbeelden aan de top. De in Zuid-Korea geboren Topvrouw van het Jaar is zelf zo’n rolmodel, al besefte ze dat jarenlang niet. ‘Ik ben een vrouw van kleur, maar ik ben heel Hollands opgevoed.’

Sue Preenen
Sue Preenen wil de publieke zaak dienen. 'Advocaat ging ik echt niet worden, en al helemaal niet bij een commercieel kantoor.' Foto: Loes Spruijt – van der Meer

Procureur-generaal Sue Preenen (51) lacht graag, en veel. Als ze uitlegt waarom ze voor een rechtenstudie koos bijvoorbeeld, de eerste stap op een weg die haar in 2023 tot het hoogste bestuursorgaan van het Openbaar Ministerie (OM) bracht.

De opleiding kon haar, in alle eerlijkheid, op dat moment niet zoveel schelen. Het ging haar om de plek. ‘Ik woonde in Nijverdal, een dorp in Twente. En ik wist één ding heel zeker: ik wilde naar de hoofdstad. Daar gebeurde het. Wat precies, daar had ik totaal geen beeld bij natuurlijk. Maar ‘het’ gebeurde zeker niet in Nijverdal.’

Tijdens een open dag van de UvA bezocht ze de Oudemanhuispoort, in de binnenstad. ‘Ben je daar weleens geweest? Het is een oud hofje, een prachtige plek.’ Ze was op slag verliefd. ‘Ik dacht: hier wil ik studeren. En in dat pand zat dus de rechtenfaculteit.’

Strijd tegen femicide

Het is rustig op het Parket-Generaal in Den Haag, het landelijke hoofdkantoor van het OM, als we Preenen op een zonnige vrijdagmiddag bezoeken. Het eerste wat we zien, is de foto die collega’s op haar deur hebben geplakt: een stralende Preenen, gehuld in kobaltblauw, op de avond dat ze Topvrouw van het Jaar 2026 werd. Weer een lach. ‘Iedereen hier is supertrots.’ Zelf vindt ze het ‘ongelooflijk eervol’. ‘Dit is niet alleen een persoonlijke waardering. Het is ook een enorme erkenning voor het OM en het werk dat we hier doen.’

Preenen ontving de titel voor haar leiderschap, haar inzet voor diversiteit en inclusie binnen het OM én haar strijd tegen huiselijk geweld en femicide. Ze wil de veiligheid van vrouwen vergroten: in de publieke ruimte, op de werkvloer en achter de voordeur. Daar is nog een wereld te winnen, want de realiteit is dat in Nederland gemiddeld elke acht dagen een vrouw wordt vermoord.

Lees ook: Sue Preenen (Topvrouw 2026) strijdt tegen femicide én voor meer vrouwelijke boegbeelden

In ongeveer de helft van de gevallen is de dader een partner of ex. Dat cijfer is al vijftien jaar hetzelfde. Het is ook nog eens veel hoger dan in omliggende landen. Hoe dat komt?

‘Dat weten we dus niet’, zegt Preenen. Al denkt ze dat cultuur en traditionele rolpatronen meespelen. ‘Ik denk dat de rol van de vrouw in Nederland nog steeds met een patriarchale blik wordt bekeken. Het hardnekkige idee dat vrouwen thuis moeten blijven, bij de kinderen, is nog steeds springlevend. Dat zie je aan onze deeltijdcultuur. Dat culturele systeem werkt afhankelijkheid en onveilige situaties in de hand.’

OM kan meer doen

Lange tijd was de heersende gedachte: wat achter gesloten deuren gebeurt, is privé, daar had de overheid zich niet mee te bemoeien. Dat is gelukkig ten goede veranderd, ziet Preenen. Het gaat de staat namelijk wél aan. ‘Huiselijk geweld werkt generaties lang door. Mensen die daar als kind getuige van zijn, hebben een verhoogde kans later zelf dader of slachtoffer te worden. Ik kan er geen bedrag op plakken, maar dat kost de samenleving enorm veel geld.’

Zelf kwam ze een paar jaar geleden tot de conclusie dat ook het OM meer kan doen om vrouwen te beschermen. ‘Het strafrecht moet niet alleen straffen, het kan ook iets toevoegen. Bij zaken waar sprake is van een afhankelijkheidsrelatie – huiselijk geweld, maar ook jeugd- en zedenzaken – zit die toegevoegde waarde in het beschermen van de slachtoffers. Niet alleen achteraf leed vergelden, maar ook groter leed voorkomen.’

Sue Preenen Topvrouw 2026
Sue Preenen (midden) werd vorige maand uitgeroepen tot Topvrouw van het Jaar 2026. Ook Charlotte Hanneman (cfo Philips, links) en Hester Bijl (rector magnificus TU Delft) waren genomineerd. Foto: Paul Tolenaar

En femicide kán worden voorkomen, daar gelooft ze heilig in. Mits de signalen op tijd worden herkend. Die signalen zijn er: aan femicide gaat vrijwel altijd een vast patroon vooraf. Eerst worden vrouwen door hun partner overspoeld met cadeaus, daarna geïsoleerd, vervolgens steeds meer gecontroleerd en afhankelijk gemaakt. En dan begint het geweld. Het OM traint officieren van justitie om die ‘rode vlaggen’ beter te herkennen.

‘Vroeger werd een zaak bijvoorbeeld gestaakt als een vrouw haar aangifte introk’, vertelt Preenen. ‘Dat gebeurt veel, omdat er kinderen in het spel zijn of ze nergens naartoe kunnen. Nu kijken we veel breder. Als we een patroon van controle of geweld herkennen, kan de vervolging alsnog worden doorgezet.’

Publieke belang dienen

Preenen studeerde in 2000 af in het ondernemingsrecht, doorgaans de weg naar de advocatuur. Maar advocaat ging ze echt niet worden. ‘En al helemaal niet op een commercieel kantoor. Ik wil iets bijdragen aan de samenleving, het publieke belang dienen. Dat heb ik altijd gehad.’ Ze heeft het met de paplepel ingegoten gekregen. ‘En dat is in mijn geval best gek om te zeggen, want die lepel kwam steeds van een andere verzorger.’

Haar jeugd is, om het zo te zeggen, versnipperd. Preenen werd in 1974 geboren in Zuid-Korea en op vierjarige leeftijd ter adoptie aangeboden, samen met haar jongere broer. De twee kwamen bij een communistisch echtpaar in Friesland terecht. Glimlachend: ‘Dat is misschien de bron voor dat gelijkheidsideaal.’

Lees ook: Voor vrouwen van kleur kent de weg naar de top nóg meer hobbels

Het gezin woonde in een dorp waar iedereen wit was. Gediscrimineerd werd ze niet – of beter gezegd, ze kreeg weleens opmerkingen, maar die heeft ze nooit als discriminatie of racisme ervaren. ‘Misschien is het een copingsmechanisme, maar ik kan me de ontroerende momenten beter herinneren dan de negatieve. Zo zat ik ooit in de trein tegenover een jongetje dat me aankeek, zijn ogen dichtkneep en vervolgens in volle verwondering vroeg: “Kun je daar nou wat door zien?”’ Ja, antwoordde ze. ‘Ik vond het mooi dat hij dat vroeg. Het was heel feitelijk.’

Weggelopen van huis

Toen haar ouders een paar jaar later scheidden, gingen Preenen en haar broertje bij hun moeder wonen. Er brak een moeilijke periode aan. ‘Door de scheiding hadden we het thuis niet breed. En toen mijn moeder een nieuwe relatie kreeg en we van Friesland naar Hengelo verhuisden, was er doorlopend ruzie. Echt, continu conflict.’

De dertienjarige Preenen besefte: ik kan hier niet langer blijven. ‘Ik heb mijn tas gepakt en ben van huis weggelopen. We hadden intussen een maatschappelijk werker toegewezen gekregen, Marieke, en die kwam toen bij mij op de lijn. In de jeugdzorg is de hulpverlening gericht op herstel van de relatie met de ouder. En dat wist ik. “Ik ga echt niet terug naar huis”, heb ik tegen Marieke gezegd. “Dat is niet goed voor me.” Marieke was haar tijd ver vooruit, want ze luisterde naar het kind, naar mij.’

Ze hebben altijd contact gehouden. ‘Ze leeft nu niet meer, maar Marieke was erbij toen ik, jaren later, als officier van justitie geïnstalleerd werd. Ze was apetrots.’

Preenen ontwikkelde door haar jeugd een sterk innerlijk kompas. ‘Ik weet dat ik op mezelf kan vertrouwen. En ik weet dat je de regie kunt pakken en uit een moeilijke situatie kunt stappen. Daar ligt ook de link met de vrouwen die ik nu wil helpen. Ik zoek een manier om ze te empoweren. Ik denk dat je daar gelukkiger van wordt dan wanneer iemand anders je redt.’

Patriarchale patronen

Zelf kwam ze door de regie naar zich toe te trekken in Nijverdal terecht, bij een dienstbaar protestants-christelijk pleeggezin. ‘Dat dienende zit ook in mij’, zegt Preenen. ‘Je hebt maar één leven en dat probeer ik zo goed mogelijk in te vullen.’

Dus gaat ze na haar rechtenstudie opnieuw in de leer als rechterlijk ambtenaar in opleiding (raio). Daarna wordt ze officier van justitie bij het parket Amsterdam. In die periode beginnen de ‘patriarchale patronen’ bij het OM haar op te vallen. ‘Op de raio-opleiding was het merendeel vrouw, en in Amsterdam kwam ik in een team met heel veel vrouwelijke officieren van justitie. Maar onze leidinggevenden waren allemaal mannen. Op één vrouw na, de plaatsvervangend hoofdofficier.’

Lees ook: Een diverse werkvloer leidt niet automatisch tot inclusie – integendeel, stellen onderzoekers

Na zes jaar maakt ze zelf de stap naar leidinggevende functies. De reden is dat ze meer inhoudelijke invloed wil uitoefenen – maar Preenen beseft dat ze haar positie ook kan gebruiken om haar werkgever diverser en inclusiever te maken. Zo neemt ze deel aan een ‘spiegelsessie’ met Amsterdamse rechtenstudenten om te vragen waarom ze na hun studie wel of juist niet voor het OM zouden kiezen.

‘Nou nee, zeiden die studenten: het is hier veel te corporaal. Een wit mannenbolwerk. Met de aanbevelingen die we van ze kregen, hebben we onder andere onze vacatureteksten aangepast.’

Heel Hollands opgevoed

Zelf stuitte ze bij het parket Amsterdam, waar ze inmiddels in het management zat, op een ander knelpunt: de sollicitatiebrieven. ‘Als juristen letten wij op goed geschreven brieven. Maar wat als je de eerste in je familie bent die is gaan studeren en je niemand in je netwerk hebt – pappie, mammie of een van hun vrienden – die je brief even naloopt voor je ‘m opstuurt?’

Ze heeft er veel discussies over gehad met de rest van het management. ‘Dat kon flink schuren. Dan werd er bijvoorbeeld gezegd dat we bij de werving en selectie ‘niet op kwaliteit moesten inboeten’. Waarop ik vroeg: wat is kwaliteit dan volgens jou? Iemand die een goede brief kan schrijven? Hoe weten we dan wat we niet zien?’

Het duurt jaren voor ze ontdekt dat ze niet alleen verschil kan maken door dingen te benoemen, maar dat haar persoon er ook toe doet. Niet alleen omdat ze een vrouw is, maar vooral ook omdat ze een vrouw van Aziatische afkomst is. ‘Ik ben een vrouw van kleur, maar ik ben heel Hollands opgevoed’, zegt ze. ‘Daardoor heb ik me nooit zo gerealiseerd dat mijn aanwezigheid iets kan betekenen voor mensen met een andere culturele achtergrond.’

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dat besef kwam in 2018, toen ze plaatsvervangend hoofdofficier van justitie van het arrondissementsparket Noord-Holland werd, en opnieuw in 2023, toen ze lid werd van het College van procureurs-generaal. ‘Beide keren werd ik overstelpt met felicitaties’, vertelt Preenen. ‘Op Linkedin kwamen berichten uit alle hoeken en gaten, van mensen die ik niet kende.’ Gemene deler: de meeste gelukswensers waren, net als zij, niet wit. ‘Zij zeiden: “Wat fantastisch dat dit kan in Nederland!”

Lees ook: Nathalie de Geus (Topvrouw 2025): ‘Wat als je hartaanval niet wordt herkend omdat je een vrouw bent?’