Zit u angstvallig thuis vandaag? Inderdaad het is vrijdag de dertiende. Staat u onheil te wachten of lacht het geluk u vandaag juist toe?
Miljoenen mensen zijn bijgelovig. Kijk daarom niet raar op als u vandaag mensen angstvallig om u heen ziet kijken, bang dat er overal gevaar heerst. Of misschien zit u wel alleen op kantoor, omdat werknemers zich massaal ziek hebben gemeld of speciaal vrijgenomen hebben. Of zit u vanuit huis dit artikel te lezen? Het is bekend dat een dag als deze in Amerika een half miljoen dollar kost door het hoge verzuim onder werknemers. Daarnaast worden veel zakelijke transacties uitgesteld.
Normale dag
In Nederland blijken de kosten wel mee te vallen, als we de Leeuwarder Courant mogen geloven. Navraag bij verschillende Nederlandse instellingen leerde de krant dat deze vrijdag niet onderdoet aan alle andere dagen in het jaar. Zo verklaart de NS dat op voorgaande ongeluksdagen evenveel mensen met de trein reisden als op iedere andere vrijdag. En volgens de ANWB vonden voorgaande edities niet meer ongevallen dan normaal plaats. Maar, nuanceert de woordvoerster, "dat kan ermee samenhangen dat het op vrijdag toch al rustiger op de wegen is."
Geluksdag
Maar het kan nog gekker in Nederland. Als we het in 2006 gehouden onderzoek van Reaal Verzekeringen geloven, moeten we vrijdag de dertiende omdopen tot geluksdag. Niet meer mensen dan anders kregen te maken met pech. Sterker nog, er bleken zelfs minder mensen dan normaal te maken te krijgen met pech. Zo versliep slechts vijf procent zich op vrijdag 13 januari 2006, tegen tien procent de vrijdag ervoor. Ook was er één procent minder ruzie en liep de pc twee procent minder vast. "Het is echter onduidelijk of dat komt doordat mensen voorzichtiger zijn of omdat de omstandigheden anders zijn. Het kan ook gewoon toeval zijn", nuanceert een woordvoerster de resultaten.
Chemische oorzaak
Dit bijgeloof zou zijn ontstaan door het verhaal dat Jezus op vrijdag werd gekruisigd en dat het laatste avondmaal, waar het verraad plaatsvond, met dertien man werd genuttigd. Maar volgens Peter Brugger, neuroloog aan de universiteit van Zürich, is er gewoon een chemische verklaring voor het bijgeloof. Hij ontdekte ruim een jaar geleden dat het paranormale kan afhangen van een chemisch gegeven. Wie een hoog dopaminegehalte heeft, is meer geneigd om bijgelovig te zijn, meer belang te hechten aan het toeval en diepere betekenissen te zien waar er geen zijn.
Ongeloofwaardig
Er is dus geen direct bewijs dat u daadwerkelijk meer onheil te wachten staat vandaag. Maar waarom halen de bijgelovigen dan nu niet opgelucht adem? "Dat maakt voor het volksgeloof niet uit", legt massapsycholoog Hans van de Sande uit op Nu.nl. "De mens heeft van nature een grote neiging zaken te geloven die ongeloofwaardig zijn. Daar valt de gedachte onder dat de aarde in een week geschapen is, of dat er buitenaardse wezens bestaan. Of dat vrijdag de dertiende een ongeluksdag zou zijn." Volgens Van de Sande is het deels ook self-fulfilling prophecy. "Doordat mensen bang zijn dat ze iets overkomt, gaan ze voorzichtiger doen. En dat soort gedrag brengt doorgaans juist meer ongelukken met zich mee."
Dodelijk
Voor de bijgelovigen die nog niet overtuigd zijn dat er geen extra gevaar dreigt op deze winterse dag, is er slecht nieuws. Binnen zitten lost namelijk niets op. Als u pech te wachten staat, overkomt het u toch wel. Zoals de bijgelovige Roemeen die op dertien augustus thuisbleef uit angst om door pech te worden overvallen. Hij is die dag overleden. De doodsoorzaak? De man was gestoken door een wesp van een in Roemenië zeldzame soort, waarvan de steek uiterst giftig is.
De Veertiende
En voor degenen die vandaag met dertien man op kantoor werken, is er ook slecht nieuws. Uitzendbureau ‘De veertiende' bestaat niet meer en kan u dus niet helpen. Op dertien februari 1871 vertrok de schrijver Victor Hugo naar Bordeaux. Hij reisde met dertien passagiers en logeerde op huisnummer dertien. Op dertien maart viel hem dat steeds terugkerende getal dertien op, toen hij hoorde dat zijn zoon plotseling was overleden. Sindsdien wantrouwde Hugo de dertien. Toen hij een diner voor veertien mensen gaf en iemand verhinderd bleeek, liet hij zijn koetsier aanschuiven. De vrees voor 'dertien tafelgasten' leefde daarna zo sterk in Parijs, dat slimmeriken het uitzendbureau 'De Veertiende' opzetten. Dat leverde op verzoek een aanvullende gast.
Agenda
Bijgelovigen, pak de agenda er maar bij. Want 2009 kent maar liefst drie vrijdagen de dertiende. Naast vandaag is het gelijk volgende maand weer raak en aan het einde van het jaar, in november, staat u nog een (on)geluksdag te wachten.
