Anja Jongbloed beantwoordt de vraag van AWVN-directeur Hans van der Steen wie er niet slimmer wil werken. “Dat zijn werknemers die onder het mom van slimmer werken geconfronteerd worden met veranderingen die alleen voordelen voor de werkgever opleveren.”
Veranderingen als structureel overwerk, flexibele inzet, invoeren van ergonomisch slechte roosters die de bezetting moeten verruimen. Veranderingen waarbij alleen rekening wordt gehouden met de wensen van het management. Op korte termijn verbetert de arbeidsproductiviteit maar na enige tijd leiden dit soort maatregelen tot lagere arbeidsproductiviteit omdat ziekteverzuim en verloop toenemen.
Wensen van mensen
Er zijn echter ook genoeg goede voorbeelden die tot een duurzame groei van de productiviteit leiden maar dat lukt inderdaad alleen als ook naar de wensen van werknemers wordt geluisterd. Zo zijn er goede ervaringen waarbij werknemers zelf kunnen aangeven wanneer ze willen werken. Als al die wensen in kaart worden gebracht blijkt dat de bezetting die nodig is voor de bedrijfsvoering voor 90 procent rond is. De werknemers kunnen zo beter werk en privé combineren, zijn hierdoor productiever en voelen zich meer betrokken bij hun werk. De werkgever heeft minder werk om het rooster te vullen, hoeft minder uitzendkrachten in te huren en ziet het ziekteverzuim en verloop dalen. En natuurlijk stijgt ook de arbeidsproductiviteit.
Talenten van mensen
Een andere belangrijke factor bij slimmer werken is dat de talenten van mensen goed worden ingezet. Daar hoort een investering in scholing bij die ervoor zorgt dat werknemers hun talenten kunnen ontplooien. Uit onderzoek van de Erasmus Universiteit blijkt dat bedrijven die slimmer werken innovatiever zijn en winstgevender. Driekwart van het succes van innovatie wordt bepaalt door slimmer werken! En als er dan toch gereorganiseerd moet worden is het begeleiden van mensen naar werk in andere bedrijven en sectoren eenvoudiger waardoor mensen minder in de problemen komen, de weerstand tegen veranderingen afneemt en de kosten van verminderen.
Goede arbeidsverhoudingen cruciaal
Dus wat een werkgever moet doen om de werknemers ‘mee te krijgen’ is de wensen en talenten van mensen de kern maken van slimmer werken. Alleen dan zullen de werkgever én de werknemers profiteren van de mogelijkheden die slimmer werken biedt en kunnen de instrumenten van slimmer werken met succes toegepast worden. Fixatie op verbetering van de arbeidsproductiviteit levert vaak een tegenovergesteld resultaat.
Anja Jongbloed
CAO-coördinator van FNV Bondgenoten
