Op 26 januari begint Hein Schumacher officieel, als ceo en opvolger van Peter Feld bij de cacaoverwerker met hoofdkantoor in Zürich. Feld gaat volgens ‘s werelds grootste chocoladeproducent andere carrièremogelijkheden achterna.
Ingrijpende sanering valt tegen
Dat is bijna een déjà-vu. De benoeming van Schumacher werd deze week door analisten een ‘kleine bom’ genoemd. De vooruitgang die zijn voorganger Feld boekte met een ingrijpende sanering van het bedrijf viel blijkbaar toch tegen. Schumacher treedt aan om meer gas geven om het karwei af te maken. Wat krijgt Schumacher als vers aangestelde Willy Wonka op zijn bordje?
Vóór alles een reusachtig wereldbedrijf. Barry Callebaut verwerkt cacaobonen tot cacaoboter en -poeder, maakt zelf chocolade en levert die ook aan derden. Het heeft eigen merken als Carma, Mona Lisa en in Nederland Van Houten, maar levert ingrediënten aan alles en iedereen: van grote merken tot aan ambachtelijke chocolatiers en chef-koks. En inderdaad: ook de Magnum-ijsjes waarover Schumacher bij Unilever nog de baas was, bevatten chocolade uit de fabrieken van zijn nieuwe werkgever.
Bij ons is het Zwitserse bedrijf misschien nog het bekendst als huisproducent van Tony’s Chocolonely, waarover later meer.
Belgisch-Franse fusie
Het bedrijf ontstond in 1996 uit een fusie tussen het Belgische Callebaut en het Franse Cacao Barry en de familie Jacobs, de ‘J’ in de naam van koffiegigant JDE Peet’s, was lang de meerderheidsaandeelhouder. Dat belang is inmiddels teruggelopen tot een procent of 30, maar Jacobs Holding leverde wel nog de president-commissaris: het is de Belg Patrick De Maeseneire die Schumacher volgende week in dienst neemt.
Het beursgenoteerde Barry Callebaut is ‘s werelds grootste cacaoverwerker en behaalde in zijn meest recente boekjaar een omzet van 15,6 miljard euro. Wereldwijd telt het ruim zestig fabrieken en meer dan 13.000 werknemers. In het Belgische Wieze runt het de grootste chocoladefabriek ter wereld.
De nieuwe werkgever van Schumacher produceert dus vooral voor derden, de chocolade-, snoep- en koekmerken die het bruine spul in zoetigheid stoppen. Dat maakt het eerder een rechtstreekse concurrent van een voedselverwerker als Cargill. De grote merkfabrikanten Nestlé, Mondelez en Mars bezitten hun eigen cacaoverwerking maar ook vaak klant in Zürich.
Prijsexplosie door mislukte cacao-oogsten
Wat alle makers van zoetigheid en hun productiepartner Barry Callebaut de laatste jaren allemaal delen, is de pijn van een ongelofelijk volatiele cacaomarkt. Afwisselende periodes van droogte en extreme natheid teisterden de cacaoboeren. Door misoogsten in de belangrijkste cacaolanden Ivoorkust en Ghana liep het aanbod van cacao op de wereldmarkt in 2024 terug, waardoor prijzen explodeerden.
Lees ook: Hein Schumacher vertrekt bij Unilever: ‘Beleggers en bestuur willen harder, sneller en meer’
Waar de handel gewend was aan een prijs van tussen de 3.000 en 4.000 dollar per ton cacaobonen, ging die in 2024 naar 12.500 per ton, het hoogste niveau in 46 jaar tijd. Om een idee te geven van de gevolgen voor de industrie: in boekjaar 2024/25 werd door Barry Callebaut een omzetstijging van 49 procent geboekt, maar het verkoopvolume daalde juist, met 6,8 procent.
Groei na marktturbulentie
In de loop van 2025 is intussen een kentering opgetreden in de prijzen voor cacaobonen. Door uitzonderlijk goede oogsten zetten die een stevige daling in: deze week werd op de beurzen zelfs minder dan 4.500 dollar per ton betaald voor cacaocontracten. Je zou verwachten dat de afzetvolumes de komende tijd weer opveren. Toch zal het nog wel even duren voordat consumenten in de winkel gaan merken dat de cacaobonen weer relatief betaalbaar zijn.
Zelf zegt Schumacher hierover in een toelichting op zijn komst: ‘Na een periode van ongekende marktturbulentie staat Barry Callebaut op een spannend kruispunt. We hebben een duidelijke kans om weer te groeien.’
Koers Barry Callebaut gehalveerd
Dat geldt zeker voor de beurskoers van Barry Callebaut, die de afgelopen jaren halveerde door de turbulente cacaomarkt. Aandeelhouders zagen tot 2022 de koers oplopen tot bijna 2400 Zwitserse frank, maar afgelopen voorjaar bereikte die een dieptepunt rond de 750 frank. Beleggers hebben sindsdien wel weer moed geput: de beurskoers is inmiddels rond de 1300 frank beland.
Waarschijnlijk putten ze die moed uit de reorganisatie die Schumachers voorganger vanaf 2023 heeft doorgevoerd onder de naam BC Next Level. De kosten moeten omlaag, om geld vrij te maken voor investeringen in R&D. De prijsexplosie van cacao fietste daar tussendoor. Topman Patrick De Maeseneire noemde het deze week de meest significante transformatie in de geschiedenis van het bedrijf, genoodzaakt door het onvermogen van het bedrijf om te anticiperen op het volatiele geopolitieke klimaat en de recordhoge cacaoprijzen.
‘Juiste leider op het juiste moment’
Blijkbaar valt de vooruitgang die Feld boekte met zijn sanering intern toch tegen. In het eind november afgelopen eerste kwartaal zijn de afzetvolumes in elk geval nog blijven dalen, met alweer 10 procent. Schumacher moet dus meer gas geven om het karwei af te maken. ‘Mensen vergeten vaak dat de juiste leider op de juiste plek moet zitten, op het juiste moment. En juist dat juiste moment wordt vaak over het hoofd gezien. En het doorvoeren van een transformatie vraagt om een bepaald type leider’, aldus zijn nieuwe baas.
En misschien maakt dit hem wel tot de ideale kandidaat: hij heeft dankzij Unilever niet alleen een stevig netwerk onder de klanten van Barry Callebaut, maar ook ervaring met het afsplitsen van bedrijven, waaronder de Magnum-ijsdivisie. Hoewel de top het ontkent, zou Barry Callebaut de mogelijkheden onderzoeken om het verwerken van cacaobonen, de business die het meest is blootgesteld aan de grillige cacaoprijzen, los te zetten van de andere activiteiten. Schumachers profiel lijkt daar uitstekend bij te passen.
Misstanden in de cacaoketen
Dat geldt minder voor een dossier waarover zijn nieuwe werkplek vooral vanuit de buitenwacht veel kritiek krijgt: de duurzaamheid van zijn operatie.
Barry Callebaut wordt door mensenrechtenorganisaties beschuldigd van kinderarbeid en andere misstanden in de cacaoketen, iets waardoor uitgerekend afnemer Tony’s Chocolonely zijn plek verloor op de lijst van ethische chocolademerken van NGO Slave Free Chocolate. Toch kiest Tony’s ervoor om met een van de grootste chocoladeproducenten wereldwijd te werken, liet het bedrijf destijds in een reactie weten, in de hoop ‘Big Choco’ te laten zien dat het ook anders kan.
Lees ook: Tony’s Chocolonely-topman: ‘We zijn niet op aarde om ons eigen merk groter te maken’
Duurzaamheidsdoelen verschoven
Intussen heeft de Zwitserse gigant programma’s om kinderarbeid en andere misstanden op te sporen tegen te gaan. Duurzaamheid, een goed inkomen voor boeren en biodiversiteit staan al sinds 2016 centraal in zijn strategie ‘Forever Chocolate’. Aanvankelijk zouden die doelen al in 2025 bereikt moeten zijn, maar die deadline is bij een ‘aanscherping’ twee jaar geleden verschoven naar 2030. Ook dat zal ex-Unileverman Schumacher vertrouwd voorkomen.
Onderzoek naar lab-cacao
Overigens is er een innovatieve uitweg uit zowel de grillige cacaomarkt als de minder verantwoorde manier waarop de grondstof soms wordt betrokken. Net als vlees en hout zou ook cacao in het lab kunnen worden gekweekt. Vorige zomer werd bekend, dat de Zwitsers de mogelijkheden van kweek-cacao onderzoeken, samen met een Zwitserse universiteit.
Cacao uit een bioreactor is veel simpeler en goedkoper te maken dan vlees. Het is niet de bedoeling zijn om cacao te vervangen door het labspul, stelt Barry Callebaut, maar voor klanten kan het – mits de voedselautoriteiten goedkeuring geven – een toevoeging zijn op ‘het spectrum aan cacao-gebaseerde ingrediënten.’
