Expressieloze gezichten en hoge voorhoofden die met vleermuizenbloed, as van egels en slakkenslijm werden geharst, gepolijst en gepoederd. Zo onderscheidde de bestuurder zich in de middeleeuwen van de massa. In onze eeuw getuigen maatpakken van de gang opwaarts. En er zijn meer overeenkomsten. Stelt Erica Pach van Be-Your-Best.
Stilstand is achteruitgang, luidt het eeuwenoude gezegde. “De edelen die bleven vasthouden aan hun status, verloren op den duur,” vertelt Pach in haar workshop 'Zakelijk kledinggebruik op middeleeuwse wijze’. “Ook vroeger waren er innovatieve managers en bedrijven die de hiërarchie wilden doorbreken en profiteren van de goede zaken des levens. Zij begrepen dat om te overleven je niet alles bij het oude kunt houden.”
Vakbond
Ook in de middeleeuwen ontbrak het niet aan vakbonden. “In de gilden werden de salarissen geregeld en later zorgden gilden er ook voor dat ambachtslieden goed getraind werden. Zodoende bleven werknemers goed werk afleveren.” Dat is tegenwoordig weinig anders.
Emoties
Niet alles is sinds de middeleeuwen hetzelfde gebleven. Niemand zal een manager in zijn kantoor zien zitten huilen en publiekelijk in tranen uitbarsten is al helemaal uit den boze. “Nu wordt dat als emotioneel, zwak en onbeheerst gezien. Maar toen de twintigduizend ridders van Karel de Grote huilend van hun paard af stortten, was dat geen teken van zwakheid, maar maakte dit duidelijk dat er iets rampzaligs had plaatsgevonden. Huilende helden waren in die tijd zeker geen teken van zwakheid.”
Kledingstijl
“In de middeleeuwen was het verschil in klassen vooral te zien aan het stofgebruik en de verfijndheid van de kleding. Tegenwoordig lopen de meeste managers en directeuren in donkerdere en strengere pakken dan hun werknemers, vaak gepaard met duurdere kleding en accessoires.” Een andere overeenkomst is dat vrouwen nu steeds vaker in broekpak naar het werk gaan. “Door de gehele middeleeuwen kopieerden de vrouwen de mannenkleding, waarbij ze langzamerhand de vorm aanpasten aan het vrouwelijk beeld.”
Fris
De puntschoenen zijn bij ons net op hun retour, maar in de middeleeuwen was dit mode-item een statussymbool. “In 1363 bepaalde een wet in Engeland hoe lang de puntschoenen mochten zijn. De ‘gewone’ burger mocht maximaal 15 cm dragen, een heer 37,5 cm en de puntschoenen van edelen mochten maximaal 60 cm uitsteken.” De status was niet alleen van een afstand te zien, maar ook te ruiken: “Rond midden 1300 konden alleen de echte rijkelui het zich nog veroorloven om te baden. De rest van de bevolking was genoodzaakt om vies te zijn.”
