Ambassadeur in Zambia Eddy Middeldorp is tegelijk vertegenwoordiger van Hare Majesteit en ontwikkelingswerker. Het beeld van de ambassadeur als handenschuddend ‘frontje’ van de Nederlandse regering dat vooral paspoorten uitgeeft is achterhaald. “Belangrijk is dat we de Zambianen steunen om zelf hun problemen op te lossen.”
“Van 2001 tot 2005 was ik plaatsvervangend ambassadeur in Zuid-Afrika. Daarna werd ik hier in Zambia aangesteld als ambassadeur. In 2009 zal ik weer worden overgeplaatst. Zo is het ritme van het ministerie van Buitenlandse Zaken: elke drie of vier jaar een andere stek. Voorheen heb ik onder meer in Washington, Paramaribo, Islamabad en Brussel gewerkt. Waar ik in 2009 heen ga, weet ik nog niet. Het zal waarschijnlijk mijn voorlaatste post zijn, daarna ga ik met pensioen. “Ja, we geven hier paspoorten uit en we verstrekken visa. En ja, ik vertegenwoordig Nederland bij de Zambiaanse regering en we organiseren elke Koninginnedag een borrel voor de Nederlanders die hier wonen. Maar het populaire beeld van wat de ambassadeur de hele dag doet klopt niet. Er zijn de laatste jaren veel meer taken bijgekomen. In 1997 is de ontwikkelingssamenwerking door het ministerie gedecentraliseerd. Dat betekent dat de ambassade een coördinerende rol speelt bij het verdelen van het geld. Dit jaar gaat het in Zambia om een bedrag van 38 miljoen euro. Om te zorgen dat het op de juiste plaats terechtkomt, zitten wij bijna dagelijks om de tafel met Zambiaanse ministeries, westerse hulporganisaties en non-gouvermentele organisaties (ngo’s).
“Zambia is een van de armste landen van Afrika. Westerse hulp is een wezenlijke factor in de Zambiaanse economie, alle donoren samen zijn goed voor bijna de helft van het budget. Wij steunen de Zambiaanse ministeries van Onderwijs en Gezondheidszorg om de problemen van het land te lijf te gaan. Mijn rol daarbij is vooral het bij elkaar brengen van verschillende partijen. Als ambassadeur heb je het voordeel dat je wat makkelijker met een minister in contact komt, of partijen op een lijn krijgt. Het is tóch de ambassadeur die het vraagt. Je komt sneller tot zaken.
“Daarnaast hou ik me bezig met het management van de ambassade. Er werken 34 mensen waarvan de meeste uit Nederlander komen. Tegenwoordig kan iedereen die op het ministerie van Buitenlandse Zaken werkt voor uitzending naar het buitenland in aanmerking komen. Als je carrière wilt maken op het ministerie, is het goed om op zijn minst enige buitenlandervaring op je cv te hebben. De mensen die hier komen zijn in de regel avontuurlijk ingesteld en initiatiefrijk. Daar moet je rekening mee houden bij het aansturen. We hebben een kleine organisatie, de mensen hebben hun eigen verantwoordelijkheden en trekken eropuit om met Jan en Alleman te overleggen. Ze zijn open en maken makkelijk contact. Het werk is minder gestructureerd dan binnen het ministerie. Dat moet je liggen.
“Leven in Zambia is niet altijd even vrolijk. Aids is een enorm probleem. Iedereen wordt ermee geconfronteerd. Bij collega’s, onder je huispersoneel of waar dan ook. Je moet vaker naar begrafenissen dan in Nederland. We hebben een work place program binnen de ambassade, wat inhoudt dat we al het personeel voorlichten en dat iedereen die dat wil zich anoniem kan laten testen en medicijnen kan krijgen. Er zijn nog meer ziektes waar je voor moet oppassen. Zelf heb ik tot nu toe één keer malaria gehad.
“Ik weet dat er discussie in Nederland is over de vraag of ontwikkelingssamenwerking eigenlijk wel helpt. Als je hier bent kun je met eigen ogen zien dat het helpt. Maar belangrijk daarbij is dat we niet proberen de problemen op te lossen, maar de Zambianen steunen om zelf hun problemen op te lossen. Meer kun je niet doen. We hebben wel degelijk vooruitgang geboekt. Zambia is een democratisch land met een stabiele regering. Het beantwoordt in dat opzicht niet aan het negatieve beeld dat westerlingen van Afrika hebben. Positief nieuws over Afrika dringt nauwelijks in Nederland door. “Binnenkort is het weer Koninginnedag. De drie- à vierhonderd Nederlanders die in Zambia wonen zijn welkom in de tuin van de ambassadeurswoning. Mijn vrouw is nu al aan het uitrekenen hoeveel bitterballen er moeten komen, want die maakt ze zelf. Naast de haring en oranjebitter die uit Nederland worden ingevlogen. De Nederlanders hier doen wel eens schamper, alsof de borrel een verplicht nummer is. Maar tóch komen ze allemaal.”
CV Eddy Middeldorp
1951
geboren in Den Haag
1978
rechtenstudie Universiteit van Amsterdam
1979
‘diplomatenklasje’ van de Buitenlandse Dienst, daarna gewerkt op ambassades in Pakistan, Zambia, VS en Suriname
1993
vertegenwoordiger van Nederland bij de EU in Brussel
1997
hoofd Oost-Azië, ministerie van Buitenlandse Zaken
2001
plaatsvervangend ambassadeur Zuid-Afrika
2005
ambassadeur Zambia
