Is het toeval dat Hans Wijers vaak een gele das draagt? Volgens kleurenexpert Stephanie Kraneveld van Akzo Nobel straalt elke kleur een andere boodschap uit. Management Team liep een dag met haar mee en ging op zoek naar de trends in kleur.
Stephanie Kraneveld (36) zegt dat kleur iets is waar mensen onzeker over zijn. “Zelfs mensen die dagelijks met kleur werken, kunnen er niet van slapen.” Volledig zwart-wit gekleed staat ze aan het hoofd van een langwerpige tafel. Om die tafel zitten dertien cursisten die vandaag naar Sassenheim zijn gekomen voor een kleurenworkshop Interieur. De dag is georganiseerd door Sikkens Bouwverven, onderdeel van chemieconcern Akzo Nobel. De ene cursist werkt als interieuradviseur, de ander is zelfstandig schilder. Allemaal willen ze meer weten over kleur. Hennie, die een eigen schildersbedrijf heeft, krijgt er veel vragen over. Als hem wordt gevraagd wie van zijn klanten hij meestal moet overtuigen, luidt zijn antwoord: “De vrouw.”
De functieomschrijving die Kraneveld bij Akzo Nobel heeft gekregen, is niet in een paar woorden samen te vatten. “Maak er maar Color Expert van, dat lijkt me het beste. Tegen mijn kinderen zeg ik dat ik met verf en kleurtjes werk. Dat vinden ze heel interessant.” Elf jaar geleden kwam ze als afgestudeerd scheikundige bij Akzo Nobel werken. Toen nog niet als kleurdeskundige, want haar afstudeerrichting was Chemische Technologie. Ze had onderzoek gedaan naar een driewegkatalysator. Dus startte ze haar carrière op de r&d-development, waar ze werkte met betonverven en staalbeschermingsverven. Uiteindelijk werd Kraneveld via een omweg productmanager en groupmanager, waarna ze overstapte naar het Aesthetic Centre van Akzo Nobel.
Bij het Aesthetic Centre wordt onderzoek gedaan naar kleur, naar trends in kleur en naar de geschiedenis van kleur. Er worden kleurencollecties en kleurconcepten ontwikkeld, daarnaast is er een belangrijke rol weggelegd voor de overdracht van kennis over kleur. Dat laatste is de belangrijkste taak van Kraneveld. Ze zet kleurenworkshops op, zowel voor Nederland als het buitenland. Acht keer per jaar verzorgt ze zelf een workshop, voor schilders, architecten, adviseurs en opdrachtgevers die binnen hun beroep met kleur te maken krijgen. Gedurende de dag staat alles in het teken van kleur, kleurtoon, kleurverzadiging en kleurhelderheid. Sommige cursisten gaan daarin erg ver, want als de gevulde koeken worden rondgedeeld, merkt een dame op: “Jammer dat het geen roze koeken zijn, voor de kleur.”
Volgens Kraneveld zijn de workshops bedoeld om mensen meer zelfvertrouwen te geven over kleur. Dat dit nodig is, blijkt tijdens de eerste oefening. De cursisten moeten kleurstalen op de juiste plaats in een kleurencirkel leggen, te beginnen met een bordeauxrode. Het wordt muisstil, totdat iemand fluistert: “Welke staal is eigenlijk de bordeauxrode?”
Roze uniforms
Kraneveld had vroeger niet zo veel met kleur. “Ik dacht kleur is gewoon kleur.” Nu vindt ze het ontzettend belangrijk. Ze komt er bij Akzo Nobel dagelijks mee in aanraking, want ook verf heeft uiteraard een kleurtje. “Verf heeft een functionaliteit, het moet beschermen. Daarnaast gaat het om het gevoel en de sfeer die je kunt creëren met verf. In kleur zit die balans. Je kunt door kleur dingen onderscheiden, je kan bepaalde signalen ontvangen van kleur, daar hoeft geen woord aan te pas te komen. Je kunt het niet horen, het is een visueel communicatiemiddel. In al die lagen speelt het een rol, je ontkomt er niet aan. Voordat ik hier kwam werken, realiseerde ik me dat niet.”
Tijdens de workshop legt Kraneveld uit hoeveel invloed kleur kan hebben als communicatiemiddel en bij het beschermen van identiteit. Ze laat een foto zien van twee politieagenten in uniform en een tweede foto waarop het uniform opeens roze is. “Je hebt direct minder ontzag voor ze.” Op de volgende foto’s staan verschillende auto’s, waarbij Kraneveld opmerkt dat de Nederlander behoudend is in de kleurkeuze van zijn of haar vervoermiddel. Niet vreemd dus, dat de meerderheid van de dertien cursisten de vinger opsteekt, als hun wordt gevraagd wie een auto bezit in een van de kleuren die in de Powerpointpresentatie te zien is.
Dan laat Kraneveld voorbeelden zien van kleurcontrast. Zoals een bank met een zwart-witmotief dat behoorlijk pijn doet aan de ogen. Cursist Hennie zegt: “Die bank is ideaal voor mensen die marihuana roken, met Pink Floyd-muziek op de achtergrond.” Waarna Kraneveld verder gaat met serieuzer zaken, zoals de toekomst van verf. Ze denkt dat het ooit gaat lukken verf op de markt te brengen, waarbij de invalshoek van licht bepaalt hoe je de kleur waarneemt. “Dan sta je hier en zie je een blauwe muur, sta je daar en zie je een paarse muur. Dat zou toch fantastisch zijn?”
Het kan de trend van de toekomst worden, al heeft Kraneveld het liever over ‘een beweging’. Verf volgt bij kleurbewegingen de ontwikkelingen van mode, de nieuwe ontwerpen van kleding kunnen gezien worden als trendsettend op het gebied van kleur. “Bij mode is de levensduur erg kort. Bij textiel en stoffen duurt het al wat langer, die volgen de modetrends op de voet, maar wel langzamer. Verf komt daar weer achteraan. Het begint met mode, maar ook kunst en architectuur moet je niet vergeten.”
Om op de hoogte te blijven van de nieuwste ontwikkelingen, wordt jaarlijks een brainstormsessie met kleurspecialisten gehouden. Ook wordt goed gekeken naar de internationale beurzen. Zoals de meubelbeurs Salone del Mobile in Milaan, die volgens Kraneveld een belangrijke bron is voor ontwerpers. De catwalk in Parijs hoort niet in dat rijtje thuis. “Die wereld staat te ver weg van ons product. De textielbeurs Heimtex in Duitsland weer wel. De structuren en patronen die je in stoffen tegenkomt, kunnen op muren heel interessant worden.”
Roze marshmallows
Het antwoord hierop is een nieuw product van Sikkens: muurverf Alpha Tacto. De cursisten krijgen tijdens de workshop een introductie op de nieuwe verf, die bestaat uit een vierlagensysteem. De meest unieke eigenschap van Alpha Tacto is de structuur. Demonstrateur Leo Zuidema legt uit: “Het geeft een extra dimensie aan verf.” Later zegt Kraneveld dat deze ontwikkeling past binnen de huidige ‘beweging’, waarbij verf de zintuigen moet prikkelen. “Er moet wat gebeuren, men wil het als een belevenis ervaren. Verven moet meer zijn dan slechts functioneel je muur witten.”
Dat wil niet zeggen dat elke muur waar een likje verf op zit binnenkort een voelbare structuur heeft. “Men denkt altijd dat trends door iedereen worden gevolgd, maar er is slechts een bepaalde groep mensen die dat doet. De meerderheid wil die poespas niet.” Gelukkig voor hen komt aan elke trend een einde. De ontwikkelingen worden door Kraneveld een beweging genoemd, feitelijk is het ook een golfbeweging. “Een periode met heftige kleuren wordt vaak opgevolgd door een periode met wat meer rust. Dan hebben mensen er even genoeg van.”
Tijdens de workshop wordt dit gegeven toegelicht met enkele voorbeelden uit de afgelopen eeuw, waarna Hennie opmerkt dat kleur net zo’n golfbeweging kent als de economie. Kraneveld antwoordt: “Ik weet niet of je daar zo zwart-wit in kan zijn.” De schilder krijgt de lachers op zijn hand door te zeggen dat het zo toch echt in De Telegraaf stond. Kraneveld gaat ondertussen verder met het volgende onderwerp: de effecten van kleur. Volgens de kleurenexpert wordt gezegd dat rood de kleur is met het meeste effect. “Men beweert dat je er een hoge bloeddruk van krijgt en onrustig van wordt.”
Elke kleur straalt een andere boodschap uit. Zo staat rood voor passie, agressie en angst en is blauw een rustgevende kleur die vertrouwen en loyaliteit uitstraalt. De cursisten merken zelf welke effecten kleur kan hebben in de Color Experience, een afgesloten ruimte waar ze een korte, multimediale rondleiding krijgen door de kleurenwereld. Een kast die van binnen is verlicht ziet er groen uit, maar dat blijkt bij opening bedrog: “Hij is gewoon wit,” merkt iemand verbaasd op. Een kamer verder hangen twee glazen bollen waarin witte marshmallows liggen. De ene bol is belicht met roze licht, de andere met de gele variant. “Ik vind het roze smaken,” roept een cursist verrast als ze een marshmallow uit de eerstgenoemde bol proeft.
Wijers’ gele das
Kraneveld zegt dat kleur gebruikt kan worden in uw voor- of nadeel. Zoals in het eerder genoemde, extreme voorbeeld van het politie-uniform. “Als je Hans Wijers bent en je verschijnt in een roze kostuum, denkt iedereen ‘wat is dat voor een paljas’.” Om het iets realistischer te houden: de kleur van stropdassen kan ook invloed hebben. “Er wordt beweerd dat een blauwe das het beste gebruikt kan worden als je betrouwbaar wilt overkomen, terwijl een rode das geschikt is als je iets wilt verkopen of als leider wilt overkomen. Kijk naar Bush, als hij naar Europa gaat en moet uitstralen dat hij een wereldleider is, dan is zijn stropdas rood. Bij een herdenking van 9/11 of een G8-top draagt hij daarentegen altijd een blauwe das. Dat is opvallend.”
De slimme manager houdt dit soort details in het achterhoofd. Zoals ook Akzo Nobel-topman Hans Wijers dat wellicht doet? Kraneveld: “Hij draagt heel vaak een gele das. Het is grappig dat hij niet voor de knalrode kiest, waarschijnlijk is hij het zich helemaal niet bewust. Blijkbaar wil hij niet te agressief overkomen, maar ook niet als een te loyaal iemand. Wat dat betreft heeft hij wel een aparte smaak.”
Een aparte smaak, dat is iets wat de dertien cursisten niet direct hebben. Als ze in groepjes een interieur moeten inrichten van een wachtruimte bij de tandarts respectievelijk een ijssalon, de lobby van een designhotel en een kinderdagverblijf, kiezen ze namelijk allemaal op zijn minst voor de kleur oranje. “We zijn trendsettend bezig,” roept iemand gekscherend.
Niet lang daarna is de workshop, die bijna een volledige werkdag heeft geduurd, ten einde. Kraneveld blijft alleen achter tussen de kleurenwaaiers, kleurenborden, kleurenboeken en fel gekleurde theekopjes. Ze begint te lachen op de vraag of ze nooit moe wordt van al die kleuren. “Natuurlijk, soms wil je gewoon even geen kleur meer zien.” Toch blijft ze met kleuren in het achterhoofd naar de wereld kijken. “Ik kan niet op een normale manier naar mijn omgeving kijken. Ik kijk anders. Als ik voor mijn werk in het buitenland ben en ik zit in een taxi, dan controleer ik altijd wat de kleuren van gebouwen zijn. Dat wil ik weten, ik absorbeer wat de verschillen zijn. Ja, het is lastig voor me om dat mechanisme uit te schakelen.”
De kleurtrends voor 2007/ 2008
Het plafond witten en de muren bedekken met pastelkleuren is z- 2006. Dit zijn volgens Akzo Nobel de kleurtrends voor het komende jaar.
* huidtinten
Om intimiteit te creëren, beschermend over te komen, warmte uit te stralen en als u het liefst zo min mogelijk wilt opvallen in uw eigen woonkamer. Kortom: geen betere kleur dan uw eigen kleur. Keuze genoeg ook, wat dacht u van de variaties leverkleur, koper, brons of grijsgeel?
* zwart met accenten
Om de felle kleuren nog beter uit te laten komen, combineert u ze met zwarte tinten. Volgens Akzo Nobel staat zwart voor concentratie en isoleert zwart de kleur, waardoor deze nog beter zichtbaar wordt.
* natuurlijke kleuren
Is het een banaan? Is het een avocado? Nee, het zijn de kleuren okergeel en kopergroen. Ze geven textuur aan uw muur en stralen warmte uit. Daarnaast zijn ze goed te combineren met andere kleuren.
* sprankelende grijstinten
De ideale kleuren voor wie het niet spetterend genoeg kan zijn. De grijstinten worden gecombineerd met een metaalglans of glitterafwerking, waardoor u de discoperiode opnieuw kunt beleven in uw huiskamer.
* toch wit!
Handig, als u even geen inspiratie meer heeft.
