Grote bedrijven behoren tot de meest invloedrijke organisaties ter wereld. Toch worden ze zelden vertrouwd door het grote publiek. Het is daarom tijd voor ‘bewust kapitalisme’, claimt professor Rajendra Sisodia, die voor die opvatting steeds meer mensen weet te winnen.
Zowel in de Verenigde Staten, waar Sisodia als hoogleraar marketing werkt aan Bentley University, als in Europa en Azië slaat zijn theorie inmiddels flink aan. ‘Conscious capitalism’, zoals Sisodia het noemt, draait om ‘kapitalisme dat GOEROE VAN DE WEEK
Managamentgoeroes te over. MT presenteert elke week een goeroe die er echt toe doet.
Deze editie: Rajendra Sisodia
> Overzicht van alle goeroes
corporate prestaties vergroot, terwijl het tegelijkertijd de levens van miljarden mensen verbetert’ en, voegt hij er impliciet aan toe: tegelijk niet het leven van miljoenen anderen vernietigt. Een soft verhaal? Misschien, maar het zijn niet de minsten die zich inmiddels supporter van hem noemen. Zo zijn de ceo’s van de Tata Group, van Zappos en Whole Foods al overtuigd. En uit onderzoek van Sisodia blijkt dat bedrijven die zich ‘conscious capitalists’ noemen, ook beter uit de crisis tevoorschijn kwamen dan andere bedrijven.
Verwar ‘conscious capitalism’ ook vooral niet met ‘corporate social responsability’ of ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’, zoals we dat in Nederland noemen. “Bewust kapitalisme roept om te heroverwegen waarom de organisatie op aard is”, zegt Sisodia. “Het vindt zijn oorsprong bínnen het bedrijf, terwijl csr vaak een respons is op externe druk op wat sociaal verantwoord is.”
Conscious capitalism
Volgens Sisodia heeft het kapitalisme de systeemstrijd in de wereld wel gewonnen, maar is het er nog niet geslaagd ook de harten de winnen van de bevolking. Daar zou ‘conscious capitalism’ een oplossing voor kunnen zijn. “We zijn pleitbezorgers van vrije markten, ondernemerschap, concurrentie, vrije handel en eigendomsrechten. Maar we onderkennen wel dat die elementen net zo belangrijk zijn vertrouwen, compassie, samenwerking en waardecreatie.” En daar zit hem waarschijnlijk het mooie van zijn verhaal voor ondernemers en managers, opgegroeid met het harde kapitalisme, waar slechts de bottomline geldt: Sisodia zegt niet dat ze daarmee moeten stoppen, noch pleit hij voor hardere regelgeving, hij pleit er alleen voor dat we eens met z’n allen in de spiegel durven te kijken om te kijken of wat we doen nog wel ethisch door de beugel kan. Dat is waarschijnlijk een fijne boodschap, voor al die managers die de laatste jaren zijn gaan twijfelen aan hun bestaansrecht.
Wie
Dr. Rajendra Sisodia, die marketing studeerde in zijn geboorteland India en daarna promoveerde aan Columbia University, is voorzitter en mede-oprichter van het Conscious Capitalism Institute en daarnaast hoogleraar marketing aan Bentley University. Good Business International verkoos hem vorig jaar tot een van de 10 ‘Outstanding trailblazers of 2010’, en hij adviseerde onder meer AT&T, Nokia, Walmart, Siemens, Volvo, KPMG, IBM, PwC.
Bekend van
zijn laatste boek Firms of Endearment, een titel die eigenlijk alles al zegt. En anders wel de ondertitel ervan: How World Class Companies profit from Passion and Purpose.
Theorie
‘Conscious capitalists’ valt uiteen in vier onderdelen. In de eerste plaats: het doel. Dat doel moet hoger zijn dan alleen winstmaximalisatie, zodat het echt energie kan vrijmaken. In de tweede plaats: een oriëntatie op stakeholders, en niet alleen op aandeelhouders. Bewuste bedrijven worden volgens Sisodia zo geleid dat ze iedereen van ze profiteert, in de veronderstelling dat als alle stakeholders profiteren ook het systeem als geheel profiteert. Het derde element is bewust leiderschap, gedreven door dienstbaarheid en niet door persoonlijk gewin. En het vierde is een ‘conscious culture’, waarin elementen als zorg, compassie, vertrouwen en authenticiteit belangrijk zijn. Volgens Sisodia presteren bedrijven die zulke elementen hanteren tot wel 9 keer beter dan andere bedrijven, omdat ze beter passen in de nieuwe tijd, waarbij enerzijds mensen intelligenter worden, gemiddeld ouder zijn en meer bezorgd over het welzijn van anderen, en anderzijds het internet dwingt tot transparantie en connectiviteit.
Quote
“Iedere uitbuiting van één element ten koste van anderen zal op lange termijn niet werken. Het is basis systeemtheorie. Het systeem is zo goed als de som van alle onderdelen samen en de capaciteit waarin het kan functioneren. Om het systeem gezond te laten zijn, is het nodig dat alle componenten gezond zijn.”
