Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Elektrische auto slaat terug

Who killed the electric car?, heette de documentaire van Chris Paine over de opkomst en ondergang van de elektrische auto van GM. Nu is er Revenge of the electric car. Over de fenomenale wederopstanding van hetzelfde product.

 

Chris Paine is geen Michael Moore. Toch gaat het jeuken als je zijn documentaire Who killed the electric car ziet. General Motors had met een flink budget in 1996 een best aardige elektrische auto ontwikkeld, de EV1. In een uitgebreide pilotfase reden daarmee tot 1999 honderden (lease)klanten zeer tevreden in Californië rond. Met de plaatselijke zero emission-wetgeving in aantocht, die de automotive industrie dwong tot de productie van elektrische wagens, moest GM ook wel werk maken van elektrisch vervoer. 

Maar het wedde niet op één paard tegelijk, suggereert Paine. Een lobby van de auto-en olie-industrie in Washington en een juridisch offensief wisten uiteindelijk te bewerkstelligen dat de staat aan de westkust zijn wetgeving schrapte. En op de dag dat dat gebeurde, werd project EV1 stopgezet. Alle wagens werden ingenomen, soms onder luidkeels protest van de gebruikers, en zonder mededogen in 2005 tot schroot verwerkt. Weg project van 1 miljard dollar, weg schonere toekomst; geen film met een happy end. Voor wie hem min of meer legaal wil bekijken: hier is hij opgeknipt te vinden op Youtube.

 

De industrie heeft het gedaan

Maar nu, vijf jaar later, is er een hoopgevend vervolg voor aanhangers van alternatieve aandrijving. Met Revenge of the electric car levert Paine een snel gesneden, vermakelijke en inhoudelijk interessant verslag van de uit het graf herrezen elektrische auto. Dit keer is een van de hoofdrollen weggelegd voor Nissan dat, eerlijk is eerlijk, met zijn Leaf de dapperste poging heeft ondernomen om elektrisch rijden voor de massa op de markt te brengen. (Leaf-rijders kregen vorige maand zelfs een voorpremière). En jazeker, behalve sportwagenbouwer Tesla is ook GM terug, met zijn Chevrolet Volt, de elektrische auto met hulpmotor die binnenkort Europa aandoet als Opel Ampera.

Sprankje hoop

De documentairemaker sloot zijn eerste film af met een sprankje hoop, vertolkt door de Tesla. Hij bleef filmen toen PayPal-oprichter Elon Musk vanuit Silicon Valley zijn startup Tesla Motors met veel tegenslagen en een bijna-bankroet tot een gerespecteerde beursgenoteerde autofabrikant wist uit te bouwen. En omdat Paine zijn film ophing aan de mannen achter de wederopstanding van de elektrische auto, krijgt Musk ('Rocket Man') gezelschap van Nissan/Renaultbaas Carlos Ghosn ('The Warrior"), GM-coryfee Bob Lutz Mr. Detroit") en Greg Abbott ("The Outsider"), die eigenlijk alles wat rijdt ombouwt tot elektrisch aangedreven voertuig.  

 

Geschiedenis

Revenge is een film over geschiedenis in de maak. Het is bijzonder interessant om te zien hoe GM, nog voordat het compleet aan de grond zat, weer begon met een elektrische auto en dat uitgerekend Bob "Maximum" Lutz, een veteraan uit de tijd dat het motto 'there's no subsitute for cubic inches' nog gold, de drijvende kracht was achter het project. GM nodigde Pain al in 2007 uit om achter de schermen te kijken, op voorwaarde dat zijn film niet voor de marktintroductie van de Volt zou verschijnen. De opkomst van Tesla is een documentaire op zichzelf, dankzij de ruzie die Musk kreeg met zijn klanten en managers en de financiële en technische ellende in de eerste jaren van zijn bedrijf.

Open einde

Paine heeft veel interessante bronnen voor zijn camera gekregen, van publicist  Thomas 'The world is Flat' Friedman en autojournalist Dan Neil van Wall Street Journal tot acteurs Stephen Colbert en Danny Devito. Maar ook zijn tweede film heeft onvermijdelijk een open einde. Zal Caros Ghosn erin slagen van Nissan en Renault mondiale leiders te maken dankzij de stoutmoedige elektrificatie? Krijgt Tesla concurrentie van andere automakers die elektrisch rijden minstens zo sexy weten te maken als rijden op 8 cilinders? En willen de Amerikanen eigenlijk wel aan de Volt? (de eerste tekenen zijn niet zo gunstig). We vertrouwen erop, dat Paine al druk bezig is zijn werk te vervolmaken tot een trilogie.

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Ergens rond 2015 weten we meer, maar voor nu is Revenge verplichte kost:

Ambitieuze outsider Margaret Versteden-Van Duijn dendert door binnen Ahold Delhaize

Een jaar nadat ze begon als ceo van Albert Heijn, Etos en Gall & Gall schuift de ambitieuze Margaret Versteden alweer door binnen Ahold Delhaize. De Australische topvrouw wordt ceo van Ahold Delhaize Europa en Indonesië. Haar drive ontwikkelde ze al op jonge leeftijd, ver van Zaandam.

Een jaar na de komst van Margaret Versteden-Van Duijn moet Albert Heijn alweer op zoek naar een nieuwe ceo. Foto: Ahold Delhaize

‘Soms komt er een kans voorbij die je moet aangrijpen’, schrijft Margaret Versteden-Van Duijn (50) op Linkedin. ‘Per 1 oktober ben ik voorgedragen als ceo van Ahold Delhaize Europa en Indonesië. Dat betekent ook dat ik Albert Heijn eerder ga verlaten dan ik mij oorspronkelijk had voorgenomen.’ Mits haar benoeming wordt goedgekeurd door de aandeelhouders, maar dat lijkt een formaliteit.

Als Versteden-Van Duijn de deur achter zich dichttrekt – spreekwoordelijk dan, want het hoofdkantoor van Ahold Europa staat net als dat van Albert Heijn in Zaandam – is ze een jaar en een maand ceo geweest van Albert Heijn, Etos en Gall & Gall. Wat heeft ze in die korte periode neergezet?

Belangrijk is waaraan ze heeft vastgehouden, zegt retailexpert Rupert Parker Brady. ‘Margaret heeft zich als ceo niet veel laten zien. Ik heb haar twee keer zien spreken, beide keren op een eigen event van het bedrijf. Daar benadrukte ze dat Albert Heijn vasthoudt aan de missie die door haar voorganger Marit van Egmond is neergezet. Ik denk dat dat voor veel mensen een opluchting was. Dat met nieuw leiderschap niet alles overboord ging.’

Die missie is ‘samen beter eten bereikbaar maken. Voor iedereen’. Die missie blijft ook na haar vertrek ‘stevig verankerd’, blijkt uit de aankondiging van Albert Heijn. Wie Versteden-Van Duijn bij Albert Heijn, Etos en Gall & Gall zal opvolgen, is nog niet bekend.

Extreem ambitieus

Parker Brady is niet verbaasd over haar promotie. ‘Ik kan me voorstellen dat ze daar bij haar overstap van Bol naar Albert Heijn al afspraken over heeft gemaakt. Margaret is extreem ambitieus.’

De in Australië geboren Versteden-Van Duijn heeft de drive die meer mensen hebben die zich omhoog hebben moeten knokken. Ze groeit op in Nambrok, zo’n tweehonderd kilometer ten oosten van Melbourne. Haar dag begint om half 6 met het melken van de koeien. Daarna ontbijten, dan met de bus naar school, kilometers verderop.

Ze móét daar weg, dat voelt ze van jongs af aan al heel sterk. Op haar vijftiende pakt ze voor het eerst haar koffers: ze gaat naar Duitsland voor een uitwisselingsprogramma, ook al spreekt ze geen woord Duits. Dankzij een studiebeurs kan ze na de middelbare school gaan studeren. Het wordt informatica, aan de Monash University in Melbourne.

Na twee jaar wordt ze al gerekruteerd door de Boston Consulting Group (BCG). Volgens Daniel Ropers, de man die Bol groot maakte in Nederland en Versteden-Van Duijn in 2015 bij de webwinkel binnenhaalde als chief marketing officer, was ze bij haar komst bij BCG een van de jongste medewerkers ooit. Ze was toen 19, vertelde hij eerder aan MT/Sprout.

Lees ook: Terwijl Amazon aan de poort rammelt, kijkt Bol juist bewust niet over de grens, zegt de chief e-commerce

Nederlandse wortels

In 2000 komt ze voor haar werk als consultant naar Nederland. De keuze voor ons land is een bewuste; de Australische heeft Nederlandse wortels. Haar opa en oma – Johan en Riek, de ouders van haar vader – emigreerden na de Tweede Wereldoorlog om een nieuw bestaan op te bouwen in Australië.

Ze is nieuwsgierig naar het land van haar grootouders en heeft ook wel even behoefte om een paar jaar op dezelfde plek te zijn, na een ‘nomadenbestaan’ als consultant in Zuidoost-Azië. Ze is vier jaar in Nederland als ze bij Nike gaat werken, op het Europese hoofdkantoor in Hilversum.

Daar worden de eerste zaadjes voor haar latere carrière in de wereld van e-commerce geplant: een van de hoogtepunten bij het sneaker- en sportconcern, vertelt ze tegen Forum, was het uit de grond stampen van de online business.

Eerste vrouwelijke ceo van Bol

Ze klimt op tot general manager van centraal Europa en daarna van Noord-Europa. Na zeven jaar bij Nike keert ze terug naar de consultancy, maar de band met de retail blijft. Als partner bij Bain & Company gaat ze strategische transformaties in de detailhandel leiden.

Tot de corporate wereld op een gegeven moment zijn tol begon te eisen, zegt Daniel Ropers. ‘Bij haar sollicitatie zei ze expliciet dat ze op zoek was naar een ander soort omgeving.’

Huub Vermeulen, die Ropers in 2017 opvolgde als ceo van Bol, viel het vooral op hoe slim ze was. ‘Margaret is zeer intelligent’, zei hij eerder tegen MT/Sprout. ‘Dat merk je direct als je met haar in gesprek gaat. Ze is analytisch en legt snel verbanden.’ Als Bol een commercieel directeur aan het bestuur wil toevoegen, is de keuze snel gemaakt.

Versteden-Van Duijn was al de eerste vrouw in het directieteam, en op 1 november 2021 wordt ze ook de eerste vrouwelijke ceo van Bol. Dat kan en moet beter, vindt ze. Diversiteit en inclusie worden onder haar leiding belangrijke speerpunten. Haar opvolger bij het online retailplatform, waar ze in de zomer van 2025 vertrekt, is ook een vrouw: Maite Zubairre.

Geen ‘blauw bloed’

De komst van Versteden-Van Duijn bij Albert Heijn markeert een stijlbreuk met het verleden. Weliswaar is Bol dan alweer dertien jaar onderdeel van Ahold Delhaize, maar in tegenstelling tot haar voorganger Marit van Egmond heeft Versteden-Van Duijn geen ‘blauw bloed’.

Specifieker: geen AH-blauw bloed. Geen ervaring met fysieke winkels ook, al hoeft dat volgens mensen die haar goed kennen geen obstakel te zijn.

Lees ook: Albert Heijn kiest rationeel ‘buitenbeentje’ als ceo: ‘Margaret laat zich niet leiden door gut feeling’

‘Margaret vindt: goede ideeën hoef je niet zelf te hebben, je moet het zo organiseren dat ze naar je toekomen’, zei Ropers eerder. ‘Bij Bol kwam ze ook binnen in een directieteam met veel mensen van het eerste uur. Mensen die waren opgegroeid binnen de organisatie, die veel verstand van de inhoud hadden. Die achtergrond had zij niet. Dan moet je – en dat deed ze heel goed – de kennis en ideeën in je organisatie kanaliseren en zorgen dat ze op jouw bureau terechtkomen.’

Ze heeft volgens de oud-ceo’s nog een talent: ze is goed in het bouwen en structureren van teams. Volgens retailexpert Rupert Parker Brady is dat een van de opdrachten waarmee ze naar Albert Heijn is gehaald – en de reden dat ze als ceo van Albert Heijn zo weinig zichtbaar was.

Ze is namelijk vooral bezig geweest met reorganiseren. ‘De buitenwereld heeft daar niet zoveel van gemerkt, behalve dat veel Van Egmond-adepten zijn verdwenen. Het bestuur is volledig op de schop gegaan, en een groot deel van de executives is vervangen. De board is ook afgeslankt.’

Aan de leiband lopen

Zo vertrokken inkoopdirecteur Jan Willem Balk, HR-directeur Edward Both en directeur merchandising Constantijn Ninck Blok. Bij de nieuwkomers noemt Parker Brady de nieuwe directeur e-commerce, retail media & loyalty, Fleur van Beem, als opvallende naam. ‘Zij komt over van VodafoneZiggo en zat daarvoor lang bij Bain & Company. Ook een dame met een achtergrond in de consultancy dus.’

Wat we uit die wisselingen kunnen afleiden? ‘Albert Heijn is onderdeel van een groot concern en moet zich daar ook naar gedragen’, denkt Parker Brady. ‘De supermarkt moet aan de leiband lopen. Ik denk dat Margaret veel minder ruimte had dan voorganger Marit van Egmond en Wouter Kolk. Dat zal voor haar opvolger niet anders zijn.’

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Versteden-Van Duijn moest er volgens Parker Brady bij Albert Heijn, Etos en Gall & Gall voor zorgen dat de organisaties strakker werden aangestuurd. Hij vermoedt dat ze in haar nieuwe rol, waarmee ze toetreedt tot de raad van bestuur van Ahold Delhaize, dezelfde opdracht krijgt. ‘Haar voorganger, Claude Sarrailh, was daar al mee bezig. Die heeft zich weleens hardop afgevraagd waarom Ahold Delhaize 35 verschillende soorten bananen inkoopt als dat ook één bananensoort kan zijn. Dat is de kam die door de hele organisatie is gegaan.’

Digitaal doorgroeien

Aan de top van Ahold Delhaize is net zo’n stoelendans gaande als bij Albert Heijn. Ceo Frans Muller vertrekt volgend jaar na acht jaar, en zal worden opgevolgd door de Fransman Thierry Garnier. De Britse Claire Peters start volgende maand als nieuwe ceo van Ahold Delhaize USA, goed voor het grootste deel van de omzet van het concern. Die bedroeg in de eerste helft van dit jaar ruim 25,6 miljard euro, op een totaal van 45,4 miljard euro.

In Europa heeft Ahold Delhaize naast de Benelux winkels in Griekenland, Roemenië, Servië en Tsjechië. In Indonesië is het mede-eigenaar van supermarktketen Super Indo. Met een omzet van ongeveer 19,8 miljard euro bedroegen de Europese activiteiten in de eerste helft van 2026 ruim 43 procent van de groepsomzet.

Ook op digitaal vlak is er in de verschillende landenorganisaties nog een slag te maken. Parker Brady: ‘Margaret heeft weliswaar nog steeds weinig verstand van winkels, maar van e-commerce en tech weet ze alles.’

Lees ook: Zeeman-ceo Boudewijn van Nieuwenhuijzen is geen ‘haantje’ en juist dat is zijn kracht