Ai! Volgende week wordt in China de Tianhe-1A waarschijnlijk officieel de snelste supercomputer ter wereld. Tijd voor een ouderwetse wapenwedloop met de VS.
Het is een slimmerik, de Tianhe-A1 die staat te ronken in het National Supercomputing Center te Tianjin. Of eigenlijk: de supercomputer is net zo dom als elk stuk ijzer, maar hij knalt er wel meer berekeningen per seconde uit dan welke computer dan ook: 2,5 petaflops. Daarmee stoot hij de good old Cray XT5 Jaguar van het US Department of Energy van de troon in de top 500 van supercomputer sites. Die Jaguar levert 1,76 petaflops, in Oak Ridge.
Macht van de massa
Het geheim achter die brute rekenkracht is, heel Chinees, de macht van massa. Een supercomputer is immers geen kast met inhoud, maar een zaal vol ijzerwaren. De Chinezen koppelen 7168 grafische processoren van Nvidia met software aan elkaar, samen met 14336 Intel Xeon rekenchips. Die mix van grafische en rekenprocessoren is meteen de belangrijkste truc: voor bepaalde taken lenen grafische chips zich beter dan cpu's. Samen vergt de berg chips overigens een inestering van 88 miljoen dollar.
VS slaan terug
Een wapenwedloop is het nog niet, maar in de VS zal zeker meer vaart worden gezet achter de ontwikkeling van een nieuwe generatie supercomputers. De derde plek op de supercomputer 500 is namelijk ook al voor een Chinees, de Nebulae. Er zijn twee machines in de maak die er elk meer dan 20 petaflops uitstampen, dus vele malen meer dan de Tianhe-A1. In 2012 moet de eerste klaar zijn, meldt het National Center for Computational Sciences in Oak Ridge tegen Computerworld. IBM, de godfather van het snelle rekenen, werkt onderwijl voor het Lawrence Livermore National Laboratory aan een machine van vergelijkbare kracht.
Concurrentie is goed
Er is niets tegen een partij armpje drukkken, dat kan de innovatie alleen maar versnellen. De beheerders van supercomputers zijn vooral opgetogen over alle media-aandacht: dat maakt het makkelijker om bij hun overheid geld los te praten voor nieuwe systemen. Nederland is overigens met 2 systemen bij SARA en een bank nog best goed vertegenwoordigd onder de supercomputermachten, zoals uit deze grafiek blijkt. Wat dat betreft is het weer China met de grootste ambities: dat wil de komende jaren miljarden spenderen aan nieuwe supercomputers. 
Nuttig?
Maar wat is het nut van de petaflop-race? Ter vergelijking: de verwachte nieuwe Amerikaanse systemen zijn 1 miljoen keer zo snel als een huis-tuin-en-keuken-pc. De supercomputers zijn dan ook niet bepaald bezig met word-documentjes en Youtube. Ze rekenen complexe atoom-modellen door, simuleren sterrenstelsels maar ook nuclaire tests, waar in het geval van China voor wordt gevreesd.
Op naar de Exaflop…
Brave alpha's weten dat in het Grieks na Peta de Hexa volgt. En inderdaad, in de suptercomputerwereld wordt al gesproken over systemen met Exaflop-kracht, van duizenden petaflops. Dat doet wetenschappers het water in de mond lopen: het atoommodel waar nu aan wordt gerekend, zou dan een live impressie van een levende cel kunnen geven, op atomair niveau. Rond 2018 zou de eerste Exaflop-tijger worden afgeleverd.
–in een suikerklontje
Nu nog zijn supercomputers kolossale stroomvreters, maar IBM beweert dat het over 20 jaar superrekenkracht kan condenseren tot het formaat van een suikerklontje. IBM stapelt daarvoor processoren op elkaar die het met water koelt. Koeling – en meer nog de energie die dat vergt – is namelijk de bottle-neck voor de komende jaren: een supercomputer aanschaffen is één, het laten draaien is op termijn veel duurder.
Elke week het beste van TechBusiness in de mail? Vraag de nieuwsbrief aan.
