Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Advertorial – Kamer van Koophandel

Ondernemen kan altijd beter  

Met de introductie van het magazine ‘Eigen Bedrijf’ bevestigen de Kamers van Koophandel hun nieuwe rol binnen de Nederlandse ondernemerswereld. Ze zijn ondersteunende partners met dienstverlening die dicht bij de ondernemer staat en interactief is. Het gaat om toegevoegde waarde waardoor ondernemers nog beter kunnen ondernemen.

 

Begin dit jaar ontvingen alle Nederlandse ondernemers het gloednieuwe magazine ‘Eigen Bedrijf’. Een fris en kleurrijk magazine vol praktische informatie over allerlei zaken waar een ondernemer mee te maken krijgt. Met dit nieuwe magazine slaat de Kamer van Koophandel een nieuwe weg in. Maar het is niet alleen de uiterlijke kant die wijzigt; de dienstverlening over de gehele linie van de Kamers van Koophandel is de afgelopen jaren getransformeerd naar de wensen van deze tijd. Er wordt intensiever en interactiever samengewerkt voor en met ondernemers. Dit om het stimuleren van de economie in de regio’s en verbetering van het ondernemersklimaat, de belangrijkste doelstellingen van de Kamers van Koophandel, goed te kunnen blijven uitvoeren. Het magazine, met een oplage van 800.000 exemplaren en een frequentie van zes keer per jaar, is een voorbeeld van deze nieuwe manier van werken. “Het nieuwe magazine straalt zowel de ervaring van de ondernemer uit als de ondersteuning die de Kamer van Koophandel kan bieden. De magazinevorm is bewust gekozen als nieuwe informatiedrager”, vertelt Ina van Beemdelust, Hoofd Uitgeverij. Uit onderzoek bleek, dat een magazine direct geassocieerd wordt met ‘op een prettige en relaxte manier’ informatie vergaren waarbij de ondernemer zelf het moment kiest. “Het magazine heeft een duidelijke signaalfunctie voor ondernemers. De onderwerpen volgen onze dienstverlening. Hoewel ondernemers zich kunnen afmelden voor de uitgave, verwacht ik niet dat veel mensen dit doen. Vooral omdat wij als onafhankelijke organisatie bruikbare informatie geven, bijvoorbeeld op het gebied van wet- en regelgeving”, vult Harm van Veldhuizen, Algemeen directeur Kamer van Koophandel Gooi- Eem- en Flevoland, aan.

Interactieve dienstverlening

“Als Kamer van Koophandel nemen wij op geen enkel onderwerp positie in. We zetten voor ondernemers feiten op een rij en bieden handvatten waarmee zij verder kunnen”, vat Van Veldhuizen de rol samen. “Daarvoor kunnen ondernemers een aantal ingangen gebruiken. We verwijzen daarnaar in het magazine. Het blad biedt ondernemers een breder perspectief, omdat we crossmediaal werken.” De huidige dwarsverbanden binnen de Kamers van Koophandel maken de dienstverlening voor ondernemers beter toegankelijk en brengen bovendien ondernemers met elkaar in contact. Daarnaast ondersteunen ze de ontwikkeling van de Kamer van Koophandel, die via het crossmediale werken sneller in kan spelen op een actueel onderwerp. Hallo!, de zakelijke Community voor ondernemers is een sprekend voorbeeld hiervan. Zo’n 22.000 ondernemers zijn actief op deze communitysite. “Hallo! biedt diverse mogelijkheden. Ondernemers kunnen vragen stellen, ervaringen delen en informatie uitwisselen. Er hebben zich inmiddels 800 groepen gevormd en een aantal daarvan is zeer actief. Het mooie is dat 97 procent van de vragen binnen enkele uren beantwoord wordt door andere deelnemers; ervaringsdeskundigen dus”, vertelt Van Beemdelust. “We zien regelmatig discussies ontstaan vanwaaruit zich subgroepen vormen. En er komen thema’s aan de orde waarvan wij denken ‘daar moeten we wat mee op onze website of in het magazine’. Maar het kan ook zijn dat een hele waardevolle discussie zich leent voor een breder publiek. Wij passen onze producten en diensten daarop aan.”

Typische ondernemersvragen

Een andere rol van de Kamer van Koophandel is om registratie om te zetten in interessante ondernemersinformatie. Het aanbieden van deze informatie maakt dat de organisatie dichter bij de ondernemer staat. Het bieden van betrouwbare en accurate informatie waarmee een ondernemer slagvaardiger kan acteren, vraagt echter om ook inspanning en ondersteuning van die ondernemer. En dat krijgen we soms nog onvoldoende voor het voetlicht. “Registreren wordt sterk gekoppeld aan een verplichting. Er is nu bijvoorbeeld een discussie gaande over het verplicht deponeren van de jaarrekening”, vertelt Van Veldhuizen. “Toch is dit eerder een kans dan een verplichting. Pas wanneer je volledig bent qua registratie kun je optimaal informatie verstrekken waarmee ondernemers hun voordeel kunnen doen. Daar kom je pas achter als je registratie afschaft. Ik verwacht wel dat het komende jaar een aantal van die registratie- en informatiestromen samen gaat vallen.” Door informatie zo volledig en toegankelijk mogelijk te maken is de Kamer van Koophandel in staat typische ondernemersvragen te beantwoorden. “Het hele jaar door doen wij onderzoeken. Zo proberen we trends en ontwikkelingen te ontdekken. Bijvoorbeeld ontwikkelingen binnen een branche of regio. Een van de belangrijkste ontwikkelingen is alles wat met e-commerce te maken heeft. Het is de snelst groeiende tak van dit moment en heeft veel invloed in de markt. Ondernemen is bovendien in veel branches internationaler geworden, mede door internet en globalisering van dienstverlening. Daarin biedt de Kamer van Koophandel ondersteuning. Ik denk dat 25 procent van de ondernemers minder succesvol zou zijn wanneer ze niet internationaal werkten. Uiteraard zijn we er ook voor de starter die via zijn huisadres wil werken en daarvoor bijvoorbeeld een vergunning van de gemeente nodig heeft. We zijn er voor alle ondernemers en staan dichtbij en naast hen.”

De Kamer van Koophandel Nederland

Koningskade 30, 2596 AA Den Haag
Postbus 171, 2501 CD Den Haag
Telefoon: (070) 314 34 00
Fax: (070) 314 34 90
E-mail: [email protected]
www.kvk.nl
 

RAMageddon: zo maakt AI je volgende laptop en smartphone honderden euro’s duurder

De onstilbare chiphonger van AI zorgt voor een wereldwijd tekort aan geheugenchips. Dat zorgt voor een prijsexplosie die nu ook Apple laptops en spelcomputers fors duurder maakt. Wen er maar aan, zeggen analisten, want het wordt allemaal nog veel duurder.

Het blijft wennen. Als koper van een laptop of smartphone was je gewend dat die apparaten elk jaar meer rekenkracht en meer geheugen boden voor ongeveer hetzelfde geld.

Apple ziet zich nu gedwongen dat om te draaien. Het vraagt sinds vorige week méér geld voor laptops waar onder de kap weinig of niets aan is veranderd. De Macbook Pro van 2.229 euro is exact dezelfde als het ding dat een paar dagen eerder nog 300 euro goedkoper was. Ook de razend succesvolle budgetserie MacBook Neo is 100 euro duurder geworden en ging van 599 naar 699 euro. De iPad werd zelfs 30 procent duurder: van 389 euro/voor 509 euro.

RAMageddon slaat toe

Nu voelen consumenten pas goed de gevolgen van wat Amerikanen al smakelijk ‘RAMageddon’ of ‘RAM-pocalypse’ noemen (RAM staat voor random access memory). Een enorm tekort aan geheugenchips drijft de prijzen op, pc- en gadgetfabrikanten worstelen daardoor met hoge kosten die onvermijdelijk tot hogere eindprijzen moeten leiden. In sommige gadgets is de kostprijs van het geheugen al hoger dan de totale verkoopprijs.

Lees ook: De volgende generatie belastingontduikers is op komst: AI-agents

Dat Apple, met al zijn inkoopkracht een wereldkampioen in het regisseren van zijn toeleveringsketen, komt met een prijsverhoging is veelzeggend. Op dezelfde dag dat Apple zijn prijzen verhoogde, maakte Microsoft bekend dat zijn Xbox-spelcomputer 100 tot 150 dollar duurder wordt. De topversie met 2 terabyte geheugen is niet eens meer te koop. Eerder hadden concurrenten Sony (PlayStation 5) en Nintendo (Switch 2) al aangekondigd dat hun spelconsoles duurder zouden worden.

AI is de boosdoener

Ook Dell, HP, Lenovo en Asus hebben prijzen verhoogd of de hoeveelheid geheugen in hun producten verminderd. Inmiddels maken geheugenchips eenderde van de prijs van een laptop uit, en moeten we er rekening mee houden dat de simpele schoollaptop van 500 euro in 2028 niet meer bestaat.

Lees ook: Hoe Nederlands is Nebius, dat met Nvidia-miljarden zijn AI-cloud bouwt?

Boosdoener is – dat valt wel te raden – AI. Althans, de gigantische investeringen in de datacenters waarin OpenAI, Anthropic, Google en de rest hun AI-modellen laten draaien. Dat Nvidia stinkend rijk wordt van de grafische chips voor AI-fabrieken is wel bekend. Maar geavanceerde geheugenchips die enorme hoeveelheden data kunnen opslaan en snel serveren zijn even onmisbaar in de AI-revolutie.

AI-chips krijgen voorrang

Terwijl big tech honderden miljarden uitgeeft aan de bouw van datacenters, proberen de chipmakers ze zo goed mogelijk te bedienen met de snelle geheugenchips van het type HBM (high bandwidth memory). Die bestaan uit meerdere lagen en verbruiken daardoor ongeveer 3 keer meer basismateriaal – wafers – dan conventioneel geheugen.

Er zijn eigenlijk maar drie grote leveranciers, Samsung, SK Hynix en Micron. Samen zijn ze goed voor meer dan 90 procent van de markt en zij geven voorrang aan de chips met hogere marges. Micron meldde al in december plompverloren dat het stopt met het maken van chips voor de consumentenmarkt. Daardoor zijn er minder wafers over voor de doorsnee chips in onze telefoons, laptops, auto’s en wat al niet.

Tot 2027 nog hogere prijzen

De wet van vraag en aanbod heeft intussen zijn werk gedaan. DRAM-chips (dynamic random access memory) die als werkgeheugen dienstdoen en de SSD-variant waarop we data opslaan, werden sinds afgelopen herfst al 3 tot 4 keer zo duur, maar volgens een rapport van Gartner en investeerder Jefferies gaan de prijzen de komende kwartalen nog doodleuk met 30 tot 50 procent omhoog. Tot eind 2027 rekenen ze met een plus van 150 tot 205 procent.

Lees ook: Zitten we in een AI-bubbel? Dit maakt 2025 anders dan de internetzeepbel van eind jaren 90

Tja, het aanbod past zich duidelijk niet snel genoeg aan aan de vraag. Het bouwen en operationeel krijgen van een fabriek voor geheugenchips duurt dan ook twee tot drie jaar – als de grote fabrikanten al toekomen aan iets anders dan dat zo gevraagde geavanceerde geheugen voor AI-berekeningen. Tot overmaat van ramp zat de chipmarkt in 2023 in een dal, waardoor juist in die periode veel minder nieuwe fabrieken werden gepland.

Rechtszaak tegen grote drie

De chipcrisis kent niet alleen verliezers. Zuid-Korea zag zijn export vorige maand spectaculair stijgen, met 70 procent tot ruim honderd miljard dollar, vooral dankzij de explosief gestegen handel in geheugenchips. Deze week toonden Samsung en SK Hynix hun goede wil. Samen met de Zuid-Koreaanse overheid investeren ze 590 miljard dollar in nieuwe fabrieken, genoeg om de productiecapaciteit van het land nog eens te verdubbelen.

Dat gebaar van goede wil kwam nét te laat voor een paar particulieren en kleine pc-bedrijven die juridische actie ondernemen tegen de grootste drie chipmakers. In Californië worden ze aangeklaagd voor het moedwillig en in overleg beperken van de productie en het opschroeven van hun prijzen, iets wat al sinds 2022 aan de gang zou zijn.

Lees ook: Eindhovense Nvidia-uitdager haalt $250 miljoen op

Voordat de rechter aan een beoordeling toekomt, zijn de prijsstijgingen misschien al voorbij. Maar of ze na 2027 zullen dalen, daarin hebben analisten een hard hoofd. Misschien is er nóg een winnaar temidden van alle chip-ellende. Duurdere laptops en smartphones kunnen leiden tot uitgestelde aankopen en een impuls geven aan de markt voor tweedehands apparaten. Voor de aarde is wat minder e-waste meer dan welkom.

Deze startup uit de VS zoekt $350 miljoen om het hart van ASML’s chipmachine te vervangen

ASML bouwt de enige machines ter wereld waarmee de meest geavanceerde chips worden gemaakt. Een Amerikaanse startup denkt een cruciaal onderdeel te kunnen verbeteren. Is dat een bedreiging of juist een kans voor de grootmacht uit Veldhoven? 4 vragen.

ASML
ASML's chipmachines gebruiken EUV-licht om microscopisch kleine ontwerpen op wafers te printen. Foto: ASML

1. Wat is er volgens xLight mis met de lichtbron die ASML gebruikt?

xLight-oprichter Nicholas Kelez ontwikkelt een alternatief voor een onmisbaar onderdeel in de machines van ASML: de lichtbron. Voor zijn meest geavanceerde machines gebruikt de chipmachinefabrikant extreem ultraviolet licht (EUV). Dat wordt gegenereerd via een proces dat laser-produced plasma wordt genoemd.

Dat gaat zo. In een vacuümkamer worden aan een stuk door minuscule druppeltjes tin afgeschoten, 50.000 keer per seconde. Die druppeltjes worden met lasers platgeslagen en tot ontploffing gebracht. Bij deze ‘mini-supernova’s’ worden fotonen uitgezonden met een golflengte van 13,5 nanometer (een miljoenste van een millimeter), het EUV-licht.

Dat licht wordt via een serie spiegels het lithografiesysteem in gestuurd, waar het wordt gebruikt om patronen op een chip te ‘printen’.

Klinkt ingewikkeld? Dat is het ook. Het kostte ASML meer dan vijftien jaar voordat het systeem betrouwbaar genoeg was voor commerciële chipproductie. Het is de enige partij ter wereld die deze EUV-lithografiemachines kan maken, die op hun beurt weer essentieel zijn voor de productie van de meest geavanceerde (AI-)chips.

Lees ook: Recordfunding van 330 miljoen: is Nearfield Instruments straks even onmisbaar als ASML?

xLight-oprichter Kelez is ervan overtuigd dat de lichttechnologie die ASML gebruikt tegen grenzen aanloopt. Hoe kleiner de patronen, hoe meer transistors – de kleinste bouwstenen – er op een vierkante centimeter kunnen worden gedrukt. En hoe meer transistors, hoe krachtiger en efficiënter de chip wordt. Dat is belangrijk voor het zware rekenwerk dat nodig is voor AI-modellen. ASML heeft er dus baat bij om ‘fijnere lijntjes’ te tekenen.

Dat kan door het EUV-licht met grotere spiegels scherper te ‘focussen’, waarop ASML nu inzet. Volgens Kelez komt er bij die methode een moment dat de grens bereikt is, omdat de spiegels dan te groot en te zwaar worden, en de machines zodoende te duur. Hij denkt dat het effectiever is om de golflengte van het EUV-licht zelf te verkorten, en dat die kan worden teruggebracht tot 2 nanometer.

2. Oké, en waaraan sleutelt xLight dan precies in Silicon Valley?

Aan een externe ‘lichtfabriek’. In plaats van in de machine wil de startup het EUV-licht daarbuiten opwekken. Dat doet xLight met een vrije elektronenlaser (Free Electron Laser of FEL). Het gaat om een deeltjesversneller waarbij elektronen in bundels worden versneld tot dichtbij de lichtsnelheid en vervolgens door een reeks magneten gestuurd. Daardoor gaan ze slingeren en creëren ze EUV-licht.

Door de ruimte tussen de magneten aan te passen kan de golflengte van dat licht worden ‘ingesteld’. Het systeem moet zo’n 100 bij 50 meter groot worden en kan bijvoorbeeld naast een chipfabriek worden geïnstalleerd. De laser kan zoveel EUV-licht opwekken dat deze volgens xLight zo’n zestien tot twintig lithografiemachines tegelijk van licht kan voorzien. Light as a service, aldus Kelez.

99 procent van de energie die daarvoor nodig is kan worden teruggewonnen, zegt de oprichter tegen The Economist. Terwijl er volgens correspondent Shailesh Chitnis in de machines van ASML bij elke spiegelreflectie juist zo’n 30 procent verloren gaat. ‘Tegen de tijd dat de fotonen de wafer bereiken, is er minder dan 2 procent van de oorspronkelijke energie over.’

Een EUV-lithografiemachine van ASML. xLight werkt aan een alternatieve lichtbron. Foto: ASML

3. Klinkt allemaal heel mooi, maar hoever is xLight daarmee?

De deeltjesversneller van xLight bestaat alleen nog op papier. De technologie werkt in het lab, maar moet nog op grote schaal worden bewezen. De startup bouwt nu een eerste prototype, in het Albany Nanotech-complex in de staat New York. Die moet in 2028 klaar zijn.

Het bedrijf zou volgens techsite The Information al (niet-bindende) overeenkomsten voor 4,2 miljard dollar aan projectfinanciering hebben gesloten, bedoeld voor de bouw van de eerste zeven installaties. Waar die moeten komen, en wanneer, is niet bekend.

Ook voor het prototype is geld nodig. De Amerikaanse overheid stak eind vorig jaar 150 miljoen dollar in de startup via de Chips and Science Act, een subsidieprogramma van ruim 50 miljard dollar om de binnenlandse chipproductie in de VS te versterken.

Veelzeggend is dat voormalig Intel-ceo Pat Gelsinger bestuursvoorzitter bij xLight is. Intel was ooit leidend op de wereldwijde chipmarkt, maar raakte die dominante positie kwijt aan spelers als TSMC, Samsung en Nvidia.

Lees ook: Waarom de nieuwe ceo de droom van een leidend Intel alvast kan opbergen

In ruil voor die zak geld kreeg het Witte Huis volgens The Wall Street Journal een onbekend belang in xLight, waarmee de overheid waarschijnlijk de grootste aandeelhouder is geworden. Daarnaast zouden er volgens The Information gesprekken lopen om nog eens 350 miljoen dollar aan privaat kapitaal op te halen, met Boardman Bay Capital en Bain Capital in de lead.

4. Moet ASML zich zorgen maken?

Ja en nee. xLight doet volgens techsite The Next Web een poging om het ‘monopolie’ van ASML te doorbreken. Maar in plaats van uitdager stelt de startup zich juist als partner op. De twee bedrijven werken zelfs samen om de technologie te demonstreren. Het plan is om de elektronenlaser te integreren in de machines van ASML; xLight zou de tech volgens The Information aan de Veldhovense grootmacht willen verkopen.

Dan moet de startup eerst aantonen dat de technologie werkt, zegt ceo Christophe Fouquet tegen TechCrunch. Volgens de ASML-topman kan de eigen lichttechnologie bovendien nog ‘jarenlang’ verder worden ontwikkeld. ‘We weten hoe we die kunnen opschalen. Waar xLight aan werkt, is een nieuwe lichtbron die nog gebouwd en bewezen moet worden. De enige vraag is of die uiteindelijk betere prestaties levert of goedkoper is dan onze huidige oplossing. Ik denk dat daar het laatste woord nog niet over is gezegd.’

Waarom ASML dan met de startup samenwerkt? ‘We vinden dat we daarin een verantwoordelijkheid hebben.’

Als ASML zich al zorgen moet maken om uitdagers uit Silicon Valley, dan volgens NRC eerder over Substrate. Ook deze Amerikaanse startup werkt aan een alternatieve lichtbron, met röntgenstralen. Daar blijft het niet bij; het bedrijf wil ook eigen lithografiemachines en chipfabrieken bouwen, en claimt dat die voor 2028 operationeel zijn.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

PayPal-oprichter Peter Thiel gelooft erin; die stak al 100 miljoen dollar in de startup. Maar Fouquet moet het nog zien. ‘Ik heb al veel ambitieuze claims voorbij zien komen’, zegt hij tegen TechCrunch. ‘Wij beschikten dertig jaar geleden al over ons eerste EUV-beeld. Vervolgens kostte het twintig jaar intensief ontwikkelingswerk om daar een systeem van te maken dat geschikt was voor chipproductie.’

Lees ook: Waarom ASML 3.000 managers wipt: ‘Hoe meer bureaucratie, hoe minder innovatie’