Zeldzaam verfrissend na een lange reeks knievallen, zo’n rechte rug. Eindelijk een grote Amerikaanse techspeler die een grens trekt tegenover politieke macht. Eindelijk een bedrijf dat niet automatisch buigt wanneer Washington dat verwacht. Anthropic-ceo Dario Amodei trekt een streep in de rel met het Pentagon. Tot hier, en niet verder.
Het bedrijf weigert zijn AI-modellen zonder restricties te overhandigen aan het Amerikaanse ministerie van Defensie, omdat het ‘ernstige, nieuwe risico’s’ zou opleveren en indruist tegen Amerikaanse waarden.
Toen minister van Defensie Pete Hegseth een ‘any lawful use’ van Anthropic’s AI wilde afdwingen, kreeg hij een duidelijk ‘nee’ van ceo en co-founder Dario Amodei. Geen blanco cheque voor massasurveillance. Geen carte blanche voor volledig autonome wapensystemen. Geen open norm die het leger zelf laat bepalen hoe ver AI mag gaan, zolang het maar ‘wettelijk’ is.
Stuurloos kompas
De beelden van Trumps inauguratie staan nog scherp op ons netvlies. Big tech bro’s gebroederlijk naast elkaar op de eerste rij. Elon Musk, Mark Zuckerberg, Sundar Pichai, Jeff Bezos, glimlachend op een rij. Comfortabel dicht bij de macht. Eersterangs plekken gekocht met donaties, plotse loyaliteit en dito koerswijzigingen.
Wat ooit werd gepresenteerd als een industrie met een moreel kompas – vrijheid van meningsuiting, democratische waarden, technologische emancipatie – bleek opvallend wendbaar zodra politieke druk en de dreiging van nieuwe regels toenamen. Principes werden onderhandelbaar en kritiek werd ingeruild voor pragmatisme.
Tegen die achtergrond voelt de houding van Anthropic bijna rebels.
Principes
Voor de goede orde: Anthropic is geen verzameling pacifisten. Zijn chatbot Claude wordt intensief gebruikt binnen het ministerie van Defensie. En het bedrijf ontwikkelde modellen voor inlichtingendiensten. Naïviteit is hier dus niet aan de orde.
De weigering van Anthropic draait om iets fundamentelers. Het gaat om de bereidheid iets te verliezen in ruil voor principes.
Er staat namelijk best wat op het spel voor Anthropic. Het bereidt zich voor op een beursgang en is verwikkeld in een kapitaalintensieve wedloop met OpenAI, Google en xAI.
De defensiesector is lucratief. Het Pentagon is geen kleine klant. Afgelopen zomer werd nog een contract ter waarde van 200 miljoen dollar binnen gehengeld. Dat miljoenencontract wordt nu door de papierversnipperaar gehaald, en OpenAI neemt de klus over.
Lees ook: Geen ceo, geen ingenieur, maar ze is misschien wel de meest invloedrijke persoon binnen Anthropic
Bovendien wordt Anthropic door Trump en co op de zwarte lijst gezet, via de Defense Production Act. Hiermee wordt het bedrijf aangemerkt als ‘een risico voor de toeleveringsketen’. Dat betekent dat geen enkele partner die zaken doet met het Amerikaanse leger commerciële activiteiten mag ontplooien met Anthropic. Al laat Amodei het hier niet bij zitten en stapt hij naar de rechter.
Euforie
Ik vreesde dat Amodei onder deze flinke druk toch zou buigen. Dat zagen we er immers meer doen. Maar hij blijft standvastig en verklaarde dat zijn bedrijf ‘naar eer en geweten niet kan instemmen’ met de eisen van het ministerie van Defensie. En dat maakt me haast euforisch.
Ze bestaan dus toch, Amerikaanse techbedrijven mét ruggengraat.
Riskant voor de toekomst van het bedrijf? Dat durf ik betwijfelen. Vertrouwen is schaars in een wereld waar techgiganten hun principes lijken te verkopen aan de hoogste bieder.
In zo’n context wordt betrouwbaarheid en morele consistentie een onderscheidende kracht. Voor klanten die weten dat de grenzen van hun leverancier niet meewaaien met de politieke wind. Voor talent dat niet wil werken aan systemen die het zelf niet kan verantwoorden. Voor investeerders die begrijpen dat een bedrijf zonder principes op termijn ook waarde verliest.
We hebben meer leiders nodig die bereid zijn iets te verliezen voor hun principes. En Dario Amodei geeft een hoopvol signaal.
Lees ook: Anthropic-oprichter Dario Amodei slaat alarm: ‘We zijn nog niet volwassen genoeg voor AI’
