Ben je opgeleid als duurzaamheidsspecialist, windturbinemonteur of milieumanager? Dan staat de arbeidsmarkt om je te springen. De functies vormen samen de top drie van de snelstgroeiende ‘groene banen’ in Nederland.
Dat blijkt uit onderzoek van LinkedIn’s Economic Graph, de datatak van het zakelijke platform, die zich voor analyses baseert op de (geanonimiseerde) gegevens van ruim 1 miljard gebruikers wereldwijd. Nederland is een van de ruim tachtig geanalyseerde landen.
Warmtepompen en klimaatrapportages
Groene banen zijn functies die, de naam zegt het al, duurzaamheid als kern hebben. Daar hoort een breed palet aan vaardigheden bij, de zogeheten green skills.
Dat gaat van praktische kennis – weten hoe je zonnepanelen of een warmtepomp installeert bijvoorbeeld – tot vaardigheden die nodig zijn om de gestelde duurzaamheidsdoelen om te zetten in bedrijfsvoering en de voortgang te meten.
Concreet: stel dat je als winkelketen de CO2-uitstoot van je eigen operatie over vijf jaar met 75 procent wilt hebben teruggebracht, en die van de overige activiteiten in je keten met 50 procent. Dat zijn de zogeheten scope 3-emissies, de uitstoot voor en na de levering of consumptie van een product.
Daar is de meeste winst te halen: bij de meeste bedrijven maakt de uitstoot in scope 3 ongeveer 90 procent uit van hun totale klimaatvoetafdruk.
Lees ook: Vertrek Shell bij klimaatclub laat zien: Big Oil gaat (en kan) niet vrijwillig vergroenen
Startpunt is die exacte voetafdruk in kaart brengen, zodat je vervolgens kunt bepalen waar winst te behalen is. Bijvoorbeeld door voor andere materialen of verpakkingen te kiezen. Niet gek dus dat er veel vraag is naar mensen met kennis van, in jargon, ‘geïntegreerd supply chain management’. Ofwel: het coördineren en synchroniseren van al die processen.
Van ‘wat’ naar ‘hoe’
In ons land was dat afgelopen jaar zelfs de snelstgroeiende green skill. Dat wil zeggen dat deze groene vaardigheid door LinkedIn-gebruikers tussen 2024 en 2025 het meest aan hun profiel werd toegevoegd.
Ook aanverwante skills als levenscyclusmanagement scoren logischerwijs goed. Daarbij wordt de impact van producten over de hele levenscyclus in kaart gebracht, van de inkoop tot het gebruik door de klant. Neem een wasmiddel waarmee je in plaats van 40 ook op 30 graden kunt wassen, en waarvan je minder hoeft te gebruiken voor hetzelfde resultaat.
Het feit dat steeds meer professionals deze vaardigheden bezitten, zegt volgens de data-analisten van LinkedIn veel over de fase waarin de duurzame transitie is beland. Zij zien een verschuiving van ‘wat’ naar ‘hoe’: waar de focus in een eerdere fase lag op het stellen van doelen, draait het nu om de implementatie en uitvoering.
Meer vraag dan aanbod
Vraag is wel of er genoeg mensen zijn om al dat werk uit te voeren. In ons land steeg de vraag naar ‘groene’ professionals (+4,5 procent) tussen 2021 en 2025 een stuk sneller dan het aanbod (+2,6 procent). Aan het groene talent dat er is, wordt dan ook flink getrokken: de instroom van mensen met green skills op de arbeidsmarkt was in die periode 43 procent hoger dan bij de rest van werkend Nederland.
Naast de eerder genoemde competenties zijn ook professionals met verstand van milieurecht, duurzame architectuur en energiebeheer in ons land in trek.
Lees ook: ‘Veel werknemers maken zich zorgen om het klimaat, maar willen niet als activist worden gezien’
Wereldwijd is energiemanagement de snelstgroeiende vaardigheid. Het aantal LinkedIn-gebruikers dat deze skill aan hun profiel toevoegde, was dit jaar ruim 17 procent hoger dan een jaar eerder. Dat hangt direct samen met de groeiende stroomvraag. Die is enerzijds bedoeld voor de elektrificatie van de industrie, het transport en alle andere sectoren die nu nog grotendeels op fossiele brandstoffen draaien, en anderzijds om de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie in goede banen te leiden.
In het bijzonder de stroomslurpende datacenters waarop de AI-taalmodellen draaien. Sinds 2017 is het wereldwijde elektriciteitsverbruik van datacenters volgens het Internationaal Energieagentschap jaarlijks met 12 procent gestegen, tot 415 terawattuur (TWh) in 2024. De verwachting is dat de stroomvraag tegen 2030 is verdubbeld tot 945 TWh – een stijging vergelijkbaar met het jaarlijkse energieverbruik van Frankrijk.
Sustainable AI-specialisten
Bedrijven zijn op zoek naar sustainable AI-specialisten, mensen die de verwachte impact op klimaat en milieu enigszins kunnen beheersen. Want datacenters slurpen niet alleen stroom, maar ook water. Voor de bouw zijn kritieke grondstoffen nodig en het levert een nieuwe stroom elektronisch afval op.
Tegelijkertijd kan kunstmatige intelligentie de duurzame transitie een push geven. De enorme rekenkracht kan worden ingezet om het energieverbruik in productieprocessen, transportsystemen en gebouwen te optimaliseren – dus ook het verbruik van de datacenters zelf. Om efficiënter met water om te gaan of afval sneller en beter te sorteren voor recycling. Daarvoor zijn professionals nodig die AI-vaardigheden combineren met groene expertise.
Van zulke mensen zijn er volgens het rapport ‘zeer weinig’, al zijn de eerste tekenen van een verschuiving te zien. Van het groene talent in landen als de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland maakt zo’n 3 procent melding van een of meer AI-vaardigheden. Dat lijkt niet zoveel, maar is een toename van bijna 40 procent ten opzichte van een jaar eerder. In Japan ging het zelfs om een groei van 55 procent.
Lees ook: De klimaatcrisis oplossen? Generatie Z wil het wel, maar kan het (nog) niet
