Het is hoger dan het percentage van 1 procent dat al jaren hardnekkig rondzingt, maar desalniettemin nog steeds bedroevend. Startups en scaleups met vrouwelijke founders ontvangen in Europa slechts 2 tot 3 procent van het risicokapitaal.
Gemengde teams doen het beter; die vangen 15 procent van de pot. Maar het gros van de investeringen gaat naar mannelijke founders, blijkt uit onderzoek van het Europees Uitvoerend Agentschap Innovatieraad en het mkb (EISMEA) onder toezicht van de Europese Commissie.
Ongelooflijk zonde, vindt Ekaterina Zaharieva, die vorig jaar is aangesteld als de eerste eurocommissaris voor startups. ‘Europa heeft universiteiten van wereldklasse, een sterk onderzoeksnetwerk en een bruisend innovatieklimaat. Volgens het European Innovation Scoreboard 2025 is onze innovatiekracht sinds 2018 met 12,6 procent gestegen. Maar de investeringskloof tussen mannen en vrouwen vormt nog altijd een hardnekkige hindernis voor een echt inclusief en concurrerend ecosysteem.’
250 miljard euro
Dat is niet alleen onrechtvaardig, maar ook een gemiste economische kans, blijkt uit een studie van het Britse adviesbureau Frontier Economics onder dertien Europese lidstaten. Als vrouwen net zoveel bedrijven zouden oprichten en leiden als mannen, kan de productiviteit in deze landen met 1,6 tot 5,5 procent stijgen. Dat levert de economie tegen 2040 in totaal jaarlijks ongeveer 250 miljard euro extra op.
Vooral Nederland heeft veel te winnen. Daar is volgens met rapport met 5,5 procent de grootste productiviteitswinst te halen, goed voor een bruto toegevoegde waarde van 20 miljard euro per jaar.
Dat klinkt op papier natuurlijk prachtig. Maar zolang de belangrijkste drempels voor vrouwelijke ondernemers niet worden weggenomen, blijft dat scenario volgens de onderzoekers een utopie.
In het rijtje obstakels staat toegang tot financiering met stip op de eerste plaats: 37 procent van de door vrouwen opgerichte startups en scaleups heeft moeite om durfkapitaal los te krijgen.
‘Female funnel’
Vaak lopen vrouwelijke founders in de vroege fase al vast, door EISMEA de ‘female funnel in VC’ gedoopt. Dat komt door de ondervertegenwoordiging aan beide kanten van de tafel. Van de techbedrijven die de afgelopen vijf jaar in Europa werden opgericht, had slechts 19,3 procent vrouwelijke oprichters. In Nederland gaat dit om 15,1 procent van de bedrijven. En slechts 15 procent van de beslissers bij Europese fondsen is vrouw. Ook beheren ze vaak kleinere fondsen, onder de 100 miljoen euro.
Gevolg? In een ecosysteem waar de man als de norm geldt, moeten vrouwen aan hogere standaarden voldoen om geld los te peuteren. Dat wordt alleen maar lastiger naarmate de rondes groter worden. Alleen de absolute hoogvliegers komen door de ballotage.
Ironisch genoeg zijn door vrouwen geleide startups daardoor over het algemeen succesvoller dan vergelijkbare organisaties met mannelijke leiders, blijkt uit Amerikaans onderzoek. De bedrijven met vrouwen aan het roer waren 10 procent productiever.
Lees ook: Hetzelfde idee is ineens veel minder waard als een vrouw het bedenkt
50 miljoen voor meer diversiteit
Het EISMEA komt met een aantal aanbevelingen – voor de EU, individuele lidstaten, investeerders en fondsen – om de kloof te dichten. Zoals targets en verplichte ‘gender-gespecificeerde’ rapportages voor fondsen die EU-geld verdelen, zoals InvestEU, de Europese Investeringsbank (EIB) en het fonds van het European Innovation Council (EIC).
Inclusief een gemeenschappelijk en openbaar toegankelijk dashboard om de voortgang te monitoren, waarvoor de basis al is gelegd.
In Nederland neemt Invest-NL alvast een voorschot. De staatsinvesteerder rapporteert al over de genderbalans bij organisaties in de portefeuille. Bij de portfoliobedrijven steeg het aandeel vrouwen in senior managementposities vorig jaar van 18 naar 24 procent en het aandeel vrouwelijke ceo’s van 8 naar 10 procent, blijkt uit het meest recente jaarverslag.
Het aandeel vrouwelijke founders nam daarentegen iets af, dat zakte van 6 naar 5 procent – volgens Invest-NL een teken dat ‘verdere inzet noodzakelijk blijft’.
Daarom rolde de club van Rinke Zonneveld deze week een nieuw investeringsinitiatief van 50 miljoen euro uit, het Diverse Manager Programme. Het geld gaat naar fondsen waarvan minimaal de helft van het managementteam uit vrouwen en/of mensen van kleur bestaat, of fondsen die investeren in divers leiderschap.
Lees ook: Rubio heeft een verse 70 miljoen klaarliggen voor impact startups
