‘Misschien heeft hij het wel gedaan om van dat gezeik af te zijn op de beurs.’ Zo speculeert analist Nico Inberg van DeAandeelhouder.nl over de motivatie van Jitse Groen om Just Eat Takeaway (JET) te verkopen aan techinvesteerder Prosus. Inberg volgt het bedrijf al sinds de beursgang in 2016 en is verbaasd dat de 46-jarige oprichter en ceo van de maaltijdbezorgreus heeft ingestemd met de deal.
Groen altijd heeft uitgestraald dat hij de volledige controle over zijn bedrijf wilde behouden en dat hij vond dat Just Eat Takeaway ondergewaardeerd was. ‘Hij was een soort bokito, iemand die het allemaal wel weet’, aldus Inberg.
Door nu akkoord te gaan met deze verkoop voor 20,30 euro per aandeel, handelt Groen in tegenspraak met zijn eerdere standvastige houding. ‘Hij accepteert een prijs die veel lager is dan het aandeel ooit waard was’, zegt Inberg. Tijdens de coronapandemie piekte de koers nog tot boven de 100 euro.
Hij verkoopt bovendien zijn gehele belang, in plaats van het te behouden of om te zetten in Prosus-aandelen. Hij wordt ‘gewoon werknemer’, zegt Inberg. Een enorme verandering voor iemand die 25 jaar lang de onbetwiste leider was van zijn eigen bedrijf en bekend stond om zijn onverzettelijkheid.
De man achter het merk
Jitse Groen begint Thuisbezorgd.nl in 2000 als 21-jarige student bedrijfsinformatietechnologie in Enschede. Het idee komt voort uit frustratie: hij wil een pizza bestellen, maar kan in een straal van 60 kilometer geen restaurant vinden dat online bestellingen aanneemt. Met een startkapitaal van 50 gulden bouwt hij eigenhandig een website.
In plaats van restaurants direct te laten betalen voor de website, komt hij met een revolutionair idee: een commissiemodel waarbij restaurants pas betalen bij daadwerkelijke bestellingen. Dit model, nu standaard in de industrie, blijkt de sleutel tot zijn succes.
Lees ook: Jitse Groen over begin Thuisbezorgd in Enschede: ‘Er was een internetcultuur’
Een oud-werknemer die zeven jaar bij JET werkte, omschrijft Groen als een ‘bijzonder intelligente vent’. ‘Ik heb door de jaren heen veel founders leren kennen. Je moet wel een beetje gek zijn om zoiets uit de grond te stampen’, zegt de man, die liever anoniem wil blijven.
Groen is volgens hem een echte ondernemer die houdt van doorpakken. ‘Hij wil meteen impact maken. Dat verwacht hij ook van anderen. Politiek geneuzel wil hij absoluut niet aan meedoen, en dat accepteert hij ook niet.’
Van studentenkamer naar wereldspeler
Onder Groens leiding groeit JET van een klein Nederlands bedrijfje uit tot een internationale speler. Belangrijke mijlpaal is de beursgang in 2016, gevolgd door een reeks overnames die het bedrijf in de top van de wereldwijde maaltijdbezorging brengen.
De fusie met het Britse Just Eat begin 2020 transformeert het bedrijf tot een Europese gigant. Saillant detail: Groen troeft bij die deal uitgerekend Prosus af, maar moet daarvoor wel ruim 7 miljard euro op tafel leggen.
Daarmee is de honger van Groen nog niet gestild. Amper een half jaar later slaat hij toe in de Verenigde Staten. De overname van Grubhub voor 7,3 miljard dollar zet de deur open naar de Amerikaanse markt. Daarmee ontstaat het op een na grootste voedselbezorgingsbedrijf ter wereld, met wereldwijd zeventig miljoen klanten. Alleen het Chinese bedrijf Meituan is op dat moment groter.
De kooplust past bij Groens visie: de bezorgbusiness is een ‘winner takes all’-markt. De marges zijn klein, dus schaalgrootte is belangrijk. Groen heeft vaak gezegd dat er uiteindelijk wereldwijd maar twee of drie partijen overblijven. In 2020 ligt Just Eat Takeaway op koers om daarbij te horen.
De beste ceo
Investeerder Alexander Ribbink heeft van dichtbij gezien hoe de overnamemachine op gang kwam. Met geld van onder meer Prime Ventures, waar Ribbink toen partner was, koopt Groen in 2014 de tweede plek in de Duitse markt, met de overname van Lieferando.
Ribbink, in de jaren voor de beursgang commissaris bij het toenmalige Takeaway.com, is van begin af aan onder de indruk van Groen. ‘Hij was toen een jonge slimme en gedreven ondernemer en dat is hij nog steeds.’
Dat er na Lieferando nog vele overnames zouden volgen die Just Eat Takeaway uiteindelijk tot een wereldspeler maken, verbaasde hem niet. ‘Er zijn maar een paar mensen in mijn leven van wie ik heb gedacht: van jou kan ik iets leren. Jitse was daar één van. Ik vond hem indrukwekkend, de manier waarop hij zijn business compleet beheerste en doorgrondde. Van de code die hij ook zelf kon schrijven tot het product, de betaalsystemen, de internationale markten…’
Anderen zagen dat volgens Ribbink ook. ‘En dat helpt bij dergelijke overnames. Mensen zagen dat Jitse de beste ceo was om een bedrijf te leiden na een deal.’
Kritiek op Jitse Groen
Toch klinkt er na de coronapandemie steeds vaker kritiek op Groens functioneren, met name vanuit de beleggingswereld. Na de deal met Grubhub koelt de markt voor thuisbezorging snel af. In twee jaar tijd verliest het aandeel zo’n 90 procent van zijn waarde.
Tot frustratie van ‘aanvaller’ Groen, die ineens in de verdediging wordt gedrukt. Beursanalisten moeten het ontgelden: ‘I am amazed how bad these analysts have become’, twittert hij in mei 2021.
In datzelfde jaar raakt hij verwikkeld in een openlijke Twitter-ruzie met Uber-topman Dara Khosrowshahi, die met UberEats een van de grote concurrenten van Just Eat Takeaway bezit. Groen adviseert de Amerikaan ‘eerst belasting te betalen en bezorgers minimumloon te geven’ voordat hij advies uitdeelt over bedrijfsvoering.
Concurrentie in de VS
Khosrowshahi is indirect een steeds grotere kwelgeest voor het bedrijf van Groen. Grubhub was in 2020 na DoorDash nog de nummer twee in de VS, maar ziet het machtige UberEats langszij komen. De Amerikaanse dochter van Just Eat Takeaway zakt verder weg en drukt zwaar op de financiële resultaten.
In 2022 moet Just Eat Takeaway 3 miljard afschrijven op Grubhub, wat mede leidt tot een fenomenaal verlies van 5,7 miljard euro. De rente is inmiddels opgelopen en ook buiten de VS daalt het aantal bestellingen. In de haast om de exploderende coronavraag bij te benen, is het bedrijf ook niet overal even efficiënt gegroeid.
De matige resultaten, de Amerikaanse miskoop en de implosie van de aandelenkoers leiden tot een bijna permanente ruzie met aandeelhouders. Al in oktober 2021, een paar maanden nadat de overname was afgerond, dringt Cat Rock Capital aan op de verkoop van Grubhub. Een jaar later – de beurskoers is inmiddels 75 procent gedaald – is het cfo Brent Wissink die zijn biezen moet pakken wat het Amerikaanse hedgefonds betreft, net als een paar commissarissen.
Grubhub verkocht, cfo vertrekt
De aandeelhouders hebben hun vertrouwen verloren, is de boodschap. Te veel overnames in te korte tijd, slechte communicatie, misleidende vooruitzichten: het komt niet meer goed tussen grootaandeelhouder Groen en de andere aandeelhouders.
In 2023 krijgen ze deels hun zin: de termijn van cfo Wissink wordt niet meer verlengd. Maar pas in november 2024 lukt het eindelijk om van Grubhub af te raken. Bezorgstartup Wonder betaalt een dramatisch bescheiden 650 miljoen dollar. Na aftrek van schulden houdt JET bijna 50 miljoen over aan de verkoop. Daarmee is het waarschijnlijk de grootste overname uit de Nederlandse geschiedenis die zo snel volledig fout ging.
En nog steeds zijn de aandeelhouders niet tevreden, want operationeel is ook in 2024 het lek niet boven gekomen, blijkt uit de jaarcijfers die Groen maandagochtend bekendmaakte. De omzet is met een procent gekrompen tot ruim 5 miljard euro. Het nettoverlies komt uit op 1,65 miljard euro, waarvan 1 miljard is te wijten aan de afschrijving op Grubhub. In Nieuw-Zeeland en Frankrijk heeft Just Eat Takeaway de afgelopen periode de handdoek in de ring gegooid.
De vooruitzichten zijn bij die matige resultaten ook nog steeds somber: de ebitda (bruto bedrijfswinst) zal dit jaar ergens tussen de 360 miljoen en 380 miljoen euro belanden, lager dan de 460 miljoen in 2024.
Prosus slaat toe
En dan is daar ineens het bod van Prosus, een afsplitsing van het Zuid-Afrikaanse mediaconglomeraat Naspers. Het bedrijf, dat een beursnotering heeft in Amsterdam, is vooral bekend van zijn belang in de Chinese techreus Tencent.
De Braziliaanse ceo Fabricio Bloisi gaf vorige maand aan dat Prosus een oorlogskas heeft van 20 miljard dollar. ‘Ons ecosysteem in Europa is klaar om te groeien, en wij zijn klaar om te investeren’, zei hij op het World Economic Forum in Davos.
Dat Just Eat Takeaway de eerste prooi is, kan analist Inberg wel begrijpen. Na de verkoop van Grubhub is het bedrijf van Groen voornamelijk een Europese speler geworden, met sterke posities in Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Dit past perfect bij Prosus’ ambitie om te groeien in Europa. Prosus heeft bovendien al belangen in maaltijdbezorgers wereldwijd, waaronder iFood (Brazilië), Swiggy (India) en een belang in Delivery Hero (Duitsland).
Just Eat Takeaway verkeert in de beginfase van een mogelijke turnaround na het afstoten van Grubhub, zegt Inberg. ‘Dat is vaak het moment dat andere bedrijven zeggen: nu moet ik erbij zijn. Want als ik nog een of twee jaar wacht, dan is de waardering weer opgelopen.’
Laag bod op Just Eat Takeaway
Het bod van Prosus is volgens de analist wel aan de lage kant. Het investeringsfonds betaalt 20,30 euro per aandeel, 60 procent meer dan de slotkoers van vrijdag. De deal waardeert Just Eat Takeaway op 4,1 miljard euro.
‘Dat lijkt op het oog een verschrikkelijk mooi bod’, zegt Inberg. ‘Maar het is laag als je het vergelijkt met hoe andere bedrijven in deze sector gewaardeerd zijn.’
Bovendien is het aandeel al tijden ondergewaardeerd. ‘Als je kijkt naar de koersdoelen van analisten, die zitten allemaal op 30, 40, 50 euro. Dus iedereen ziet wel de eventuele waarde die erin zit.’
Dit roept de vraag op of er wellicht nog een concurrerend bod komt. Gerben Everts, topman van beleggersvereniging VEB, sluit dat niet uit: ‘De kans is groot dat er nog een flinke overnamestrijd gaat komen’, laat hij weten aan BNR. Amerikaanse marktleiders DoorDash en UberEats willen mogelijk niet dat een grote concurrent als Prosus voet aan de grond krijgt in Europa.
300 miljoen euro rijker
Rest de vraag waarom Jitse Groen zich schaart achter dit bod van Prosus en al zijn aandelen van de hand doet. Inberg is daar nog steeds verbaasd over. ‘Men dacht eigenlijk dat hij niet genegen was om te verkopen.’
Groen zelf denkt dat zijn bedrijf sneller kan groeien onder de vleugels van het kapitaalkrachtige Prosus, zei hij maandagochtend in een toelichting op de deal. ‘Prosus zal agressiever zijn dan wij zelf kunnen.’ Van druk vanuit aandeelhouders is volgens hem geen sprake.
Toch kan Inberg zich voorstellen dat dat wel heeft meegespeeld bij de beslissing. ‘Vergis je niet: deze mensen krijgen veel ellende over zich heen van gefrustreerde beleggers. Nu is hij in een keer daarvan af.’
De verkoop van zijn belang van een kleine 7,5 procent levert Groen bovendien ruim 300 miljoen euro op. Inberg: ‘Hij heeft nu echt cash in plaats van aandelen. Er valt voor hem wel een stukje risico weg, zal ik maar zeggen.’
Wat gaat Jitse Groen doen?
Groen blijft aan als ceo, liet hij maandag weten. Inberg zet daar vraagtekens bij. ‘Iemand die zelf iets opgericht heeft en die 25 jaar lang de baas was, is die in staat om onder iemand anders te gaan werken? Ik vraag het me af.’
De anonieme oud-medewerker, die lang met Groen samenwerkte, deelt die mening. Hij kent de ceo als een gedreven techneut die zelfs in het weekend nog meekijkt in de code – ook toen Just Eat Takeaway allang beursgenoteerd was.
Hij weet nog hoe Groen een keer eigenhandig het logistieke algoritme verbeterde door de testbuffer te vergroten, tegen het advies van de teams die ermee bezig waren. Dit leidde tot een verbetering van 5 minuten in de bezorgtijd.
‘Ik denk dat Jitse nooit een bestuurder wilde zijn, maar gewoon ondernemer had willen blijven. Ik kan me goed voorstellen dat hij over een tijdje vertrekt en lekker gaat investeren in mooie startups.’
