Royal Swinkels, het bedrijf achter bekende biermerken als Bavaria en La Trappe, stapt in wijn. Niet zomaar wijn: de brouwerij lanceert een alcoholvrij wijnmerk, Barloca genoemd, verkrijgbaar in bianco (wit) en rosso (rood). De wijn zit bovendien niet in flessen, maar in blikjes.
Opvallend? Het is minder gek dan het lijkt, zegt Francois Sonneville, voormalig sectoranalist dranken bij Rabobank en nu adviseur van bedrijven in de drankindustrie. ‘Ik zie steeds meer bierbrouwers die hun portfolio verbreden, zoals de Carlsberg Group, die frisdrankmaker Britvic in 2024 inlijfde. Ze worden all-beverage companies, zoals ik dat noem.’
Krimpende bierplas
Die omslag is geen luxe, maar noodzaak: de bierplas krimpt. Nederlanders drinken namelijk steeds minder. Tussen 2000 en 2024 daalde de alcoholconsumptie in ons land van 10,1 liter naar 7 liter pure alcohol per hoofd van de bevolking, een daling van ruim 30 procent (Trimbos-instituut).
Dat voelen bierproducenten in hun omzet. In ons land liep de totale bierverkoop in 2025 iets terug ten opzichte van een jaar eerder (-1,8 procent), blijkt uit cijfers die NOS opvroeg bij de Nederlandse Vereniging voor Brouwers.
Lees ook: Nederlanders drinken steeds minder: redt alcoholvrij de drankindustrie?
Nieuwe categorie: No & Low
Er is een verschil tussen alcoholvrije en alcoholarme dranken. Voor bier geldt volgens de Nederlandse Warenwet dat de alcoholvrije variant minder dan 0,1 procent alcohol mag bevatten en de alcoholarme variant tussen de 0,1 en 1,2 procent alcohol. Voor andere alcoholvrije dranken zijn geen wettelijke definities. Dat zegt iets over hoe breed 0.0-bier inmiddels is omarmd; de dagen dat Youp van ‘t Hek een alcoholvrij biermerk met één goedgemikte grap de nek kon omdraaien – RIP Buckler – behoren definitief tot het verleden.
In die cijfers zit ook de verkoop van alcoholvrij en alcoholarm bier (no & low in jargon, zie kader). Die categorie groeide juist wel: van een marktaandeel van 7,6 naar 8,9 procent. Dat verklaart volgens Sonneville waarom de schade voor brouwers nog relatief meevalt. ‘Ze gaan op zoek naar alternatieve categorieën’, zegt hij. ‘En 0.0-bier is inmiddels volledig ingeburgerd.’
Dat blijkt ook uit de cijfers. Ongeveer een op de zes volwassenen (16,7 procent) drinkt elke maand alcoholvrij bier (Trimbos Instituut, 2024), tegen ongeveer een op de tien (9,8 procent) in 2018.
Druiven en regio’s versus merken
De categorie waar Swinkels zich nu zo enthousiast op stort, alcoholvrije wijn, is met een aandeel van nog geen 2 procent beduidend minder gewild. Hoe komt dat? ‘De biersector loopt vijftien tot twintig jaar voor op de wijnindustrie’, zegt Frederike de Groot. Ze is medeoprichter van World of Nix in Amsterdam, bij de opening in 2021 de eerste alcoholvrije slijterij in Nederland. ‘Traditionele wijnhuizen gaan zich er nu pas in verdiepen.’
Dat heeft een aantal redenen. Om te beginnen verschillen de bier- en wijnindustrie wezenlijk van elkaar, vertelt Sonneville. ‘Wijn draait om druivensoorten en regio’s. Bier om merken. Consumenten vertrekken vanuit de merkbeleving: ze willen Heineken of Stella Artois. Nu de bierconsumptie daalt, zullen producenten onder die merkparaplu met 0.0-alternatieven moeten komen. Consumenten vragen daar ook om. Deze concerns zijn kapitaalkrachtig genoeg om de miljoeneninvesteringen die daarvoor nodig zijn, te doen.’
Lees ook: Bier zonder calorieën en meer: dit komt er uit Heinekens nieuwe wonderlab
Dat is meteen het tweede punt: waar de biersector wordt gedomineerd door grote spelers als AB Inbev, Heineken en Carlsberg, is de wijnindustrie gefragmenteerder. Dat maakt het voor traditionele wijnhuizen moeilijker om het voortouw te nemen in deze ontwikkeling, denkt Sonneville. ‘Veel bedrijven missen bovendien de marketingkracht die nodig is om zo’n nieuw product goed in de markt te zetten.’
Royal Swinkels, in 2025 goed voor een omzet van 1,18 miljard euro en een nettowinst van 27,2 miljoen euro, heeft die marketingpower wel.
0.0-wijn is geen druivensap
Daarnaast is alcoholvrije wijn – specifieker: goede alcoholvrije wijn – moeilijker om te maken dan 0.0-bier. Alcoholvrije wijn wordt vaak weggezet als ‘druivensap’, maar dat klopt niet, zegt Sonneville: ‘Alcoholvrije wijn wordt op dezelfde manier gemaakt als gewone wijn. De druiven worden vergist, waarbij de suikers worden omgezet in alcohol. Daarna gaat de wijn op vat om te rijpen. Als laatste stap wordt de drank onder verhitting van de alcohol ontdaan.’
Door het verhitten gaat een gedeelte van de smaak en aroma’s verloren, al is de technologie om die te behouden volgens experts de laatste jaren enorm verbeterd. Bij bier is de alcohol wat minder bepalend voor de smaak; bier heeft ook de bitterheid van hop en bevat vrijwel altijd koolzuur, twee eigenschappen die helpen om de afwezigheid van alcohol op te vangen.
Dat verklaart mogelijk ook waarom juist 0.0-bubbels zo goed scoren binnen het alcoholvrije wijnsegment: volgens het Frans-Belgische onderzoeksbureau Into The Minds vertegenwoordigen mousserende wijnen binnen de categorie bijna 60 procent van de totale waarde.
Een Heineken 0.0-biertje is tegenwoordig bijna niet meer te onderscheiden van een regulier pilsje, maar alcoholvrije wijn is volgens De Groot (World of Nix) echt een ander product dan de alcoholhoudende variant. ‘Zoals een hamburger van rundvlees ook een ander product is dan een vegaburger’, zegt ze. ‘Ik ben daaraan gewend: als ik nu alcohol drink, vind ik het heel scherp. Maar daarvoor moet je een switch maken en dat vraagt iets van de consument. Die moet zich openstellen voor iets nieuws.’
Kwaliteit moet omhoog
Bij World of Nix stappen vaak klanten binnen met wat De Groot een ‘vervangingsvraag’ noemt. ‘Mensen die een alternatief zoeken voor chardonnay, bijvoorbeeld. Maar een alcoholvrije chardonnay smaakt anders dan een alcoholhoudende chardonnay. Uiteindelijk gaan zulke klanten na het proeven vaak met iets anders naar huis dan waar ze initieel voor binnenkwamen. Een alcoholvrije pinot gris bijvoorbeeld, een drank op basis van botanische kruiden of een sparkling tea. Alcoholvrije wijn is een belangrijk segment voor ons omdat mensen er gericht voor binnenkomen, maar het aanbod daaromheen groeit ook.’
Om consumenten definitief over de streep te trekken, moet de kwaliteit volgens haar verder omhoog. ‘De instap moet goed zijn. Als de eerste alcoholvrije wijn die je proeft een slechte is, haak je af. Dat gebeurt helaas veel.’
Lees ook: Stëlz strikt Heineken en wil naar 10 miljoen blikjes hard seltzer per jaar
Ze verwelkomt de komst van grote spelers als Swinkels in ‘haar’ segment. ‘Ik denk dat dit soort partijen de bekendheid een enorme boost kunnen geven. Als de smaak goed is, tenminste. Daar kan ik niet over oordelen, ik heb de wijn niet geproefd. Ik hoop dat het lekker is, dat staat echt voorop.’
Barloca is het resultaat van twee jaar experimenteren in het laboratorium in Lieshout. R&D-manager Emiel Hendrikx heeft vertrouwen in het eindresultaat, zegt hij tegen het Eindhovens Dagblad. De drank heeft in elk geval niet de ‘gekookte-groentesmaak’ die alcoholvrije wijn vaak heeft: ‘Door onze processen kunnen we de temperatuur in het proces om de alcohol te verwijderen superlaag houden en hebben we dat kunnen voorkomen.’
Zelfs wijnland Italië is om
Ook de horeca kan volgens De Groot een belangrijke rol spelen bij de acceptatie van 0.0-wijn. ‘Wij werken veel samen met de vaste sommelier van Ron Blaauw, die naast de reguliere wijnkaart ook een alcoholvrije wijnkaart heeft samengesteld. Er komen steeds meer wijnen op de markt die een mooie body hebben en goed op smaak zijn, en waar je food pairings mee kunt doen. Onze spumante is bijvoorbeeld heel lekker bij vis en schaaldieren.’
Illustratief is dat wijnland Italië, na jaren van verzet, nu ook over de streep is. Sinds 2021 wordt wijn die is gedealcoholiseerd in de Europese Unie officieel als ‘wijn’ beschouwd. In alle lidstaten behalve Italië; daar moest de regering er niets van weten. Na vijf jaar tegenstribbelen ging het land eind 2025 tóch om en werd de productie van 0.0-wijn alsnog goedgekeurd door de ministeries van Landbouw en Financiën.
Tot vreugde van Italiaanse wijnproducenten, die stonden te trappelen om te beginnen. Ook Barloca is Italiaans: Swinkels selecteerde Zuid-Italiaanse ‘basiswijnen’, die in de brouwerij in Lieshout van alcohol worden ontdaan.
En dat blikje? Barloca is volgens experts duidelijk voor een jongere doelgroep bedoeld. ‘We zien in onze slijterij dat veertig- en vijftigplussers de herkenbaarheid van de wijnfles prettig vinden’, zegt De Groot. ‘Die zullen dit een wat lastigere associatie vinden. Maar twintigers zijn al volledig gewend aan hippe drankjes in blik, zoals hard seltzers en kombucha. Die vinden zo’n single-serve verpakking prima. Deze presentatie maakt het hipper en dat moet ook. We moeten deze categorie sexy maken.’
