Toen de jonge uitvinder James Dyson een nieuwe stofzuiger kocht, was hij al snel gefrustreerd door het apparaat. Hij merkte dat de zak steeds verstopt raakte en de zuigkracht daardoor verdween. Het fascineerde hem en al gauw begon hij na te denken over hoe het beter zou kunnen.
In plaats van een betere versie van de bestaande stofzuigers te ontwerpen, kwam hij met een compleet ander ontwerp. Hij bedacht een manier om het stof op te kunnen zuigen zonder dat daar stofzuigerzakken voor nodig waren.
‘Een volslagen idioot idee’, vonden de toenmalige stofzuigerfabrikanten. Een logische reactie, want zij verdienden juist ontzettend veel geld met de verkoop van de stofzuigerzakken. ‘Mensen willen ook helemaal het stof niet zien’, gooiden ze er overheen.
Dyson kreeg zijn idee niet gesleten, maar liet zich niet uit het veld slaan. Hij besloot om de stofzuiger dan maar zelf op de markt te zetten. Eenvoudig was dat niet, maar het lukte hem en vandaag de dag is het marktaandeel van de Dyson stofzuiger bijna 20 procent.
Jaarlijks zet het bedrijf, dat ook ventilators, handdrogers en föhns verkoopt, meer dan 8 miljard euro om. Bloomberg schat het vermogen van James Dyson op ruim 16 miljard euro.
Lees ook: Exclusief interview met James Dyson: ‘Frustratie is de moeder van innovatie’
Minder rechtlijnig denken
De Dyson-stofzuiger is niet het enige voorbeeld dat je succes kunt hebben door radicaal het tegenovergestelde te doen. Want als je om je heen kijkt, zijn er ongelooflijk veel producten en diensten op deze manier ontstaan.
Zo besloot Apple om de iPhone uit te rusten met een touchscreen in plaats van fysieke knoppen, was Ikea de eerste die je eigen meubels in elkaar liet zetten, werd Joe Rogan met zijn drie uur durende onbewerkte podcasts een succes en bleken Crocs ondanks hun lelijke uiterlijk toch een hit.
Het kunnen en durven zien vanuit een totaal andere invalshoek vraagt om perspectivistische lenigheid. Dat is een houding waarin je je ervan bewust bent dat jouw perspectief ook maar een perspectief is en dat jouw sterke opvatting tot tunnelvisie of blinde vlekken kan leiden. Je daagt jezelf dus actief uit om je te verplaatsen in de schoenen van een ander en opvattingen en zienswijzen van anderen te begrijpen, ook al wijken ze af van de jouwe.
Lees ook: 6 blinde vlekken die elke topmanager de kop kunnen kosten
Allodoxafobie
Maar dat is geen makkelijke vaardigheid. Filosoof Lammert Kamphuis, die de term introduceerde, geeft aan: ‘Wetenschappers hebben vrij recent ontdekt dat als we als mens iets horen of lezen wat onze eigen ideeën bevestigt, dan komt een shot dopamine vrij in ons brein. We voelen ons dus echt fysiek lekkerder als we iemand dingen horen zeggen waar we het mee eens zijn.’
Dat is waarom we ook zo vastgeplakt zitten aan social media. Wat je te zien krijgt, strookt met je eigen denkbeelden en het geeft je dus een fijn gevoel. Je kijkt er daarom langer naar, het algoritme pikt dat op en je krijgt zo steeds meer van hetzelfde te zien. We worden afgesloten voor het andere en trainen onszelf niet meer om verschillende geluiden te horen.
In uitzonderlijke gevallen kan dat zelfs uitgroeien tot allodoxafobie, een zeer sterke angst voor mensen die een andere mening of opvatting hebben.
Tegendraads denken
Dat is problematisch, vooral als je op het werk moet samenwerken met anderen. Want de beste oplossingen en ideeën ontstaan nu eenmaal daar waar het een beetje schuurt en er tegendraads wordt gedacht.
Door verschillende perspectieven bij elkaar te brengen, loop je als het ware om een probleem heen en kun je samen bepalen wat de beste invalshoek is om het op te lossen. Zo kan het dus gebeuren dat jouw idee goed was, maar dat een ander idee misschien wel veel beter blijkt te zijn.
Dus de volgende keer dat jij een fantastisch idee hebt en iemand anders zet daar een radicaal ander idee tegenover, reageer dan contra-intuïtief en wuif dat idee niet weg, maar luister aandachtig. Want wie weet zorgt dit wel voor de doorbraak waar je al zo lang naar op zoek bent.
Lees ook deze columns van Simone van Neerven:
- Astrid Holleeder raakte verstrikt in de klauwen van AI – en jij ongemerkt ook
- We lachen om handdoekleggers bij het zwembad, maar op kantoor doen we net zo
- Herken jij deze 10 signalen? Dan is het tijd om ontslag te nemen
