Winkelmand

Geen producten in je winkelwagen.

Bob ziet een grote verbouwing niet zitten

Bob is divisiedirecteur bij een groot concern. Hij doet zijn best. Deze keer wil Bob op het nippertje een diepte-investering terugdraaien.

 

Hoi Jos,
Ik was net op de vierde en zie dat daar getimmerd wordt en er zelfs een muur wordt afgebroken en die mannen die dat aan het doen waren zeiden dat ze een luxe lounge aan het maken waren en dat ze dit in opdracht van jou deden. Klopt dat Jos?
Bob

 

Hoi Bob,
Niet in opdracht van mij, Bob, in opdracht van óns! Je weet toch nog wel dat we twee maanden geleden in het MT enthousiast besloten hebben om een luxe lounge te creëren in het gebouw? Je was zelf nog het meest enthousiast. Een luxe lounge, om even te ontspannen en vooral om lekker te brainstormen. Nou, dat plan, waar jij ook toen zo enthousiast over was, dat wordt nu ten uitvoer gebracht!
Jos

 

Hoi Jos,
Maar Jos, dat was twee maanden geleden, dat idee. Dat was vóór de kredietcrisis en voordat we wisten dat er een recessie zou aankomen. Ja, dan klinkt zoiets leuk, fantastisch, zeker omdat we toen zelfs boven budget draaiden, mijn god zeg, wat lijkt dat ineens lang geleden allemaal… Ik vrees dat we ineens in andere tijden terecht zijn gekomen, of anders heel binnenkort wel, en dat we toch pro actief dit soort dingen moeten stopzetten. Héél jammer. Maar weet je, Jos, recessies gaan ook weer voorbij, deze alweer over zes jaar, dat las ik tenminste vanochtend in het FD. Dan kunnen we over zes jaar toch alsnog die lounge bouwen?
Bob

 

 

Bob,
Ik vind dit te gek voor woorden. Toen die kredietcrisis uitbrak, deed je eerst alsof het allemaal wel over zou waaien en nou sla je helemaal naar de andere kant door. En afgezien daarvan: er is al een muur weggehaald, het plafond is al verhoogd, de oude vloer is vanochtend gesloopt… Ik vind het bizar om zes jaar de boel zo te laten. Bovendien heb ik al getekend voor die Viantellio Grande VP1200 koffiemachine.
Jos

 

Jos,
Toe maar, ook nog een koffiemachine. En wat kost dat ding wel niet?
Bob

 

Bob,
Ja zeg, nou wordt ie mooi! Tijdens dat MT werd ook geroepen: ‘En er moet heel goede koffie in onze lounge komen!' Dat vond iedereen, jij ook. Nou, de Viantellio Grande VP1200 koffiemachine, die echt gemaakt is voor een luxe lounge, kost € 8.924,-. Oké, niet goedkoop, maar dat is wel wat we wilden.
Jos

 

Jos,
Ja precies: wilden. Het gaat mij om nú. Terwijl daar op de vierde gezellig wordt verbouwd zitten we hier op de zesde diverse scenario's te maken, op bevel van Hoofdkantoor, respectievelijk getiteld ‘Low, slow panic', ‘Fast emerging panic' en ‘Red alert panic'. Die mensen van Hoofdkantoor lopen hier regelmatig rond, dan zien ze die lounge en die koffiemachine, en wat moet ik dan zeggen? Dat we de recessie lekker gezellig brainstormend doorbrengen in onze luxe lounge met heel goede koffie? Het zal best dat dit twee maanden geleden besloten is, maar we moeten dit hoe dan ook terugdraaien. Kunnen we dat apparaat van jou niet op Marktplaats zetten?
Bob

 

Bob,
Sorry hoor, maar gezien de prijs van dat ding zal de animo op Marktplaats niet bepaald groot zijn. En ik blijf het trouwens te gek voor woorden vinden om deze hele operatie halverwege stop te zetten. Ik doe hier gewoon niet aan mee, punt!
Jos

 

Jos,
Even rustig, Jos, dat hebben we nodig in deze tijd. Kijk eens, ik zit hier even te brainstormen met mezelf, gewoon achter m'n bureau met een gewoon kopje koffie, kan best hoor, en nou kwam in me op: waarom maken we van onze luxe lounge in aanbouw geen symbool? Dat we het even zo laten, als een boodschap aan onze mensen: kijk, mensen, dat was toen, toen het allemaal zo fantastisch ging, maar nu gaat het even minder, een jaar of zes volgens het FD, maar dan gaat het weer beter, en dan bouwen we onze luxe lounge af, ja dit is iets om naar uit te kijken, mensen, naar de betere tijden die weer komen gaan, al zullen we die natuurlijk niet allemaal meemaken.

Vind je dit geen goede oplossing?
Bob

Wekelijks de nieuwsbrief van Werk en Leven ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

 

Ha die Bob,
Ik kwam net Jos tegen in de lift, op weg naar de vierde, met een heel grote hamer in zijn hand en een heel woedende blik in zijn ogen. Weet jij wat er aan de hand is?
Marcella de Groot
Deputy Finance Director

 

Meer Bob de manager?

Gebruik je AI als tool voor automatisering of benut je de echte waarde van AI?

De lijst met bedrijven die medewerkers ontslaan omdat ze vervangen zouden kunnen worden door AI, is schier oneindig. Werk kan geautomatiseerd worden, is de gedachte. Maar gebruik je AI alleen als middel voor automatisering, dan benut je de echte potentie van AI niet, vindt MT/Sprout-columnist en AI-watcher Aaron Mirck. De echte waarde zit in versterking, niet in automatisering.

aaron mirck columnist mt/sprout

HP laat 6.000 werknemers gaan, omdat AI taken van hen kan overnemen. Het is niet het eerste bedrijf dat besluit werknemers af te laten vloeien vanwege het gebruik van AI. IBM laat 9.000 mensen gaan, Accenture 11.000, TCS 12.000 en Amazon 14.000. Pinterest gaat met vijftien procent minder werknemers door dankzij AI en WiseTech Global zelfs met bijna 30 procent minder.

In Nederland zijn ING, APG en Bird de meest spraakmakende voorbeelden. ING kondigde aan 950 mensen te laten gaan want AI, het Nederlandse Bird ontsloeg 20 procent van zijn medewerkers en pensioenuitvoerder APG verwacht 1000 tot 1200 banen te kunnen schrappen. De vraag is of de dienstverlening van deze bedrijven even goed blijft met minder werknemers.

Lees ook: Mijn boek zit in ChatGPT, maar waar blijft mijn betaling?

AI inzetten tegen werk als kostenpost

Betaalbedrijf Klarna claimde 700 werknemers niet meer nodig te hebben, nu tweederde van het klantcontact wordt afgehandeld door chatbots. Het gaf later aan juist weer nieuwe medewerkers te willen aantrekken. Ceo Sebastian Siemiatkowski deelde zijn openbaring op X: ‘In een wereld van AI zal niets zo waardevol zijn als mensen. Oké, je kunt ons uitlachen dat we dat zo laat beseffen.’

De voorbeelden hierboven illustreren in elk geval hoe organisaties op dit moment AI vaak inzetten: als middel om taken en banen te automatiseren. De onderliggende waarde van automatisering is dat werk een kostenpost is, een probleem dat opgelost moet worden. De vraag is of deze aanpak organisaties verder helpt.

Economen zeggen: zet AI niet in om werk te automatiseren

Economen van Stanford en MIT denken van niet. Ze stellen dat AI op een slimmere manier kan worden ingezet dan als middel voor automatisering. Het grootste deel van de waarde van onze economie komt, zo leggen ze uit, niet voort uit goedkopere versies van bestaande goederen, maar uit nieuwe producten en diensten. Hun aanbeveling luidt dan ook: zet AI niet in om werk te automatiseren, maar om de mogelijkheden van menselijke inspanning te vergroten.

Een voorbeeld ter illustratie: een communicatiespecialist die de beschikking heeft over AI kan één tekst geschikt maken voor tien verschillende doelgroepen. Maar die communicatiespecialist met AI kan ook tien communicatiespecialisten vervangen. De keuze voor tien communicatiemedewerkers of tien doelgroepen wordt niet door de medewerkers zelf gemaakt, maar door de leiding van een organisatie.

Leiders komen voor de keuze te staan, die in jargon wordt aangeduid als automation (automatisering) versus augmentation (vergroting van mogelijkheden), wat ik vertaal als automatisering versus versterking. In Engelstalige literatuur wordt er over dit onderscheid geschreven, maar Nederland loopt traditiegetrouw weer lichtjaren achter. Zonde, want het leert ons op een nieuwe manier kijken naar de relatie tussen werk en technologie.

Amazon zette AI in voor versterking

Een bekend bedrijf dat ervoor koos om AI in te zetten voor versterking in plaats van automatisering, is Amazon. Het bedrijf had boekwinkels kunnen ‘automatiseren’ door medewerkers te vervangen door robots. Zo zouden kosten worden bespaard, maar het zou niet dezelfde impact hebben gehad als het huidige Amazon, dat de boekenmarkt (helaas) voorgoed veranderde.

Lees ook: AI-agents: slimme collega’s of gewoon automatisering in een glitterjas?

Amazon gebruikt klantdata en AI om lezers automatisch persoonlijke aanbevelingen te bieden. Zo zien consumenten in een oogopslag, op basis van talloze aankopen uit het verleden, welke boeken ze mogelijk nog meer interessant vinden. Dat kan een offline boekwinkel niet en daarom groeide Amazon uit tot de grootste (online) boekhandel. Een voorbeeld van versterking dat ook laat zien dat AI al veel ouder is dan ChatGPT, iets wat in deze hype nog wel eens vergeten wordt. Amazon pionierde immers als online boekhandel in de vorige eeuw.

Werkgevers verwachten veel van automatisering

Werkgevers verwachten dat in 2030 het werk ongeveer gelijk verdeeld zal zijn tussen werknemers, computersystemen en werknemers die gebruikmaken van technologie (ofwel: medewerkers wier vaardigheden door technologie, zoals AI, versterkt worden). Niet elke sector heeft dezelfde verwachtingen van automatisering en het versterken van medewerkers.

Lees ook: Is Nederland blind voor de donkere kant van AI? In de VS zijn bedrijven veel kritischer

In de verzekeringssector, pensioensector en telecom verwachten werkgevers dat automatisering verantwoordelijk is voor meer dan 95 procent van de afname in taken die nu nog uitsluitend door mensen worden gedaan. In de gezondheidszorg en de publieke sector verwacht men dat bijna de helft van de taken die nu alleen door mensen worden uitgevoerd, straks worden uitgevoerd door een samenwerking tussen mens en machine. In die sectoren wordt dan ook meer ingezet op het versterken van medewerkersvaardigheden in plaats van automatisering.

Tot slot: versterk vaardigheden met AI

Versterking in plaats van automatisering vraagt om een andere benadering van AI en werk. Het vraagt om verbeeldingskracht om nieuwe mogelijkheden en concepten te bedenken, en om het lef om die concepten in de organisatie te laten landen. Het is immers makkelijker om taken te automatiseren dan om nieuwe producten of diensten te lanceren. Het vraagt bovenal om werk niet te zien als een probleem dat opgelost moet worden. Stel jezelf deze vraag bij elke AI-toepassing: automatiseer ik een taak, of vergroot ik een vaardigheid?

Er zijn immers genoeg toepassingen denkbaar waarbij AI niet wordt gebruikt om het werk van collega’s te automatiseren, maar waarbij AI hun vaardigheden vergroot. Denk aan AI-agents die medewerkers coachen of in razend tempo bijpraten over de laatste ontwikkelingen. Zodat hun vaardigheden worden ontwikkeld.

Toch blijkt uit onderzoek van Anthropic iets heel anders. Slechts 12 procent van de taken die Claude te vervullen krijgt, valt in de categorie ‘augmentation’. 77 procent van de klanten gebruikt AI vooral om administratieve taken over te nemen, iets wat de AI-maker ‘full task delegation’ noemt. Met andere woorden: het gros van de markt is nog bij AI als middel voor automatisering, slechts een op de acht bij AI als middel voor versterking.

Voorlopen is dus nog nooit zo makkelijk geweest.

Lees ook: AI is geen wondermiddel: 6 nuchtere lessen voor managers