Google is de dominante partij onder de klassieke zoekmachines. Traditioneel heeft de gigant 90 procent van de wereldmarkt in handen. Dit gaat dus over het invullen van zoekopdrachten in de bekende lege balk.
Google Chrome is een webbrowser, die onder meer leidt naar zoekmachines zoals Google Search of Microsoft Bing. Het is wereldwijd dé toegangspoort tot het internet en de diensten van Google. Chrome zelf heeft een marktaandeel van meer dan 60 procent en 3,5 miljard gebruikers.
Precies die dubbele machtspositie is een doorn in het oog van de Amerikaanse justitie. Monopolies leiden tot misbruik van de macht. En dus wordt Google al in 2020 hiervoor aangeklaagd.
Onwettig monopolie
De rechtszaak speelt zich af vanaf september 2023. Onder meer OpenAI en Perplexity AI komen tijdens het proces uitleg geven over hoe moeilijk het toch is om data te verzamelen zonder eigen browser. De federale rechter Amit P. Mehta oordeelt in augustus 2024 dat Google de antitrustwetten overtreedt. Het bedrijf heeft een onwettig monopolie op ‘algemene zoekopdrachten’ en ‘algemene zoekadvertenties’.
Bovendien wordt dat in stand gehouden via illegale afspraken met grote fabrikanten om Google als standaardzoekmachine op te nemen in hun producten. Bijvoorbeeld op de iPhone waar Google Apple per jaar meer dan 20 miljard dollar voor betaalt.
Mehta had bijna 300 pagina’s onderbouwing nodig, maar het is dan ook een uitspraak die ‘historisch’ wordt genoemd. Dit zet de toon voor andere techgiganten die te veel macht op de markt willen opbouwen. Althans, in de VS.
Schadelijke ontmanteling
De vraag is: hoe nu verder? De Amerikaanse justitie heeft wel wat ideetjes om dat monopolie te breken. Google Chrome verkopen, data en zoekresultaten delen met de concurrenten, en de toegang tot de browsermarkt voor vijf jaar ontzeggen…
Tijdens het proces dit voorjaar over deze ‘remedies’ noemt Google dit allemaal ‘zwaar overdreven.’ Het bedrijf claimt in een blog dat de competitie – lees ChatGPT en co – ‘snel aan gebruikers en distributie wint’. En dat het ontmantelen van Chrome alleen maar schade zal aanrichten.
Parisa Tabriz, algemeen directeur van Chrome, voorspelt dat de browser ‘onveilig en verouderd’ zal worden. Heather Adkins, Google’s hoofd cybersecurity, waarschuwt dat het loskoppelen van Chrome van de infrastructuur miljarden mensen zal blootstellen aan cyberaanvallen.
Lees ook: Google’s AI-antwoorden kunnen dramatisch uitpakken
Goeie timing én pr
Verwacht wordt dat de rechter eind deze maand uitspraak zal doen over de corrigerende maatregelen die het bedrijf moet nemen. Vandaar ook dat Perplexity AI, Search.com en OpenAI nu de media opzoeken. Een gevalletje van goeie timing of is er meer aan de hand?
Een beetje beïnvloeding van de rechterlijke macht kan nooit kwaad. Met een serieus bod van concurrenten krijgt rechter Mehta het signaal dat er wel degelijk belangstelling is als hij Google zou willen dwingen om Chrome te verkopen.
Gratis publiciteit is ook altijd welkom. Analisten spreken tegenover de BBC van een pr-stunt. Geen enkel bod wordt serieus genoemd. Deze spelers komen niet eens ‘in de buurt van de werkelijke waarde’ van Chrome. Daarvoor moeten ze hun bod minstens verdriedubbelen of zelfs ‘vertienvoudigen’ gezien de ‘ongeëvenaarde data en het bereik’.
Slimme browsers
Toch speelt er meer. Browsers worden gezien als cruciaal voor de toekomst van de interactie tussen AI en de gebruikers. Slimme browsers worden de nieuwe poortwachters van het internet. Een revolutie worden ze al genoemd.
AI-browsers kunnen zoveel meer dan zoekmachines: extra context geven, vertalingen en samenvattingen maken. Maar denk ook aan AI-tools voor hulp met de agenda’s, het beheren van mails, bestellingen controleren of het boeken van vakanties. AI-agents kunnen in opdracht van gebruikers geheel zelfstandig bepaalde taken uitvoeren.
Perplexity heeft deze zomer net een door AI aangestuurde webbrowser gelanceerd: Comet. Met alle data die het over de gebruikers verzamelt, waaronder ook de (privé)documenten die in de browser worden geopend, kan het supergepersonaliseerde advertenties voorschotelen.
Perplexity heeft al funding
Het bedrijf heeft ook de ambitie om de nieuwe Google te worden, wat vast wel zal lukken wanneer het Chrome in handen krijgt. Daarom heeft het een bod uitgebracht van 34,5 miljard dollar. Dat is meer dan de waardering van Perplexity AI zelf, schrijft The Wall Street Journal, namelijk 18 miljard.
Maar de funding zou al geregeld zijn, al worden geen namen genoemd. Bovendien wordt het bedrijf gesteund door Amazon-founder Jeff Bezos en chipmaker Nvidia. En die hebben diepe zakken.
Perplexity schermt met de continuïteit van Chrome en stelt zich op als een onafhankelijke operator. Om het bod nog aanlokkelijker te maken, belooft Perplexity 3 miljard dollar te investeren, de opensourcecode van Chromium te blijven ondersteunen en Google Search als standaard zoekmachine te behouden, zolang de gebruikers dat willen.
Lees ook: Zijn AI-agents slimme collega’s of automatisering in een glitterjas?
Search.com in de aanval en verdediging
Search.com, een nieuwe AI-zoekmachine en onderdeel van digitaal marketingbedrijf Public Good, heeft eind vorige week een bod uitgebracht van 35 miljard dollar voor Chrome. Het wordt daarin gesteund door JP Morgan en enkele private-equitybedrijven.
‘We zien dit als zowel een aanval als een verdediging’, vertelt Melissa Anderson, topvrouw van Public Good, aan Decrypt. ‘Het verwerven van Chrome geeft ons niet alleen de schaalgrootte om de adoptie van ons AI-zoekplatform te versnellen, maar ook een directe verbinding met gebruikers.’
Search.com wil een einde maken aan de ‘onoverzichtelijke online-ervaring met advertenties’ en zorgen voor meer inkomsten voor uitgevers. Bij AI-samenvattingen wordt er namelijk niet meer gelinkt naar de oorspronkelijke bron, wat problemen geeft met het auteursrecht.
OpenAI en Yahoo
Sam Altman, de topman van OpenAI, reageert meteen na het bod van Perplexity. Hij is eveneens geïnteresseerd in het kopen van Chrome. Hij dacht dat het niet ging gebeuren, maar ‘als Chrome echt in de verkoop gaat, moeten we er eens naar kijken’, zegt hij tegen TechCrunch.
OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, werkt ook aan een door AI aangestuurde browser met de voorlopige naam Aura. Als het Chrome in handen krijgt, dan heeft het meteen een flinke schaalgrootte. Dan kan Altman zich pas echt gaan meten met de techgiganten en daar wat klappen aan uitdelen.
Yahoo liet dit voorjaar al weten dat het ‘tientallen miljarden’ heeft liggen om Google Chrome te kopen. Yahoo, dat eigendom is van Apollo Global Management, was begin nog 2000 dominant als zoekmachine. Die positie is het verloren aan Google.
Ondertussen wordt geprobeerd om de eigen zoekmachine ‘nieuw leven in te blazen’, zo klinkt het op Bloomberg. De ontwikkeling van een nieuwe eigen browser schiet nog niet echt op. Met de overname van Google Chrome zet het bedrijf zich in één klap terug op de kaart.
Google wil niet verkopen
Tijd voor een koude douche. Google wil Chrome niet verkopen. Chrome is de hoeksteen van het verdienmodel, essentieel voor de advertentiebusiness. Met de data die de zoekmachine verzamelt, worden advertenties afgestemd op het surfgedrag en het profiel van de gebruikers. Op alle biedingen is dan ook niet gereageerd.
Aan de rechter heeft Google wel wat beperktere corrigerende maatregelen voorgesteld. Zo zou het de exclusieve overeenkomsten met Apple, Mozilla en Android willen aanpassen om meer concurrentie mogelijk te maken. Wat de uitspraak ook wordt, Google heeft al aangekondigd ertegen in beroep te gaan.
De kans is groot dat deze zaak doorstoot tot het Amerikaanse hooggerechtshof. Dat betekent dat het zo nog drie jaar kan duren, voordat er een definitieve oplossing is. Tegen die tijd is Google Gemini, de eigen AI-tool, wereldwijd al lang stevig ingebed in Google Chrome.
Lees ook: Als je AI gebruikt op je werk vinden collega’s je dommer
