Een complete horde schuldeisers, voormalige zakenpartners, investeerders én een paar curatoren kunnen zijn bloed waarschijnlijk wel drinken. Maar Victor Muller, de ondernemer achter sportwagenmerk Spyker, is weer helemaal terug in de spotlights, even onverstoorbaar glimlachend als altijd.

Op het prestigieuze autofeest The Quail tijdens de Monterey Car Week onthulde hij vrijdag de C8 Preliator XXV Coupé. Een hypercar van 1,5 miljoen euro waarvan er slechts 25 gebouwd zullen worden (een verwijzing naar het 25-jarige bestaan van het merk). De wagen borduurt voort op een gelijknamig model uit 2016 maar is flink aangepakt, zeggen de makers.

Spyker met goud en doorgestikt leer

De V8 onder de motorkap gaat 800 pk leveren, goed voor een top van 350 kilometer per uur en een 0 naar 100-tijd van 2,7 seconden. Voor een supersportwagen noodzakelijke specificaties, en ook op doorgestikt leer en gouden accenten is niet beknibbeld. Maar of er een markt is voor een merk zonder de stamboom van een Ferrari of McLaren? In een vorig bestaan kostten Spykers nog maar een paar ton.

Muller zegt al kopers te hebben voor de eerste 21 exemplaren, dus dat komt wel goed.

Oekraïense crypto-ondernemer

Interessanter is met welke nieuwe zakenpartner Muller de comeback van Spyker op poten zet. Het is de Oekraïense ondernemer Volodymyr Nosov. Nosov is oprichter van WhiteBit, een cryptobeurs, en heeft een geschat vermogen van zo’n 6 miljard euro.

Diepe zakken dus, die de ruimte geven om nog meer auto-ontwerpen van de plank te halen. De D8 Peking-to-Paris, de Spyker-interpretatie van een super-suv, zou er nu eindelijk kunnen komen. Ook de racerij lonkt weer. Muller heeft plannen om weer deel te nemen aan de races in Le Mans met zijn merk.

En zo is Spyker bezig aan het volgende van zijn negen levens. Het tweede begon, toen autofanaat en Leids jurist Muller, die het goed had gedaan bij zeesleper Wijsmuller en met kledingmerk McGregor, besloot de droomauto van ontwerper Maarten de Bruijn tot leven te wekken. Hij bemachtigde de merkrechten van Spyker, een automerk dat al in de jaren twintig van de twintigste eeuw bankroet was gegaan, en ging op zoek naar toeleveranciers en investeerders.

Lees ook: Xpeng-oprichter voorspelt bloedbad auto-industrie: ‘Helft van onze mensen focust volledig op R&D’

John de Mol en Marcel Boekhoorn als investeerders

Een auto ontwikkelen vreet namelijk kapitaal, Muller had in die beginjaren onder anderen John de Mol en Marcel Boekhoorn achter zijn plannen gekregen. Spyker Cars kreeg in 2004 ook een beursnotering om geld aan te kunnen trekken. Arabische investeerders stapten in, maar het bleek niet voldoende. Althans, toeleveranciers klaagden vanaf 2006 steeds luider dat facturen onbetaald bleven. Daarop begonnen de eerste (juridische) gevechten tussen Spyker, zijn leveranciers en later ook met beurstoezichthouder AFM en aandeelhouders.

Het is alsof Muller vanaf de prille start al wist dat Spyker een hobbelige weg te wachten stond. Hij koos de spreuk ‘Nulla tenaci invia est via’ als motto, ofwel ‘Voor de volhouders is geen enkele weg onmogelijk’.

De rode draad daarin was telkens dat Muller alle kritiek van de hand wees als ‘azijnpisserij’. Een jaarrekening die niet klopte? Gedoe over facturen? Een aandelendeal met losse eindjes? De oplossing voor alle financiële, juridische of productieproblemen lag volgens hem steevast om de hoek.

Houdini koos vlucht naar voren

Als een ware Houdini bleef de Spyker-oprichter buiten bereik, en vaak koos hij de vlucht naar voren om door te kunnen met zijn missie. In 2006 bijvoorbeeld, een jaar waarin leveranciers de messen al slepen, werd Spyker eigenaar van een Formule 1-team. Dat moest zorgen voor naamsbekendheid en bracht ook de familie Mol, vader Jan en zoon Michiel, aan boord. Een jaar later werd het team alweer verkocht.

In 2010 ‘redde’ Muller met zijn destijds nog steeds verlieslatende en armlastige Spyker zelfs het veel grotere Zweedse Saab, dat onder General Motors al op weg naar de uitgang was. Een huzarenstukje: met een lening van 400 miljoen euro van de Europese Investeringsbank nam Muller de boedel over en hernoemde zijn imperium tot Swedish Automobile.

Beschuldigd van belastingfraude met Saab

Onder meer een Chinese autogroep zou volgens de Nederlandse redder 150 miljoen willen investeren in de Zweedse autobouwer. Die deal ging niet door, maar vervolgens meldde Muller dat hij een kwart van zijn bedrijf verkocht aan de Chinese miljardair Pang Qinghua.

Die deal blokkeerde GM, eind 2011 ging Saab alsnog failliet. Muller werd later samen met andere directeuren beschuldigd van corruptie en belastingfraude tijdens de Saabjaren, maar in 2017 werd hij daarvan vrijgesproken. Zelf claimde hij miljarden van General Motors, maar die claim werd afgewezen door de Amerikaanse rechter.

In zijn zoektocht naar geldverstrekkers en nieuwe mogelijkheden om Spyker in de lucht te houden, had Muller soms ook gewoon pech. Toen hij in 2007 de Russische bankier Vladimir Antonov had gestrikt, stapte die in via zijn Litouwse bank Snoras en leek het even weer bergop te gaan met zijn automerk. Maar Antonov werd in 2011 verdacht van banden met de maffia en kon alleen op de achtergrond Muller nog steunen.

Spyker fuseert met vliegtuigbouwer

En ook toen Spyker eind 2014 voor het eerst failliet werd verklaard, betoonde Muller zich vasthoudend. In een zeldzame actie kreeg hij gedaan dat het faillissement in hoger beroep werd teruggedraaid. Schuldeisers hadden samen 44 miljoen te vorderen, maar kregen uiteindelijk enkele tienduizenden euro’s aangeboden.

Dit keer nam Muller bijna letterlijk een vlucht: hij zou Spyker fuseren met een Amerikaanse bouwer van elektrische vliegtuigen, Volta Volaré. Samen zouden ze elektrische auto’s en vliegtuigen gaan produceren. In 2016 presenteerde Spyker inderdaad een nieuw model, de Preliator die de basis vormt voor de wagen van vandaag. Maar elektrisch was die niet, en van de samenwerking met de Amerikanen kwam verder weinig.

Russische oligarchen

Nadat in de jaren erna ook een wederopstanding met Russisch geld op niets was uitgelopen, ging Spyker in 2020 opnieuw failliet. Een lang steekspel tussen curator en ondernemer volgde, waarbij Muller herhaaldelijk op de proppen kwam met investeerders die de schulden zou helpen inlossen.

Ook twee Russische oligarchen doken op, Michail Pessis en Boris Rotenberg, de laatste een goede bekende van de Russische president Vladimir Poetin. Eind 2021 kondigt Muller aan met hen via het Italiaanse Milan Morady de Spyker-productie opnieuw op te zetten. Dat nieuws blijft beperkt tot een enkel persbericht.

Schikking met curator

Curator Dennis Steffens dreigde Muller intussen aansprakelijk te stellen wegens wanbeleid. Hij wilde zelfs aangifte doen van faillissementsfraude, omdat Muller aparte terugbetalingsregelingen wilde aanbieden aan verschillende schuldeisers. Vorig jaar, vijf jaar na het faillissement van de eerste Spyker-dochter, besloot hij alsnog tot een schikking om het faillissement af te kunnen ronden: voor 350.000 euro kwamen de merkrechten op Spyker weer in handen van de zakenman.

Die kon zo verder werken aan zijn automerk. Dat bestaat dan alleen nog maar op papier. De sportwagenfabrikant heeft geen productielocatie, personeel, onderdelen en gereedschappen meer. Die zijn in een eerder stadium al ontslagen, verkocht of verdwenen. Er rijden wel nog circa 265 Spykers rond, die ongetwijfeld geserviced moeten worden. Dat gebeurt nu door Jasper den Dopper, die met SpykerEnthusiast het gros van de wagens onderhoudt, aanpast en zelf ook onderdelen produceert.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?

E-mail *

Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Verstuur

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?

E-mail *

Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Verstuur

Misschien in samenwerking met Den Dopper, maar vooral dankzij het geld van de nieuwe zakenpartner gaat nu weer een nieuwe ronde in voor Spyker Cars. Volgens een persbericht nam cryptomiljardair Nosov ‘een aanzienlijk belang’ in Spyker. Dat wordt onderdeel van zijn W Group, die vooral bestaat uit blockchain- en fintechbedrijven. Tegelijk met de investering richten W Group en Spyker het bedrijf Spyker Digital op. Die onderneming gaat zich richten op ‘digitale infrastructuur en nieuwe vormen van eigendom en klantinteractie binnen het premium autosegment’.

Hoeveel geld Nosov wil besteden, is niet bekend, maar volgens The Financial Times gaat het volgens ‘ingewijden’ om honderden miljoenen euro’s. De eerste zes ton zijn alvast verbrand aan de optredens van de Preliator op de exclusieve autoshows The Quail en afgelopen zondag Pebble Beach. Money well spent, want daar kwam Spyker weer op het netvlies van verwende autoliefhebbers te staan. Om Den Dopper te citeren in een interview met Quote: ‘Een Spyker koop je als je die Diablo, F40 en Veyron al hebt staan.’

Dit artikel is geschreven door

Philip Bueters

Philip Bueters schrijft als financieel-economisch journalist over technologie, innovatie en ondernemen. Hij speurt voor MT/Sprout naar de beste startups, scaleups, jonge leiders en ondernemers. Mail Philip

Volg Philip op LinkedIn