Terugkijkend was de match van Lee Sedol tegen AI-programma AlphaGo in 2016 een historisch moment. Go, een eeuwenoud Chinees bordspel, wordt beschouwd als het meest complexe spel dat ooit door de mens is bedacht. Veel complexer dan schaken, wat het voor de AI-ontwikkelaars van Google DeepMind tot de ultieme lakmoesproef maakte. Sedol was destijds regerend wereldkampioen. Zou een AI-programma hem kunnen verslaan?
Ze speelden vijf rondes. Tijdens de tweede partij – om precies te zijn tijdens de 37e zet – deed AlphaGo iets opmerkelijks: een zet die geen mens zou hebben gedaan. Een fout, dacht iedereen. Sedol schrok er zo van dat hij een kwartier nodig had om met een tegenzet te komen. Hij verloor: het ‘foutje’ bleek de sleutel tot de overwinning.
AlphaGo kwam met een zet die de menselijke verbeelding ver te boven ging. En daar zit volgens hoofdonderzoeker David Silver, de drijvende kracht achter het project, precies de crux. AlphaGo is namelijk niet alleen getraind met voorbeelden van menselijke potjes Go, maar ook via zogeheten reinforcement learning. Het systeem speelde miljoenen keren tegen verschillende versies van zichzelf, en leerde van zijn eigen fouten.
Zelflerende AI
Het is de eerste stap richting wat in Silicon Valley tot ‘superintelligentie’ is omgedoopt: AI die zélf leert, door middel van trial and error, en niet door mensen na te bootsen. Kunstmatige intelligentie moet niet slechts een kopie van de mens zijn, vindt Silver. Hij wil ‘superlearners’ creëren die de menselijke intelligentie op alle vlakken overstijgen.
Dat is gelijk de missie van het bedrijf annex onderzoekslab dat hij in november 2025 oprichtte, Ineffable Intelligence. Niet dat Silver bij DeepMind niet aan zijn trekken kwam. Hij was in 2010 een van de eerste medewerkers van het Britse AI-bedrijf, nog voor de overname door Google in 2014, en leidde ruim tien jaar lang het reinforcement learning-team.
Maar dat bleef altijd een niche. Een hoekje binnen een divisie die zich voornamelijk met Large Language Models (LLM’s) bezighoudt, de bekende taalmodellen die teksten, plaatjes of softwarecode genereren.
Lees ook: De AI-godfather die niet gelooft in chatbots als Claude en ChatGPT: ‘Niet eens slimmer dan een kat’
Silver gelooft niet dat daar de toekomst ligt. ‘Ik vind het belangrijk dat er een toonaangevend AI-lab is dat zich volledig op deze aanpak richt’, zegt hij tegen Wired. ‘Niet iets dat slechts onderdeel is van een andere organisatie die zich richt op LLM’s.’
‘Pentacorn’ in recordtempo
Ineffable is nog geen half jaar oud, maar heeft nu al 1,1 miljard dollar opgehaald in een seedronde die, gezien de omvang, volgens TechCrunch gerust een ‘kokosnoot-ronde’ mag worden genoemd. Het is een van de grootste seedrondes ooit voor een Europese startup; Ineffable is net als zijn geestelijk vader Brits, het hoofdkantoor zit in Londen.
De startup kreeg met de financiering een waardering van 5,1 miljard dollar mee, waarmee het in recordtempo de ‘pentacorn’-status bereikte, ofwel een vijfvoudige unicorn.
De ronde werd geleid door Sequoia Capital en Lightspeed Venture Partners, met deelname van Nvidia, Index Ventures en oud-werkgever Google. Ook de British Business Bank, de staatsbank die ondernemers helpt aan financiering, en het Britse Sovereign AI Fund zijn aan boord. Volgens staatssecretaris Liz Kendall (Wetenschap, innovatie en technologie) bevindt Ineffable zich aan de ‘absolute frontlinie van AI, met de potentie om sectoren volledig te transformeren’.
Qua geloofwaardigheid helpt het ook dat Silver verschillende collega’s van Google DeepMind zo ver kreeg om over te stappen naar zijn startup, aldus TechCrunch.
‘Brein voor de wereld’
Silver is niet het enige AI-zwaargewicht dat met superintelligentie bezig is. Volgens OpenAI-ceo Sam Altman is het tijdperk van de superintelligentie begonnen. OpenAI, schreef hij deze zomer, bouwt aan een ‘brein voor de wereld’.
‘In 2025 zagen we de opkomst van agenten die denkwerk kunnen verrichten, in 2026 volgen waarschijnlijk systemen die zelf nieuwe inzichten weten te vinden. In 2027 zouden robots hun intrede kunnen doen die taken in de echte wereld uitvoeren.’ En dat alles is volgens Altman nog maar een opmaat naar de jaren 30, waarin intelligentie en energie ‘wild overvloedig’ zullen worden.
Lees ook: OpenAI-brein Ilya Sutskever bewijst met nieuwe startup: veilige AI is het nieuwe goud
Altmans ex-compagnon Ilya Sutskever, een van de medeoprichters en voormalig chief scientist van OpenAI, is ook druk met superintelligentie maar richt zich dan weer op het technisch in goede banen leiden ervan. Daarvoor richtte hij in juni 2024 Safe Superintelligence (SSI) op, dat inmiddels wordt gewaardeerd op 32 miljard dollar.
Evolutietheorie van Darwin
Even een stap terug: waarom hebben we superintelligentie eigenlijk nodig? LLM’s zijn volgens Silver te beperkt omdat ze enkel leren van menselijke data, ergo: van wat mensen al weten. En de mens is feilbaar – als je een modern taalmodel zou terugsturen naar de tijd dat iedereen nog dacht dat de aarde plat was, zou ook de AI tot in de lengte van dagen een ‘flat-earther’ blijven. Daarentegen kan een systeem dat zelf over de wereld kan leren, aldus Silver, ook zijn eigen ontdekkingen doen.
‘Je kunt menselijke data zien als een fossiele brandstof’, zegt hij tegen Wired. ‘Een brandstof die ons een snelle start heeft gegeven, maar uiteindelijk een plafond bereikt. Terwijl zelflerende systemen als hernieuwbare brandstoffen zijn – eindeloos, en zonder grenzen.’
Silver gelooft dat de komst van superintelligentie het ‘meest transformatieve moment’ in de geschiedenis van de mensheid zal zijn. Hij maakt graag de vergelijking met de evolutietheorie van Darwin; waar die al het Leven verklaarde, moet Ineffable alle Intelligentie verklaren – en bouwen, aldus de website, in hoofdletters.
Bescheiden en echt aardig
En, we hebben het vaker gehoord, alle winst moet de mensheid ten goede komen. Silver heeft publiekelijk toegezegd dat het al geld dat hij met zijn aandelen verdient, naar goede doelen gaat.
Aan grote woorden geen gebrek dus, en toch is Silver volgens Wired een van de meest bescheiden mensen in de techsector. Iemand die echt aardig is bovendien, maar die in zijn tijd bij DeepMind toch het allerliefst in een hoekje zat te werken. Daar was het vooral jeugdvriend Demis Hassabis die in de belangstelling stond, de medeoprichter en ceo van het AI-lab.
De twee ontmoetten elkaar als kinderen tijdens een schaaktoernooi, en studeerden samen aan de Universiteit van Cambridge. Hassabis leerde Silver ook hoe hij Go moest spelen – het spel dat zijn leven jaren later op zijn kop zou zetten.
Lees ook: Komt superintelligentie er echt aan? ‘AI kan al een heleboel van wat wij typisch menselijk vinden’
