Fossiele brandstoffen vervangen door duurzame alternatieven: dát is waar de energietransitie over gaat. Laadpalen voor elektrische auto’s? Die passen perfect in dat plaatje. Zo ook warmtepompen om woningen en bedrijfspanden te verwarmen.
Grote spelbreker: de beschikbare capaciteit op het stroomnet. Zoals bekend is dat op veel plekken niet berekend op de grote vraag. En dit terwijl er nog een grote elektrificatieslag aan zit te komen. Want ook de industrie zal het gebruik van fossiele brandstoffen drastisch moeten verminderen.
Ook aan de aanbodkant is er een probleem. Nu elektriciteit met zonnepanelen en windmolens wordt opgewekt, is er soms zoveel stroom beschikbaar dat het net dat niet aankan.
Groeiende wachtlijst
Het gevolg voor het bedrijfsleven? Momenteel wachten meer dan vijftienduizend bedrijven op een aansluiting op het stroomnet. Hoewel netbeheerders op volle kracht nieuwe kabels trekken en elektriciteitsstations bouwen, blijft de vraag naar elektriciteit groeien. En blijft de kans op netcongestie groot. De wachtlijst voor bedrijven zal voorlopig zeker niet korter worden.
‘De energietransitie bevindt zich in een lastige fase’, vat Thom Versteeg de situatie kort en diplomatiek samen. Hij is bij Capgemini Solution Lead voor Smart Grids.
Even uitzoomen
Naast uitdagingen ziet Versteeg zeker ook positieve ontwikkelingen. ‘Wie de krantenkoppen over netcongestie en capaciteitsproblemen ziet, denkt misschien dat het momenteel een grote chaos is. Maar als je uitzoomt, zie je dat er ook een systeemverandering plaatsvindt, waarbij partijen druk bezig zijn om problemen te adresseren. Daarmee zijn de rollen van verschillende partijen flink aan het veranderen.’
Spits op het net vermijden
Netbeheerders doen bijvoorbeeld steeds meer dan alleen hun kerntaken. ‘Dat moet ook, want iedereen kan zien dat het uitbreiden van de fysieke infrastructuur niet snel genoeg gaat’, zegt Dennis Kersten, Head of Energy Transition & Utilities binnen Capgemini Invent.
‘Waar netbeheerders zich voorheen vooral richtten op het realiseren van aansluitingen en het onderhouden en het verzwaren van het stroomnet, zie je nu ook initiatieven om het net beter te benutten. Bijvoorbeeld door bedrijven met nieuwe contractvormen meer flexibiliteit te geven en zo de spits op het net te vermijden.’
Inventiviteit vereist
Hoe zit het met de eindgebruiker? ‘Die moet op zoek naar manieren om binnen de huidige beperkingen toch over voldoende stroomcapaciteit te beschikken’, benadrukt Versteeg.
‘Nog niet zo lang geleden kon je als bedrijf heel simpel een energiecontract afsluiten. De netbeheerder en energieleverancier zorgden er vervolgens voor dat je je bedrijfsprocessen kon draaien. Dat gebeurde zonder kopzorgen en zonder veel tijd en energie. Maar in grote delen van ons land is dat nu voorbij. De netcongestieproblematiek dwingt steeds meer bedrijven om inventief te zijn en hun energievoorziening actief te organiseren.’
Steeds meer zelf doen
Als voorbeeld noemt Kersten een grote retailer die met de hulp van Capgemini bezig is om de volledige logistieke operatie te elektrificeren. En daarmee ook nieuwe kansen ziet. ‘Denk aan het opwekken van duurzame energie, laadpleinen bij distributiecentra, energieopslag en slimme energiemanagementsystemen.’
‘Energieleveranciers spelen hier ook een belangrijke rol in’, geeft Versteeg aan. ‘Samen met hen werken we aan nieuwe digitale tools voor hun klanten. Tools die kunnen helpen om het energieverbruik op een slimme manier te sturen. Op zo’n manier dat ze netjes binnen de grenzen van hun stroomaansluiting blijven.’
Gerichter actie ondernemen
Bedrijven moeten tegenwoordig op veel vragen antwoord vinden. Bijvoorbeeld hoeveel elektriciteit hun verschillende bedrijfsprocessen precies verbruiken. Of er energie bespaard kan worden. En of bedrijfsprocessen kunnen plaatsvinden op momenten dat er voldoende capaciteit op het net is.
Om de antwoorden op die vragen te vinden, moeten ze het verbruik meten en monitoren. Als ze die data paraat hebben, kunnen ze gerichter actie ondernemen en tijdens gesprekken met netbeheerders en energieleveranciers sneller tot passende oplossingen komen. ‘Wij noemen dat actionable insights’, zegt Kersten.
Grondige data-analyses
‘Voor dat soort inzichten heb je niet alleen de juiste data nodig, maar ook een systeem dat in staat is om die data grondig te analyseren en vervolgens met specifieke aanbevelingen te komen’, vult Versteeg aan.
‘Zo krijgen bedrijven niet alleen inzicht in hun exacte verbruik en energiebehoefte, maar ook waar er besparingen mogelijk zijn. Momenteel zijn wij dit voor onze eigen vestigingen aan het onderzoeken, maar we kijken ook of we dit samen met een grote energieleverancier breder kunnen inzetten.’
Capaciteit vrijmaken
‘Het mooie is dat je zo niet alleen energiekosten bespaart,’ vervolgt hij, ‘maar dat je ook capaciteit vrijmaakt voor nieuwe activiteiten waar extra stroom voor nodig is.’
Kersten beaamt dat dat precies de achterliggende gedachte is. ‘Richt je als bedrijf vooral op datgene waar je zelf wél controle op hebt. Dat is iets waar wij grote en complexe bedrijven nu al mee kunnen helpen.’
Dit artikel wordt u aangeboden door
Capgemini
Capgemini loopt voorop in de toepassing van innovatie bij het realiseren van duurzame groei en een betere manier van werken en leven. Capgemini helpt klanten beter te anticiperen op toekomstige trends, het potentieel ervan in te schatten en er op verantwoorde wijze voordeel uit te halen.
Meer informatie:
