1. Vrees voor nieuwe energiecrisis geven aandelenmarkten opdoffer
- Aandelenmarkten zijn stevig gedaald door de escalatie van het conflict in het Midden-Oosten. Beleggers vrezen voor een nieuwe energiecrisis, door een langdurige verstoring van olie- en gasleveringen via de Straat van Hormuz. De AEX verloor 2,6 procent, de DAX 3,7 procent en de Stoxx Europe 600 ruim 3 procent. De olieprijs steeg naar 83,74 dollar per vat, 37 procent hoger dan begin dit jaar. De Europese gasprijs ligt zelfs 92 procent hoger.
- Het is niet alleen kommer en kwel op de beurs. Het oplopende conflict stuwt ondertussen de aandelenprijs van wapenfabrikanten in Europa en Amerika. Beleggers richten zich op bedrijven als RTX, Lockheed Martin, Boeing en Northrop Grumman. Amerikaanse defensie-uitgaven pieken en analisten verwachten bovendien dat landen in het Midden-Oosten extra wapens zullen inkopen bij Amerikaanse en Europese producenten.
- Het Internationaal Energieagentschap (IEA) staat klaar om de oliemarkt te stabiliseren na sterk stijgende energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten. Iran zegt de Straat van Hormuz te hebben afgesloten, cruciaal voor een vijfde van het wereldwijde olievervoer. IEA-landen beschikken over ruim een miljard vaten noodreserves. Concrete ingrepen zijn er nog niet; volgens het agentschap is de markt voorlopig voldoende bevoorraad.
- Nederlandse energieleveranciers passen ondertussen massaal hun contracten aan door de sterk gestegen gasprijzen op de groothandelsmarkt, door oplopende spanningen en onzekerheid over aanvoer. Volgens vergelijkingssite Overstappen.nl hebben alle 24 aanbieders hun voorwaarden gewijzigd. Tarieven gaan omhoog, looptijden omlaag en cashbackregelingen verdwijnen.
- De onrust in het Midden-Oosten was sinds dinsdag ook al zichtbaar aan de pomp. De adviesprijs voor benzine is 3,3 cent omhooggegaan, de adviesprijs voor diesel zelfs 9,5 cent. De prijzen stijgen de komende dagen vermoedelijk verder omhoog.
2. Gemeenten onderhandelen opnieuw met Microsoft ondanks roep om onafhankelijkheid
Nederlandse gemeenten willen ondanks alle scepsis een nieuwe overeenkomst sluiten met Microsoft vanaf 2027. Dat bevestigt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), aldus de Volkskrant. Zo’n 90 procent van de gemeenten valt nu onder het lopende contract. Volledig overstappen naar een Europese leverancier is volgens de VNG geen optie, vanwege continuïteit en afhankelijkheid van Microsoft-software.
Gemeenten proberen scherpere prijsafspraken te maken, nu Microsoft zijn tarieven verhoogt. De VNG erkent de zorgen over digitale soevereiniteit, maar zegt te worstelen met de balans tussen onafhankelijkheid en betrouwbare dienstverlening.
Lees ook: Big tech ziet goud in Europa’s angst voor digitale afhankelijkheid: ‘Dit is soevereiniteitswashing’
3. Altman krabbelt terug na felle kritiek, OpenAI scherpt voorwaarden Pentagon-deal aan
OpenAI-ceo Sam Altman noemt de snelle defensiedeal met het Amerikaanse ministerie van Defensie ‘opportunistisch en slordig’. De overeenkomst volgde kort nadat het Pentagon brak met concurrent Anthropic, dat beperkingen wilde op militair gebruik van zijn AI.
Na forse kritiek, ook intern, past OpenAI het contract aan: massasurveillance van Amerikaanse burgers wordt expliciet verboden en inlichtingendiensten zoals de NSA hebben een aparte overeenkomst nodig. OpenAI benadrukt dat verdere toepassingen stapsgewijs en met technische waarborgen worden ontwikkeld.
Ondertussen lijkt Anthropic van de onrust te profiteren. De Claude-app heeft de eerste plek in de Apple’s appstore veroverd. ChatGPT zakte naar plaats twee en Google’s Gemini staat op drie.
Lees ook: Anthropic-oprichter Dario Amodei slaat alarm: ‘We zijn nog niet volwassen genoeg voor AI’
4. ‘Made in EU’-plan moet bedrijven voor Europa behouden
De Europese Commissie presenteert vandaag de Industrial Accelerator Act om de Europese economie te versterken. Met ‘Koop Europees’-voordelen en strengere regels voor buitenlandse investeringen moet de maakindustrie in 2035 goed zijn voor 20 procent van het EU-bbp, tegen 14,3 procent nu.
De Commissie waarschuwt in een nog vertrouwelijk ontwerp van het voorstel voor de gevolgen als deze missie mislukt. Dat zou ‘aanzienlijke economische en maatschappelijke risico’s met zich meebrengen, die leiden tot verstoring van de openbare orde in de Unie’.
5. Autobedrijven riskeren importverbod door nieuwe EU-regels voor EV-batterijen
Autobedrijven moeten vóór 1 april voldoen aan nieuwe Europese regels voor het recyclen van batterijen uit elektrische en hybride auto’s. Doen zij dat niet, dan riskeren ze extra kosten, boetes van toezichthouder ILT en zelfs een importverbod. Daarvoor waarschuwt ARN, dat de autorecycling in Nederland coördineert, meldt BNR.
De regels gelden voortaan voor álle zakelijke importeurs, ook kleinere autobedrijven. Aansluiten bij het recyclingsysteem is volgens ARN eenvoudig, maar nog lang niet iedereen heeft dat gedaan. De kosten bedragen 15 euro per hybride en 60 euro per elektrische auto.
6. En dan dit: Helft jongeren drinkt 90 suikerklontjes aan frisdrank per week weg
Nederlandse tieners drinken massaal frisdrank: de helft komt op ruim zestien glazen per week. Ze slurpen daarmee 90 suikerklontjes per week binnen via suikerhoudende dranken, Dat blijkt uit onderzoek van GGD Amsterdam en Ipsos I&O onder 839 scholieren, meldt NOS. Dat vergroot het risico op overgewicht en diabetes type 2,
Er is ook een aanknopingspunt voor beleid: 85 procent zegt frisdrank te laten staan als een blikje 3 euro kost. Experts pleiten daarom voor een gelaagde suikertaks, waarbij producten met meer suiker zwaarder worden belast. Dat kan consumptie verlagen én producenten aanzetten tot minder suiker in hun drankjes.
Rondje funding 💸
- Delphyr van anesthesioloog Michel Abdel Malek heeft 1,75 miljoen euro opgehaald. Het geld komt van een groep angel investors, onder wie Hugging Face-medeoprichter Thomas Wolf en DEGIRO-oprichter Gijs Nagel. De AI-tool moet artsen behoeden voor medische missers.
Rondje kwartaalcijfers 📈
- Het Franse defensie- en cyberbedrijf Thales, dat ook een grote vestiging heeft in Hengelo, heeft opnieuw recordcijfers geboekt. Het orderboek is weer beter gevuld dan vorig jaar, met nu een totale waarde van 53 miljard euro aan bestellingen. Met een omzet van 22 miljard euro en een winst van 2,7 miljard profiteerden de Fransen ook in 2025 van de oorlogsdreiging in Europa.
Wat we ook lazen:
- Netbeheerder Stedin ziet ondanks uitbreiding netwerk wachtlijst groeien (De Telegraaf)
- DNB en AFM: sleutelen aan leennormen onverstandig (BNR)
- KLM biedt langer mogelijkheid om vluchten Dubai en Saoedi-Arabië om te boeken (Nu.nl)
