Terwijl de hele retailbranche zucht onder de recessie, openen outletcenters dagelijks lachend de deuren. Zo gaat Het Designer Outlet Roermond uitbreiden met 35 winkels, waarmee 200 extra voltijdbanen worden gecreëerd. "We zijn volstrekt anti-cyclisch", zegt directeur Marc Bauwens daarover inNRC Handelsblad. Ook op Europees niveau zijn de centra voor goedkope merkkleding populair. Bij investeerders, zo blijkt uit onderzoek van Jones Lang LaSalle, maar ook bij de consument. Zo steeg het aantal shoppers bij de outletcenters van Value Retail, dat negen centra verspreid over heel Europa bezit, met 55 procent in het eerste half jaar van 2009, vergeleken met de eerste helft van 2008.
Flop – Guido Dumarey
Punch-ceo slaat door
Stel, je bent topman van een investeringsmaatschappij met de welluidende naam Punch International. En er komt een vakbondsman op bezoek. Wat doe je dan? Precies, je haalt uit. Begin juni heeft Punch-topman Guido Dumarey op die manier de Belgische vakbondssecretaris Wim Penninckx gevloerd. Bij dochterbedrijf Punch Graphix wilde Dumarey 25 van de 230 banen schrappen. Een dag na de directievergadering, waar het eerste ontslagvoorstel wordt afgeschoten, gaan de werknemers op advies van de bond gewoon aan het werk. Daarop slaan de stoppen door bij Dumarey. Na een felle discussie met Penninckx haalt hij uit en schopt zelfs nog even na als zijn slachtoffer op de grond ligt,
Hoger minimumloon, een vrachtwagenheffing en duurdere pakketjes uit China: dit verandert er voor bedrijven per 1 juli
Het minimumloon gaat omhoog, vrachtwagens krijgen een kilometerheffing en bedrijven mogen klanten niet zomaar meer bellen. Het zijn een paar van de nieuwe regels waar ondernemers vanaf 1 juli 2026 mee te maken krijgen. Een overzicht.
De grootste verandering voor werkgevers zit waarschijnlijk in de stijgende loonkosten. Dat geldt met name voor bedrijven waar een groot deel van het personeel op of rond het minimumloon zit. Denk aan sectoren als de horeca, retail, schoonmaak of logistiek.
Het wettelijk minimumuurloon voor werknemers van 21 jaar en ouder gaat per 1 juli 2026 namelijk iets omhoog: van 14,71 naar 14,99 euro bruto, een verhoging van 28 cent (+1,9 procent). De verhoging geldt ook voor leerlingen van 21+ die via de beroepsbegeleidende leerweg (bbl) werken.
De minimumjeugdlonen stijgen met ongeveer 10 cent per uur naar 4,50 euro (15 jaar) tot 11,77 euro (20 jaar) bruto. Veel uitkeringen zijn gekoppeld aan het minimumloon. Met de verhoging stijgen bijvoorbeeld ook de WW en de AOW mee.
Vrachtwagenheffing voor ondernemers
Met ingang van juli wordt in Nederland de vrachtwagenheffing ingevoerd, een belasting per gereden kilometer voor vrachtvoertuigen met een gewicht boven de 3.500 kilo. Die geldt op bijna alle snelwegen en een deel van de provinciale en gemeentelijke wegen.
Hoe zwaarder en vervuilender de vrachtwagen, hoe hoger het tarief. Gemiddeld gaat het om zo’n 19 cent per kilometer, maar elektrische vrachtwagens betalen slechts 3 cent. Dat moet de overstap naar elektrisch rijden stimuleren. Die impuls is al te zien, meldt BNR; de verkopen van elektrische vrachtwagens zijn in een jaar tijd verdubbeld.
Inmiddels rijden er ruim 2.700 e-trucks in Nederland, 2 procent van het totaal. Onder meer supermarktketens als Lidl hebben hun elektrische vloot uitgebreid. Voor wie nog niet zover is, houdt het kabinet rekening met de sterk gestegen brandstofprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Vanaf 1 september tot en met 31 december 2026 geldt een tijdelijke verlaging van 22,3 procent op het tarief.
De opbrengst van de heffing wordt door de overheid geïnvesteerd in de verduurzaming van de transportsector. In 2026 is in totaal 253 miljoen euro beschikbaar voor subsidies bij de aanschaf van elektrische of waterstoftrucks en laadpalen.
‘Tachograafplicht’ voor zwaar vervoer in het buitenland
Ondernemers die internationaal rijden krijgen daarnaast te maken met een ‘tachograafplicht’. Een tachograaf is een slim apparaat in vrachtwagens en (bestel)bussen dat rij- en rusttijden, de afgelegde afstand en gepasseerde grensovergangen registreert.
Bedrijfsvoertuigen die meer dan 3.500 kilo wegen moeten al zo’n apparaat hebben, maar vanaf 1 juli geldt die verplichting ook voor lichtere voertuigen (vanaf 2.500 kilo). Voor bestelbussen en vrachtwagens die op stroom of waterstof rijden, geldt een uitzondering.
Klanten ongevraagd bellen mag niet meer
Deze maatregel raakt bedrijven die veel doen met telemarketing: klanten ongevraagd bellen mag vanaf 1 juli niet meer. Telefoonverkopers mogen hun klanten voortaan alleen nog telefonisch benaderen als zij daarvoor toestemming hebben gegeven. Goede doelen (en goededoelenloterijen) en uitgevers van kranten en tijdschriften zijn uitgezonderd van deze regel.
Bedrijven die veel via koude acquisitie werven, zullen dus op zoek moeten naar manieren om die toestemming te verkrijgen, met formulieren of via klantaccounts bijvoorbeeld – en wellicht ook naar andere verkoopkanalen naast de telefoon.
Goedkope pakketjes van buiten de EU worden duurder
De Europese Unie scherpt de invoerheffingen voor pakketjes uit landen buiten de EU aan. Op pakketjes met een waarde tot en met 150 euro hoefde eerder geen invoerheffing te worden betaald. Die vrijstelling wordt geschrapt.
Naast de verzendkosten betalen klanten voortaan 3 euro extra per soort product. Wie een stapel T-shirts en een telefoonhoesje bestelt, betaalt dus 6 euro meer. Het gaat om een tijdelijke maatregel die geldt tot 1 juli 2028, daarna komt er een gemeenschappelijk douanetarief.
Met de maatregel wil de EU de eigen markt beter beschermen tegen de stroom aan goedkope spullen die vooral uit China deze kant opkomt – en daarmee tegen oneerlijke concurrentie voor Europese verkopers. Bovendien voldoen de artikelen vaak niet aan de gezondheids- en veiligheidseisen en milieunormen die de EU hanteert.
Maar e-commercebedrijven die producten van buiten Europa halen, krijgen ook met de maatregel te maken, in de vorm van extra kosten en administratie.
Nieuw systeem voor prioritering bij netaansluitingen
Vanwege de toenemende drukte op het stroomnet introduceren netbeheerders op 1 juli een nieuw systeem voor prioritering bij netaansluitingen. Netbeheerders letten hierbij op het maatschappelijk belang van de aanvrager, op basis van het prioriteringskader van toezichthouder ACM.
Dat systeem geeft voorrang aan ‘congestieverzachters’ (partijen die de flexibele capaciteit van het net vergroten), ‘veiligheid’ (noodhulpdiensten, ziekenhuizen, politie, defensie) en ‘basisbehoeften’ (woningbouw en onderwijs).
Wie een nieuwe of zwaardere aansluiting aanvraagt, kan op een wachtlijst terechtkomen als het lokale stroomnet vol is. Dat geldt ook voor kleinverbruikers met een aansluiting tot maximaal 3 x 80 ampère. Daar vallen zowel huishoudens als kleinere bedrijven onder.
Geld lenen voor verduurzaming wordt makkelijker voor mkb’ers
Het midden- en kleinbedrijf (tot 250 medewerkers) kan vanaf 1 juli makkelijker geld lenen om te verduurzamen. Dat kan via de Borgstelling MKB-kredieten (BMKB). Daarbij wordt de omvang van het borgstellingskrediet verhoogd van 50 naar 75 procent van het kredietbedrag, wat het onderpand en daarmee de financierbaarheid van een bedrijf vergroot. De maatregel geldt specifiek voor groene investeringen, zoals het verduurzamen van bedrijfsprocessen of -panden.
Daarnaast is sinds 18 juni een regeling van kracht waarbij mkb’ers ook goedkoper geld kunnen lenen. Er zijn afspraken gemaakt met financieringsorganisatie Qredits, die de rente op de bestaande MKB Duurzaamheidslening in elk geval voor zes maanden heeft verlaagd van 4,95 procent naar 2 procent.
Met lessen uit het leger wil oud-militair Justin Buitenhuis van Kipster een wereldwijd begrip maken
Met het eerste CO2-neutrale ei ter wereld zet Kipster een nieuwe standaard in de pluimveesector. Niet alleen in Nederland, maar ook daarbuiten. Aan de nieuwe ceo Justin Buitenhuis de taak om het merk te professionaliseren en uit te breiden. ‘We moeten geen bochten afsnijden om sneller te kunnen schalen.’
'We krijgen wekelijks vragen van buitenlandse partijen die het merk naar hun land willen halen: van Brazilië tot China.' Foto: Maaike Kooijman voor MT/Sprout
Nee hoor, de kippen hebben niet zo veel last van de hitte, zegt Justin Buitenhuis. ‘Ze eten alleen wat minder. Maar dat doen wij ook.’
We zijn op de Kipster-boerderij in Beuningen, vlak bij Nijmegen. Op één van de warmste dagen van het jaar doen de kippen precies wat mensen ook zouden doen: de schaduw opzoeken. De meeste scharrelen rond in de binnentuin. Of buiten, onder een afdakje. Slechts drie waaghalzen begeven zich buiten de schaduw.
Buitenhuis, per 1 juli de nieuwe ceo van het bedrijf, geeft een rondleiding over de boerderij. Die bestaat uit twee stallen, elk met ongeveer 24.000 kippen. Witte kippen, om precies te zijn: die eten minder, en hebben dus een lagere pootafdruk.
Beide stallen hebben een ‘binnentuin’. Die is overdekt, maar wel met veel daglicht. Er liggen grote takken en balen luzerne waar de kippen in kunnen pikken, de vloer ligt vol voer. ‘Dan kunnen ze lekker scharrelen’, zegt Buitenhuis. ‘Kippen besteden meer dan 60 procent van hun tijd aan het zoeken naar voedsel.’
Alle stallen van Kipster hebben een ‘binnentuin’. Overdekt, maar met veel daglicht. Foto: Kipster
Nieuwe ceo Kipster
Deze week, op woensdag 1 juli, nam Buitenhuis officieel het stokje over van Kipster-oprichter en voormalig ceo Ruud Zanders. Aftredend ceo Zanders krijgt daarmee meer ruimte voor het werken aan nieuwe initiatieven binnen de voedseltransitie, luidt de verklaring. Wel blijft hij bij het bedrijf betrokken als aandeelhouder, ambassadeur en strategisch adviseur vanuit zijn eigen bedrijf OTA Food.
Buitenhuis: ‘Een paar maanden geleden zei Ruud: we hebben voor het eerst iemand gevonden die voor de organisatie én de missie kan zorgen. Een hele eer. Ik zag net op LinkedIn dat hij een boek gaat schrijven. Daar krijgt hij nu natuurlijk alle tijd voor.’
De nieuwe ceo van Kipster loopt zelfverzekerd rond op de boerderij. Toch is hij geen boer − integendeel. Eerder was Buitenhuis executive director bij huurautobedrijf Sixt en en werkte hij acht jaar voor Jumbo. Bij de supermarkt was hij onder meer verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de e-commerce-operatie.
Hoewel Buitenhuis nu pas echt in de spotlight stapt, was hij het afgelopen jaar achter de schermen al druk bezig met het professionaliseren en uitbreiden van Kipster. Hij trad in april 2025 aan als co-ceo, destijds al met de intentie dat hij het stokje ooit volledig zou overnemen.
Zakelijke fundering op orde
Eiermerk Kipster werd in 2017 vanuit een duurzame filosofie opgericht door ondernemers Ruud Zanders, Maurits Groen, Styn Claessens en Olivier Wegloop. Nog datzelfde jaar zegde supermarktketen Lidl toe om de duurzamere eieren vijf jaar lang af te nemen. Inmiddels zijn er Kipster-boerderijen in Venray (2017), Beuningen (2020), Barneveld (2024) en Ysselsteyn (2026).
Vijf jaar geleden stak het merk bovendien de oceaan over: ook in de Amerikaanse staat Indiana zijn nu vier Kipster-boerderijen. Een duidelijk groeiplan zat daar niet achter, liet Ruud Zanders eerder doorschemeren in gesprek met Change Inc. ‘De kans voor de boerderij in de VS kwam simpelweg voorbij. Soms moet je gewoon kiezen en gaan.’
Gezond opportunisme, vindt Buitenhuis. Sommige kansen kun je niet laten liggen, zeker als het om een grote markt als de VS gaat. Maar zakelijk gezien waren niet alle keuzes even goed doordacht. ‘Kipster is in tien jaar keihard gegroeid’, legt de nieuwe ceo uit. ‘In die hectiek is er wat minder aandacht besteed aan de basis. Hoe richt je een organisatie in, en wat is nou de beste manier om op te schalen? Ik wil die zakelijke fundering goed op orde krijgen.’
Stap naar het buitenland
Buitenhuis wijst naar de VS, waar Kipster drie jaar lang een contract had met supermarktketen Kroger. Kroger verkocht de eieren onder zijn eigen private label. Nu dat contract is afgelopen, heeft Kipster ervoor gekozen zijn eieren onder het eigen merk te verkopen. Een grotere uitdaging qua naamsbekendheid, maar met meer vrijheid en communicatiemogelijkheden.
Vergelijkbare keuzes moeten gemaakt worden rondom de uitbreiding naar andere landen, zegt Buitenhuis. In Nederland worden Kipster-eieren door Lidl verkocht; in onder meer Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk heeft de keten ook interesse getoond. Maar Kipster is er ook in gesprek met andere partijen. Buitenhuis: ‘In Nederland is Lidl heel duurzaam. Maar dat betekent niet per definitie dat dat ook voor andere landen geldt.’
Kipster krijgt wekelijks vragen van buitenlandse partijen die het merk naar hun land willen halen: van Brazilië tot China. ‘Soms serieus, soms iets minder.’
Toch kan Buitenhuis niet elk voorstel aannemen − simpelweg omdat het team daar nog niet groot genoeg voor is. In de hele organisatie, inclusief de operatie op de boerderijen, werken slechts enkele tientallen mensen. Aan Buitenhuis de taak om dat team uit te breiden.
Maar wel op een duurzame manier, benadrukt hij. ‘We moeten onszelf niet in bochten wringen om Kipster overal en nergens te introduceren. En we moeten ook geen bochten afsnijden om sneller te kunnen schalen. We blijven trouw aan onze manier van produceren.’
Kipster kiest bewust voor witte kippen: die eten minder, en hebben dus een lagere pootafdruk. Foto: Kipster
Zo veel mogelijk circulair
Kipster focust voor nu vooral op de grote markten: Noordwest-Europa en de VS. ‘Daar zijn we de komende jaren wel zoet mee.’ Want ook in die kernmarkten moeten belangrijke vakjes worden afgevinkt voor uitbreiding wordt overwogen. Denk aan een intrinsiek gemotiveerde productiepartner die de duurzame filosofie omarmt, maar ook een retailer die een langdurig contract voor gegarandeerde afname wil tekenen, zoals Lidl Nederland heeft gedaan.
Ook de beschikbaarheid van kwalitatieve reststromen om de kippen mee te voeden, speelt mee in de overweging. Kipster werkt zo veel mogelijk circulair. Meer dan 90 procent van wat de kippen te eten krijgen is afkomstig van reststromen, van brood tot onverkochte ijshoorntjes. Die worden aangevuld met eiwitrijke ingrediënten als graan en soms soja.
Een deel van de kippenmest wordt gebruikt bij de graanteelt voor het Kipster-brood. Brood dat niet verkocht wordt, gaat terug naar de kippen. De kringloop is compleet.
Geen boer, maar militair
Kipster haalt met Buitenhuis een bijzondere leider binnen. De nieuwe ceo doorliep zeker geen standaard corporate carrièrepad; voor Sixt en Jumbo werkte hij meer dan tien jaar bij Defensie. Als pelotoncommandant bij de infanterie werd hij in 2007 uitgezonden naar de provincie Uruzgan in Afghanistan.
Die ervaringen hebben invloed op hoe hij het impactbedrijf gaat leiden, zegt Buitenhuis. ‘In het leger werken ze veel met mission command. Dat is een vorm van leiderschap waarbij soldaten wordt verteld wát ze moeten doen, maar niet hóe ze het moeten doen. Ze krijgen veel ruimte om zelf in te vullen. De filosofie is daarbij dat je begint met 100 procent vertrouwen, in plaats van dat je dat eerst moet verdienen.’
Ook buiten het leger werkt die strategie goed, heeft hij gezien. ‘Want als je vertelt hoe iets gedaan moet worden, sijpelt alle creativiteit weg.’
Hoe hij die leiderschapsstijl bij Kipster toepast? Door de kippenboerderijen in het buitenland niet zelf op te zetten, bijvoorbeeld. Voor internationale markten is er een franchisemodel. Buitenhuis: ‘We laten het boeren over aan de lokale boeren.’ Dat komt ook de snelheid van de uitbreidingen ten goede. ‘En als we de operatie uitbesteden, kunnen wij ons vooral richten op het merk en de filosofie.’
Bestaande stallen ombouwen
Niet alleen internationaal wordt er uitgebreid; die plannen zijn er ook voor Nederland. In 2024 spraken Kipster en Lidl de intentie uit om het aantal Nederlandse stallen uit te breiden van drie naar tien. Ook vanuit horeca en foodservice komen steeds meer aanvragen, zegt Buitenhuis. Momenteel levert Kipster onder meer aan De Efteling en cateringbedrijf Albron.
Het stikstofslot gooit enige roet in het eten. Voor het bouwen van nieuwe Nederlandse stallen krijgt het bedrijf simpelweg geen vergunningen, zegt Buitenhuis. Daarom bouwt het nu bestaande stallen om tot Kipster-stallen. De boerderij in Ysselsteyn die in mei werd geopend is daar een voorbeeld van. Met die extra locatie kunnen jaarlijks 15 miljoen eieren extra worden geproduceerd.
Afhankelijk van hoe de boerderij er eerder uitzag, heeft dat ombouwen nog wel wat voeten in de aarde. De eieren en het vlees van Kipster hebben het hoogst haalbare Beter Leven-keurmerk: drie sterren. Dat betekent dat de kippen een overdekte scharrelruimte moeten hebben die minstens even groot is als de stal, plus een vrije uitloop. Het dak van de stallen ligt vol zonnepanelen, die voor eigen energieopwek zorgen.
CO2-neutraal én winstgevend
Kipster produceert naar eigen zeggen de eerste CO2-neutrale eieren ter wereld. De broeikasgassen die wel worden uitgestoten, worden gecompenseerd met carbon credits. Hoewel deze duurzamere manier van kippen houden meer geld kost, zijn alle Kipster-boerderijen winstgevend. ‘Veel impactbedrijven hebben moeite om hun verdienmodel rendabel te maken’, weet Buitenhuis. ‘Ook Kipster heeft die uitdaging gevoeld, maar het is wel gelukt.’
Dat heeft onder meer te maken met de afnamegaranties van partners, maar ook met kostenreductie. Het bedrijf zoekt bijvoorbeeld constant naar manieren om reststromen zo goed én goedkoop mogelijk naar kippenvoer om te zetten. En in de stallen zelf is veel geautomatiseerd, met het eieren rapen als belangrijkste voorbeeld.
Dat Kipster met een ‘kostprijs-plus’-model werkt, komt het verdienmodel ten goede. Het rekent een standaard prijs per ei, bestaande uit wat het kost om een ei te produceren en daarbovenop een winstmarge. Daardoor is Kipster relatief ongevoelig voor prijsveranderingen op de eiermarkt.
Buitenhuis: ‘Bovendien krijgen de boeren zo een eerlijke prijs, waar ook de retailer mee uit de voeten kan.’
Leidend voorbeeld
Buitenhuis werkt de komende jaren niet alleen hard aan een wereld waarin Kipster wereldwijd een begrip is, maar ook aan een wereld waarin circulair en diervriendelijk produceren de norm is. ‘Ik hoop dat onze manier van produceren uiteindelijk de standaard wordt. Niet alles hoeft Kipster te zijn, maar laat ons dan het leidend voorbeeld zijn dat laat zien dat het kan.’
Daarmee gaat de oud-militair deels terug naar zijn roots. In Afghanistan werd hem meer dan ooit duidelijk dat impact maken voldoening geeft, hoe tijdelijk of plaatselijk ook. Bij Kipster zet hij die strijd om een betere wereld voort. ‘In elke militair zit uiteindelijk een impactmaker.’
ASML als founder factory: hoeveel deeptech startups telt de ‘ASML maffia’?
ASML produceert niet alleen onmisbare chipmachines, er ontstaan ook startups uit het waardevolste techbedrijf van Europa waar medewerkers voor zichzelf beginnen. Startupanalist Dealroom spreekt van een founder factory en turfde startups met een gezamenlijke waarde van meer dan 13 miljard dollar. Maar een ASML maffia?
Voordat we je op het verkeerde been zetten: ‘maffia’ is in de bona fide techwereld een geuzennaam voor clubjes ex-medewerkers van bekende bedrijven die zelf succesvolle startups oprichten.
De term werd het eerst gemunt rond PayPal, het betaalbedrijf waaruit bekende bedrijven als SpaceX, LinkedIn, Palantir en YouTube voortkwamen. Sommige Nederlandse succesbedrijven hebben de afgelopen jaren iets vergelijkbaars laten zien. MT/Sprout schreef eerder al over BinckBank, waar de oprichters en andere medewerkers later bedrijven als DeGiro, Brand New Day, BUX en Ohpen opzetten. Recenter voorbeeld is Adyen, waar we startups als Firsty, Tebi, Solvimon en Silverflow uit zagen voortkomen.
Dat zijn clans waar we een stuk blijer van worden dan het bekende Italiaanse familiebedrijf. Innovatieve bedrijven als vliegwiel voor nog meer innovatie en startups, daar kun je er niet genoeg van hebben. Nou gaat het bij bovenstaande voorbeelden over online dienstverleners en SaaS-bedrijven. Zijn er in de wereld van de hardware en deeptech ook bedrijven waarvan veel ex-werknemers hun eigen bedrijven starten?
Dealroom en Accel maken jaarlijks een rapport over wat ze founder factories noemen. Onlangs haalden ze ASML aan als zo’n vruchtbare fabriek voor startups. Dan heb je het meteen over de godfather van de Nederlandse deeptech, met op dit moment tegen de 45.000 fte op de payroll en een geschiedenis van 40 jaar baanbrekende innovaties. Daar móéten wel founders met succesvolle startups uit zijn voortgekomen.
Chipmodule van Axelera AI, opgericht door ASML’er Yi Lu.
Axelera AI is 1,5 miljard waard
Op het eerste gezicht spreken de cijfers boekdelen. Bij elkaar 24 founders die ooit bij ASML werkten, zijn met hun startups samen goed voor meer dan 13 miljard dollar aan bedrijfswaarde, meldt Dealroom op LinkedIn. En ja, dat clubje ondernemers wordt (nogmaals: positief bedoeld) de ASML maffia genoemd.
Onder de absolute uitblinkers vind je Yi Lu, die ooit bij ASML design engineer was maar een jaar of tien later meehielp Axelera AI oprichten, de maker van AI-chips uit Eindhoven. Die wordt inmiddels gewaardeerd op 1,5 miljard dollar na de fenomenale fundingronde van 250 miljoen dollar eerder dit jaar.
Fun fact: Lu heeft Axelera in maart verruild voor Euclyd, de ontwikkelaar van zuinige AI-chips die óók is opgericht door een ex-ASML’er: voormalig director product strategy Bernardo Kastrup. Euclyd ontbreekt op het lijstje van Dealroom, maar is as we speak op zoek naar 100 à 200 miljoen dollar om zijn ambities waar te maken.
Smart Phonotics, opgericht door ASML’er Richard Visser.
Smart Photonics haalde 100 miljoen op
Smart Photonics is ook een halfgeleiderbedrijf van naam, met voormalig ASML key account manager Richard Visser als een van de oprichters. Inmiddels is deeptechveteraan Johan Feenstra er de ceo. Hij haalde 100 miljoen op voor Smart Photonics, dat voor Defensie inmiddels communicatiechips ontwikkelt.
Daarmee zijn de grootste halfgeleiderstartups die recent uit ASML voortkwamen wel genoemd. Geen halfgeleiders, maar wél deeptech ontwikkelen twee ASML-alumni die in de kernenergie zijn gedoken. Voormalig design engineer Dan Brunner heeft met Commonwealth Future Systems in de VS een kernfusiebedrijf helpen oprichten dat een waarde zou hebben van maar liefst 9 miljard dollar. Christo Liebenberg, ooit euv staff scientist bij ASML, richtte ook in de VS LIS Technologies op, actief in lasertechnologie om uranium te verrijken.
Orange Quantum en Gradyent dicht bij huis
Technologie die wat verder afligt van waar het bij ASML om draait, en bedrijven bovendien die het ecosysteem in Nederland en Europa niet verstevigen. Wat dat betreft blijven founders als Thorsten Last, medeoprichter van quantumchiptester Orange Quantum, dichter bij huis, net als Hervé Huisman, die met Gradyent software levert waarmee beheerders warmtenetten beter kunnen aansturen. Gradyent schitterde in 2023 in de MT/Sprout Challenger50.
Founders rechtstreeks uit factory ASML?
Dat laatste is software, weer een stap verder verwijderd van de hardware-wereld waarin ASML zo’n gigant is. Hoeveel founders nu rechtstreeks uit factory ASML kwamen om een startup te beginnen, is sowieso voor discussie vatbaar.
Voormalig ASML-engineer Fabien Bruning levert tegenwoordig met Fonontech verbindingen waarmee chips – weer vooral rond AI-toepassingen – kunnen worden gestapeld. Dealroom waardeert zijn bedrijf op 56 miljoen euro. Het klopt dat Bruning in het begin van zijn carrière bij ASML heeft gewerkt, maar de 9 jaren bij TNO lijken toch meer bepalend te zijn geweest voor het ontstaan van Fonontech, een TNO-spin-off bovendien.
ASML-stagiairs en -ambassadors als startupondernemer
Joost van der Weijde heeft als medeoprichter van Rocsys een prachtbedrijf in laadrobots, maar of die paar maanden stage in Veldhoven daar nu de basis voor hebben gelegd? Andere stagiairs richtten startups als Lightyear op, en Antennex. Achter softwarebedrijf Konekti en Peelpioneers zitten co-founders die een scholarship-programma volgden bij de chipmachinegigant. En dan zijn er nog andere ondernemers die als ‘ambassadors’ studenten in contact brachten met ASML als potentiële werknemers.
Eigenlijk is het aantal founders met stevige wortels in ASML die ‘echte’ deeptech startups opzetten best overzichtelijk, afgezet tegen het kolossale werkleger van ASML. Eén halfgeleidersucces op de lijst, opgericht door een ex-werknemer, tellen we liever niet mee. Zongchang Yu richtte in China chipmachinefabrikant DJEL op (Dongfang Jingyuan Electron Limited), maar volgens ASML maakt dat inbreuk op intellectuele eigendomsrechten uit Nederland.
Maffia-gehalte in deeptech minder groot
Al met al is het echte deeptech ‘maffia-gehalte’ bij ASML minder groot dan bij veel andere onlinebedrijven die als founder factory in het Dealroom-rapport. In Europa gelden onder meer Klarna, Spotify, Zalando en neobanken Revolut en N26 als kweekvijvers van succesvolle startupondernemers.
Maar dat verschil is ook wel verklaarbaar. Met een goed idee voor online business kun je elke dag een startup beginnen, een baanbrekende architectuur voor fotonische chips of de volgende generatie AI-chips krabbel je niet op een bierviltje tijdens een nachtelijke brainstorm met collega’s. Deeptech startups worden vaak opgebouwd rond patenten waaraan jarenlang onderzoek is voorafgegaan bij universiteiten of instituten als TNO.
Of, inderdaad, binnen ASML. Deze maand haalde Christina Porter, ceo en oprichter van chipmeetbedrijf Invisix Measuring Systems, 20 miljoen euro op voor haar startup, die met een licentie op ASML-technologie röntgenstralen gebruikt om 3D-structuren in chips door te meten. Na 7 jaar R&D bij ASML ging ze er in 2025 samen met collega Sietse van der Post mee aan de slag. Welkom bij de familie!
De geldkraan staat dit halfjaar wijd open: deze tien startups haalden samen dik 1,5 miljard op
De geldkraan stond in de eerste helft van 2026 weer wijd open voor investeringen in Nederlandse startups en scaleups. Deeptech- en AI-bedrijven haalden tot honderden miljoenen euro's tegelijk op, in fundingrondes die elk kwartaal groter lijken te worden.
Hamed Sadeghian (links) en Roland van Vliet, de oprichters van Nearfield Instruments. Foto: Nearfield Instruments
1. Nearfield Instruments: 330 miljoen euro voor chipmeting
Nederland kreeg er in juni een unicorn bij: Nearfield Instruments, een in 2016 opgerichte spin-off van TNO haalde 330 miljoen euro op in, naar eigen zeggen, de ‘grootste deeptech investeringsronde ooit’ van ons land. Daarmee steeg de waardering van de chiptester naar 1,4 miljard.
Nearfield Instruments maakt innovatieve metrologie- en inspectiesystemen voor chipfabrikanten. De serie D-financieringsronde werd geleid door de nieuwe investeerder Fidelity Investments. Andere investeerders zijn Temasek, Walden Catalyst Ventures, M&G en Qatar Investment Authority en de bestaande Nederlandse investeerders Innovation Industries, Invest-NL, ING en TNO Ventures.
2. General Intuition: 320 miljoen dollar voor world model
General Intuition, het AI-bedrijf van Pim de Witte en Iggy Harmsen, haalde in juni 320 miljoen dollar op bij het Amerikaanse techfonds Khosla Ventures, Amazon-oprichter Jeff Bezos, oud-Google-topman Eric Schmidt en bekende Nederlanders als Jelle Prins (Cradle) en Michiel Bakker (DeepMind).
Het bedrijf traint met data uit videogames een AI-model om ruimtelijk inzicht te krijgen. Dergelijke world models zijn geschikt om bijvoorbeeld robots te besturen. De Witte was eerder al succesvol met Medal.tv, een dienst waarmee gebruikers scenes uit videogames konden opslaan. Die data blijken in het AI-tijdperk een goudmijn. De Witte leeft en werkt in de VS maar juridisch is General Intuition in Nijmegen gevestigd.
Richard Valtr en Matthijs Welle blijven maar klinkende investeringsrondes regelen voor Mews. Hun leverancier van hotelsoftware haalde in januari 300 miljoen dollar op in een financieringsronde geleid door EQT Growth, met deelname van nieuwe investeerders Atomico en Harbour Vest en bestaande geldschieters Kinnevik, Battery Ventures en Tiger Global. De deal waardeert het bedrijf op 2,5 miljard dollar.
Daarmee verdubbelde Mews ruim in waarde. Mews bedient inmiddels 15.000 klanten in 85 landen. Vorig jaar ging er voor 19,7 miljard dollar aan transacties door het platform en steeg de brutomarge op de softwareinkomsten met 55 procent. De verse groeimiljoenen gaan naar AI-ontwikkeling en verdere internationale groei, met focus op Amerika.
De Eindhovense chipmaker Axelera AI haalde in februari 250 miljoen dollar op in een investeringsronde geleid door de Nederlandse vc Innovation Industries. Ook het Amerikaanse BlackRock lapt mee.
Axelera ontwikkelt energiezuinige chips voor zogeheten inference: het uitvoeren van AI-modellen op apparaten zelf, zoals camera’s en smartphones. Daarmee wil het bedrijf de afhankelijkheid van grote datacenters en Nvidia-processors verkleinen.
Volgens topman Fabrizio Del Maffeo groeit de vraag naar efficiënte en betaalbare AI-rekenkracht snel. Sinds de oprichting in 2021 haalde Axelera meer dan 450 miljoen dollar op en verdrievoudigde het zijn klantenbestand.
QuantWare haalde begin mei 152 miljoen euro op in de grootste series B-ronde ooit van een Nederlandse deeptech startup. Het is ook wereldwijd een knaller, als grootste private investering in een quantumprocessorbedrijf. Investeerders als Intel en een fonds gelieerd aan de CIA staken geld in het Delftse bedrijf, dat quantumprocessoren ontwikkelt.
Met het kapitaal bouwt ceo Matthijs Rijlaarsdam een fabriek voor quantumchips die tot 100 keer groter en krachtiger zijn dan huidige modellen. QuantWare wil in 2028 chips produceren met 10.000 qubits en uitgroeien tot wereldleider in quantumtechnologie.
De Eindhovense scaleup Rift (Renewable Iron Fuel Technology) haalde in maart 114 miljoen euro op om op te schalen met zijn systeem dat ijzerpoeder als circulaire brandstof inzet. Het ging om een investering van ruim 83 miljoen van onder meer pensioenbelegger PGGM, aangevuld met een Europese subsidie.
De MT/Sprout Challenger van 2025 wil met het geld een fabriek bouwen die op grote schaal ijzerpoeder kan leveren als duurzaam alternatief voor gas en andere fossiele brandstoffen. Bij het verbranden van ijzerpoeder komt enorm veel hitte vrij, met groene waterstof wordt het ijzeroxide weer omgezet in ijzer.
Het Utrechtse Vitestro haalde in maart 70 miljoen dollar op in een overtekende B-ronde. Onder meer Mayo Clinic, Labcorp, Sutter Health en pensioenuitvoerder PGGM stapten in, zodat Vitestro zijn robot op de markt kan brengen die zelfstandig bloed afneemt bij patiënten.
De prikrobot heet Aletta en gebruikt een combinatie van echografie (geluidsgolven), robotica en AI om een ader te vinden, de naald te plaatsen en het bloedmonster af te nemen. Met de nieuwe ronde komt het totaal opgehaalde groeigeld op 106 miljoen euro, sinds Toon Overbeeke en Brian Joseph hun bedrijf in 2017 oprichtten.
8. Eye Security: 60 miljoen euro voor cyberbeveiliging
Eye Security haalde in juni 60 miljoen euro op, geld dat de Haagse startup in cyberbeveiliging wil gebruiken voor het uitbouwen van een Europees platform. ‘We gaan het tempo opvoeren, meer markten aanboren en laten zien dat Europese cybersecurity net zo schaalbaar kan zijn als de grote Amerikaanse spelers’, aldus Job Kuijpers, oprichter en ceo van Eye Security in een persbericht.
Eye Security, een voormalige MT/Sprout Challenger50, is in 2020 opgericht in Den Haag door voormalige experts van de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten. De series-C financieringsronde werd geleid door het Belgische Sofina. Bestaande investeerders TIIN Capital, J.P. Morgan Growth Equity Partners en Bessemer Venture Partners doen opnieuw mee.
9. Leyden Labs: 40 miljoen voor antivirale neusspray
Leyden Labs haalde onlangs 40 miljoen euro op bij een internationaal consortium van investeerders, waaronder het European Innovation Council (EIC) Fund, Invest-NL, de Gates Foundation van Bill Gates en de Singaporese investeringsmaatschappij ClavystBio. Het geld is bedoeld voor de doorontwikkeling van antivirale neussprays van de scaleup, die bescherming bieden tegen griep, corona- en andere luchtwegvirussen.
Leyden Labs, vorig jaar nog in de race voor de MT/Sprout Challenger van 2025, geldt als een van de darlings van de Nederlandse biotech-scene. De scaleup haalde vorig jaar in drie rondes al 120 miljoen euro op. Volgens medeoprichter en ceo Koenraad Wiedhaup is er een ‘enorm momentum’.
Formeel is Onodrim, de Europese defensiestartup van voormalig Palantir-medewerkers, de hekkensluiter dankzij de 40 miljoen die het in februari ophaalde. Afgezien van de Amsterdamse hoofdvestiging is daar weinig Nederlands aan.
Daarom liever aandacht voor Silverflow. Dat haalde in maart 37 miljoen euro op in een investeringsronde, geleid door de Duitse deeptech-investeerder Picus Capital. De startup biedt banken en betaaldiensten een clouddienst om meerdere (credit)cardnetwerken op één plek te beheren, als alternatief voor systemen die soms decennia oud zijn.
Silverflow werd in 2019 opgericht door oud-Adyenners Robert Kraal en Anne Willem de Vries, samen met Paul Buying. Inclusief deze ronde hengelde de scaleup sindsdien al 75 miljoen euro binnen. Het verse groeigeld is bedoeld om het team van 85 naar 120 medewerkers uit te breiden, en naast Noord-Amerika ook meer voet aan de grond te krijgen in Zuidoost-Azië.
Peter Langhout junior wil de reisbranche opschudden met een AI-reisfabriek – en een vertrouwde naam
AI zet ook de reiswereld op zijn kop. Startup Travel IP bewijst hoe bedrijven het voor zich kunnen laten werken bij het samenstellen en aanbieden van pakketreizen - inclusief inkoop, content, marketing en prijsstrategie. De naam van oprichter Peter Langhout klinkt bekend. Klopt: hij is de 'zoon van', en zet AI straks ook in voor Peter Langhout Reizen.
Eerst even de toekomst. Die is, net als in vele andere branches, aan de inzet van AI als het om de wereld van pakketreizen gaat. Travel IP uit Alphen aan den Rijn heeft zijn nieuwe B2B-softwareplatform voor reisbedrijven dan ook van voor tot achter ingericht met de technologie.
Wat het voor de consument doet: aan de hand van talloze variabelen als budget, reisdata, gezinssamenstelling en alle voorkeuren van de reiziger stelt het een reis samen. Maar aan de achterkant vindt de werkelijke magie plaats. Daar is Travel IP gekoppeld aan de boekingssystemen van accommodaties (‘beddenbanken’) en vervoerders om tegen de beste prijzen desgewenst realtime in te kopen.
Miljoenen prijscombinaties
‘Dit is eigenlijk een big-data-klus’, zegt oprichter Peter Langhout (29). ‘Voor elke vertrekdatum heb je tot 25 mogelijke reisduren, twaalf vertrekluchthavens, en daarbovenop nog eens verschillende hotelkamers, verzorgingstypen en vluchttijden. Het resultaat zijn miljoenen prijscombinaties die elke nacht opnieuw worden doorgerekend.’
Langhout wil met zijn startup het leven van andere bedrijven in de reismarkt makkelijker maken. De software zorgt dat alle pakketten en hotels met de juiste foto’s en teksten online worden gepresenteerd tegen de juiste prijzen. Het platform neemt ook de online marketing over, inclusief de campagnes waarmee de omzet tegen de best mogelijke marges wordt binnengehaald.
Travel IP als reisfabriek
Hij laat op zijn scherm zien hoe die reisfabriek aan de achterkant draait: de reisbeschrijving met foto’s die door AI wordt samengesteld en na een check door de ‘human in the loop’ live kan worden gezet. Omdat Travel IP met tientallen verschillende leveranciers samenwerkt, krijgt het bedrijf dagelijks duizenden foto’s en beschrijvingen binnen van dezelfde accommodaties, vaak via verschillende kanalen en in wisselende kwaliteit. AI wordt ingezet om die content op te schonen: dubbele foto’s herkennen, teksten herschrijven, de juiste volgorde bepalen.
Het systeem stroopt het internet af op zoek naar wat de rest van de markt doet, test continu verschillende prijzen en dus marges per bestemming en accommodatie en kijkt naar het effect op de conversie. De marge kan op basis van marktdata en prijzen bij concurrenten soms worden opgeschroefd zonder dat het volume instort, stelt Langhout. AI stuurt ook de marketingbudgetten: zodra inkoopprijzen op een bestemming te hoog worden en de marges minder aantrekkelijk, wordt de advertentie-inzet automatisch teruggeschroefd.
Pakketreis met een druk op de knop
Of het AI-systeem al uit de bocht is gevlogen met stuntprijzen of dure campagnes? Niet echt, zegt Langhout. ‘Je moet natuurlijk wel overal regels en veiligheidsmarges inbouwen. Als je AI tegen AI laat concurreren op prijs, verkoop je pakketreizen voor drie cent en houdt niemand er nog geld aan over.’
Waar gevestigde touroperators als Corendon en TUI doorgaans voorraad inkopen — kamers blokken, commitments aangaan bij hotels en vliegmaatschappijen— werkt Travel IP volledig ‘just in time’. Het bedrijf koppelt rechtstreeks aan de systemen van luchtvaartmaatschappijen, ‘beddenbanken’, verzekeraars en betaalproviders en koopt pas in op het moment dat een klant daadwerkelijk boekt.
‘Zodra een klant op de knop drukt, gaan al die processen aan de achterkant aan het werk en wordt de vakantie geboekt’, legt Langhout uit. ‘Dat is eigenlijk data schuiven en de content op de juiste manier tonen aan onze klanten.’
Onder de motorkap van de reisbranche
Dit is duidelijk state of the art, in een wereld waar nog steeds veel met Excel-sheets wordt gewerkt, maar geen toekomstmuziek: het systeem heeft zichzelf de afgelopen periode al bewezen. Onder het eigen label Reisknaller, pontificaal op de buitengevel van Langhouts kantoor in het centrum van Alphen aan den Rijn, worden de pakketten al verkocht via het nieuwe platform.
De Nederlandse pakketreismarkt is goed voor ruim 5,3 miljard euro aan jaarlijkse bestedingen, verspreid over bijna 3,5 miljoen vakanties. Achter de talloze merken en websites die consumenten zien, leunt de branche op een beperkt aantal backoffice- en reserveringssystemen, die volgens Langhout vaak al jaren niet meer fundamenteel zijn vernieuwd. ‘De reisbranche heeft de etalage vernieuwd, maar onder de motorkap is veel hetzelfde gebleven.’
Ruzie rond bekende naam Peter Langhout
Even terug in de geschiedenis. De naam Peter Langhout zal vooral 40-plussers enorm vertrouwd in de oren klinken. Peter Langhout Reizen was lang een vaste waarde in de Nederlandse reismarkt. Het bedrijf, opgericht door Langhouts vader, groeide vooral met busreizen uit tot een touroperator met tientallen miljoenen euro’s omzet. Na een slechte periode verkocht Langhout senior zijn bedrijf in 2006 aan investeerders om het voor een faillissement te behoeden.
Ooit een vaste waarde in de reisbranche: de bussen van Peter Langhout.
Langhout en de nieuwe eigenaren kregen een jaar later ruzie en een langdurige juridische strijd over onder meer het gebruik van de naam Peter Langhout volgde. Lang verhaal kort: Peter Langhout Reizen ging in 2019 failliet, nog eens 5 jaar later werd dat faillissement afgerond en inmiddels heeft Langhout via ‘een kennis’ de naamrechten definitief terug in handen gekregen.
Financiële onzekerheid en stress
‘Mijn vader heeft al die rechtszaken gewonnen’, zegt Langhout junior nu, ‘maar het betekende ook achttien jaar leven met financiële onzekerheid en veel stress.’ Hij was negen jaar oud toen het conflict begon en groeide op met een vader die, zoals hij het noemt, ‘met zijn hoofd onder het maaiveld’ bleef. ‘Ik heb dat heel bewust meegemaakt. Ik ging naar school terwijl mijn vader op de voorpagina van de Telegraaf stond.’
Die jaren hebben Langhout junior gevormd als ondernemer. Na de middelbare school ging hij direct aan het werk, zorgen dat er brood op de plank kwam. Dat was de tijd dat hij zichzelf bekwaamde in websites bouwen en in online marketing.
Samen ondernemen met senior
Dat hij samen met zijn vader weer de online reiswereld zou opzoeken, stond wel bijna vast. ‘Hij was in 1995 de eerste van Nederland die reizen via internet verkocht. Dat idee van de reisfabriek, de IT die alles regelt voor reisbedrijven, daar liep hij toen al mee rond, maar de technologie was er lang nog niet klaar voor.’
Natuurlijk was de druk voelbaar voor het gezin, zegt zoon Peter, maar het was gelukkig niet zo dat zijn vader verbitterd op de bank bleef zitten. ‘Nee, het heeft ons juist dicht bij elkaar gebracht, omdat we samen gingen ondernemen.’
Reisknaller als gezicht van Travel IP
De eerste stappen terug naar de online reiswereld verliepen volgens Langhout ‘houtje-touwtje’. Met een klein startkapitaaltje en een developer die destijds in China woonde, werd een eerste platform gebouwd. Toen die samenwerking strandde, vond Langhout een ontwikkelteam in Servië, waarmee hij nog altijd werkt en dat het huidige systeem neerzette.
Het platform kreeg een eerste consumentengezicht in Reisknaller, een pakketreislabel dat vier jaar geleden van start ging — net voor corona, wat volgens Langhout ‘een drama’ was voor de timing. Toch groeide het label door: inmiddels hebben ruim 7.000 klanten via Reisknaller een vakantie geboekt. Belangrijker dan de omzet is wat het label opleverde aan kennis en data.
SaaS-dienst voor Europese touroperators
Travel IP is nu klaar om de zakelijke markt op te gaan, zegt Langhout. De SaaS-dienst zal in licentie worden geleverd aan touroperators in Europa, die hun verouderde, gefragmenteerde systemen willen vervangen. Andere touroperators en zelfstandige reisagenten kunnen op de techniek van Travel IP een eigen website en boekingssysteem optuigen, en betalen daarvoor een vergoeding over hun omzet.
Het platform Travel IP: ‘We hebben met Reisknaller al laten zien dat het werkt.’
In principe zou elke ondernemer hier in één klap een nieuw label voor pakketreizen mee uit de grond kunnen stampen, maar dat is naïef gedacht, waarschuwt Langhout. Aansluiting bij organisaties als de SGR, de Stichting Garantiefonds Reisgelden, is wel echt een vereiste om consumenten voor je te winnen.
Vers kapitaal en overnames
Hij richt zich dus op bestaande reisbedrijven, van groot tot klein. Zitten de grote spelers als TUI, Corendon en Sunweb wel te wachten op software die aan de achterkant meeconcurreert op de verkoop van bedden en stoelen? Ze zouden hun systemen kunnen dichtzetten voor Langhout. ‘Nee, in de reiswereld is iedereen er wel aan gewend om met elkaar samen te werken.’
Binnenkort wil Langhout vers kapitaal ophalen om de groei van Travel IP te financieren. Naast software-licenties wil het bedrijf vanaf 2028 ook overnames doen van bestaande consumentenmerken in het buitenland, om daar de eigen techniek onder te leggen.
Peter Langhout Reizen keert terug
En dan is er nog iets wat de cirkel helemaal rond kan maken. Eind dit jaar wil Langhout met een tweede consumentenlabel de markt in. Exact: Peter Langhout Reizen. Onderzoek liet zien dat de naam Peter Langhout bij Nederlanders boven de veertig nog altijd een merkbekendheid van 95 procent heeft. Reden genoeg om het label een nieuw leven te geven boven op de Travel IP-techniek.
‘Peter Langhout bestaat straks om Travel IP te bewijzen, te testen en te valideren. We hebben met Reisknaller al laten zien dat het werkt, maar je wilt ook laten zien dat je volumes kunt draaien op deze techniek.’ Pas tegen de jaarwisseling, als het boekingsseizoen voor zomervakanties goed op gang komt, wil Langhout het label breed gaan uitrollen, inclusief televisiereclame.
Fans van Peter Langhout Reizen moeten nog even geduld hebben.
Langhout senior, die afgelopen maand 67 werd, is geen aandeelhouder meer van Travel IP en bemoeit zich niet met de dagelijkse uitvoering. Wel hebben vader en zoon dagelijks contact. ‘Dat gaat niet alleen over business’, zegt Langhout junior. ‘We zijn elkaars beste vrienden. Na alles wat we hebben meegemaakt, heeft hij ons altijd gestimuleerd om door te gaan, ook toen hij zelf weinig kon doen. Dat heeft ons gebracht waar we nu staan, als familie en als bedrijf.’
Om onze site goed te laten functioneren, te verbeteren en u de beste ervaring te geven, gebruiken we cookies! Surfen op deze site = akkoord met cookies. OkLees verder
Privacy- & Cookiebeleid
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
