Pieter Elbers heeft op dinsdag 10 maart met onmiddellijke ingang zijn ontslag als ceo van de Indiase luchtvaartmaatschappij Indigo ingediend. Om ‘persoonlijke redenen’ en met het verzoek de formele opzegtermijn te laten vervallen, blijkt uit zijn ontslagbrief. ‘Al ben ik uiteraard beschikbaar om te helpen bij een overdracht of transitie, indien het bedrijf dat wenst.’
De Nederlandse topman stond ruim drie jaar aan het roer bij Indigo. ‘The Flying Dutchman’ werd in het najaar van 2022 met veel enthousiasme binnengehaald. Een zwaargewicht: in Nederland is Elbers vooral bekend als voormalig president-directeur van KLM. Hij had de hoogste functie zeven jaar, maar werd na twee termijnen uit de ‘blauwe familie’ gezet. De raad van commissarissen wilde niet met hem verder.
Too big to fail
De timing van Elbers’ vertrek bij Indigo is opmerkelijk. Hij was juist bezig de operatie op de rit te krijgen en het vertrouwen van reizigers terug te winnen, nadat Indigo in december vorig jaar een groot deel van het binnenlandse vliegverkeer lamlegde. In twee weken schrapte het bedrijf zo’n 4.500 vluchten – op één noodlottige vrijdag zelfs 1.000 tegelijk – waardoor tienduizenden passagiers strandden.
Overmacht? Een maand eerder zijn in India nieuwe regels voor vlieg- en rusttijden van kracht geworden, die voorschrijven dat piloten meer rust moesten houden en minder nachtlandingen mochten maken. Het snelgroeiende Indigo had de roosters volgens analisten te strak gepland en te weinig nieuwe piloten aangenomen om de gaten die door de nieuwe wetgeving onvermijdelijk zouden vallen, op te vangen.
Een voormalige Indigo-bestuurder sprak in de Financial Times van een too big to fail-mindset.
De Federation of Indian Pilots ging nog een stap verder. Volgens de pilotenvakbond was de crisis ‘vooraf gepland’ en bedoeld om de regering te dwingen om de regels terug te draaien. Als klap op de vuurpijl gebeurde dit alles midden in het voor India zo belangrijke trouwseizoen.
Indiase luchtvaartdroom
De minister van luchtvaart, Ram Mohan Naidu, dreigde in interviews om Elbers te ontslaan. Grote woorden natuurlijk; daar ging de minister niet over. Het bestuur van InterGlobe Enterprises, Indigo’s grootste aandeelhouder, bleef wel onverstoorbaar achter de Nederlandse topman staan.
Ook toen de nationale luchtvaartautoriteit midden december hard ingreep bij de prijsvechter en 10 procent van de winterdienstregeling schrapte – die bevoegdheid had de overheid weer wel.
Ondertussen probeerde Elbers de rust te herstellen. In januari kon hij weer een succes vieren: de eerste Europese vlucht met een van de nieuwe Airbus A321-toestellen, naar Athene. Een volgende stap in zijn strategie om Indiase prijsvechter, bij zijn komst een lokale speler, om te vormen tot een mondiaal opererende luchtvaartreus. Indigo heeft bijna 1.000 vliegtuigen bij Airbus in bestelling, waarvan 60 voor lange afstanden.
De topman stond te stralen op de foto’s. Eindelijk, hij kon weer bouwen. Elbers zag kans om ‘zijn’ bedrijf tegen 2030 in omzet te verdubbelen, zei hij eerder tegen NRC. Niet gehinderd door milieu- of klimaatbeperkingen, want zo wordt in India niet naar de luchtvaart gekeken. Betere vliegverbindingen zijn juist een kans om het enorme land beter te ontsluiten voor de honderden miljoenen Indiërs die er wonen, zowel nationaal als internationaal.
Met de toenemende welvaart stijgt het aantal inwoners dat zich zo’n vliegticket kan veroorloven. Minister-president Narendra Modi droomt van een toekomst waarin ‘ook de gewone man, die op slippers reist, in het vliegtuig te zien is’. Indigo speelt een sleutelrol in die ambities; in 2006 opgericht, nu al de binnenlandse marktleider. Elbers omschreef het in de Financial Times als ‘een van de meest ongelooflijke luchtvaartverhalen ter wereld’.
Gifbeker niet leeg
Maar met de nieuwe Europese mijlpaal waren de problemen volgens De Telegraaf niet voorbij. Indigo had nog steeds per direct zo’n 500 nieuwe piloten nodig, alleen duurt het jaren om die op te leiden. Bovendien werd een paar weken na de vlucht naar Athene bekend dat er ook weer Europese verbindingen uit het netwerk worden gehaald.
Daarmee was de gifbeker nog niet leeg. Na de aanval van de Verenigde Staten en Israël op Iran moest Indigo binnen vier dagen meer dan 500 vluchten naar de Golfregio schrappen. Een week later nam Elbers ontslag.
Volgens De Telegraaf had Elbers de klus willen afmaken, maar zou hij ‘soms niet voldoende steun’ ervaren van de eigenaren. Rahul Bhatia, medeoprichter van Indigo en managing director van InterGlobe Enterprises, neemt de leiding tijdelijk over – waarmee er definitief een einde komt aan Elbers’ Indiase luchtvaartdroom.
