Steeds meer mensen verkiezen het individueel belang boven het collectief belang. Niet alleen vanwege het persoonlijke voordeel, maar ook uit angst als sukkel bestempeld te worden.
"Waar mensen in groepen samenleven en -werken ontstaan sociale dilemma's: individuen moeten kiezen tussen persoonlijk en collectief belang", dat stelt Roos Vonk in Intermediair. "Zo hoef je op je werk op niemand te wachten wanneer je als laatste bij een overleg aanschuift, maar als iedereen dat doet, kan het overleg nooit beginnen."
Extra voordeel
"Kenmerk van een sociaal dilemma is dat individueel belang het meest oplevert, maar als iedereen kiest voor individueel belang, dat schadelijk is voor het collectief. Iedereen lijdt dan verlies. Zo ver komt het vaak niet, want er zijn altijd mensen met plichtsbesef, moreel gevoel, een coöperatieve of vooruitdenkende geest die kiezen voor het collectief. Evenzo zijn er ook altijd mensen die daar misbruik van maken, hetgeen hen extra voordeel oplevert."
Sukkel
Vonk ziet hierin een verklaring waarom het ‘free ridergedrag', het eigen belang voorop stellen, zoveel voorkomt in de samenleving. "Het komt door het persoonlijke voordeel, samen met de angst om de sukkel te zijn die door anderen wordt geëxploiteerd."
De overhand
"In een kleine hechte groep, waar de gevolgen van je gedrag voor het collectief direct zichtbaar zijn en je anderen niet wilt benadelen, gedragen mensen zich coöperatief. De logica is evident: als je de groep benadeelt, is dat slecht voor iedereen, dus uiteindelijk ook voor jezelf. Maar hoe groter en minder hecht het collectief, des te minder zichtbaar zijn de gevolgen van individuele keuzes. Persoonlijk belang krijgt de overhand, en dat is in onze samenleving regelmatig te zien."
