Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Start – Top – Flop

Top – Outletcenters

Groei dankzij crisis

Terwijl de hele retailbranche zucht onder de recessie, openen outletcenters dagelijks lachend de deuren. Zo gaat Het Designer Outlet Roermond uitbreiden met 35 winkels, waarmee 200 extra voltijdbanen worden gecreëerd. "We zijn volstrekt anti-cyclisch", zegt directeur Marc Bauwens daarover in NRC Handelsblad. Ook op Europees niveau zijn de centra voor goedkope merkkleding populair. Bij investeerders, zo blijkt uit onderzoek van Jones Lang LaSalle, maar ook bij de consument. Zo steeg het aantal shoppers bij de outletcenters van Value Retail, dat negen centra verspreid over heel Europa bezit, met 55 procent in het eerste half jaar van 2009, vergeleken met de eerste helft van 2008. 

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Flop – Guido Dumarey

Punch-ceo slaat door

Stel, je bent topman van een investeringsmaatschappij met de welluidende naam Punch International. En er komt een vakbondsman op bezoek. Wat doe je dan? Precies, je haalt uit. Begin juni heeft Punch-topman Guido Dumarey op die manier de Belgische vakbondssecretaris Wim Penninckx gevloerd. Bij dochterbedrijf Punch Graphix wilde Dumarey 25 van de 230 banen schrappen. Een dag na de directievergadering, waar het eerste ontslagvoorstel wordt afgeschoten, gaan de werknemers op advies van de bond gewoon aan het werk. Daarop slaan de stoppen door bij Dumarey. Na een felle discussie met Penninckx haalt hij uit en schopt zelfs nog even na als zijn slachtoffer op de grond ligt,

Must reads week 45: Remote-ceo Job van der Voort, Mediamarkt wordt Chinees en ‘sky is the limit’ in optische AI-race

De redactie heeft voor jou de beste artikelen van afgelopen week geselecteerd. Dit keer: Job van der Voort wil de hele werkende wereld uitbetalen met Remote, Mediamarkt wordt Chinees en moet jouw managementteam in relatietherapie?

job van der voort remote
Ceo Job van der Voort van Remote. Foto: Nora Zwierenberg

Job van der Voort wil nu de hele werkende wereld gaan uitbetalen met Remote

Remote-ceo Job van der Voort zet een nieuwe koers uit voor zijn unicorn: de hele werkende wereld gaan uitbetalen. Daarvoor bouwt hij een infrastructuur die de wereldwijde standaard moet worden voor salarisadministratie. Opmerkelijk is wat hij in het hart van het systeem níét gebruikt: AI.

Waarom moet je dit lezen? Redacteur Karin Swiers sprak een van Nederlands succesvolste techondernemers over de koerswijziging van Remote, zijn no-bullshit leiderschapsstijl en de vraag waar AI wél of echt níet thuishoort. Een eerlijk interview over het bouwen van een miljardenbedrijf. ‘Een groot deel van de tijd is het gewoon klotewerk.’

👉 Lees hier: Remote-ceo: ‘Winst is een accountancy-ding, maar we verbranden geen geld meer’

Metallica ging in relatietherapie: waarom jouw MT dat ook zou moeten overwegen

Metallica stond op het punt uit elkaar te vallen en koos voor een onorthodoxe oplossing: relatietherapie. Daar zouden ook veel managementteams baat bij hebben, denkt MT/Sprout-columnist Simone van Neerven. Bij de rockband waren niet de ruzies het probleem, maar het onvermogen om het constructief oneens te zijn.

Waarom moet je dit lezen? Harmonie klinkt prettig, maar zit goede besluiten vaak in de weg. Teams moeten constructief in conflict kunnen gaan. Want als mensen kritiek inslikken en twijfels voor zich houden, blijven belangrijke perspectieven onderbelicht. Van Neerven onderscheidt vier soorten conflicten en stelt praktische vragen om een meningsverschil om te buigen tot een gesprek waar je samen verder mee komt.

👉 Lees hier: Teams moeten een constructief robbertje kunnen vechten, stelt deze innovatie-expert

Optische AI-race leidt tot overname van 115 miljard: goed nieuws voor Nederlandse scaleups?

Het Amerikaanse Lumentum, leverancier van lasertechnologie voor AI-datacenters, is overgenomen voor een recordbedrag van 115 miljard dollar. In de race om snellere en zuinigere datacenters draait alles nu om fotonica: snelle optische chipverbindingen. Ondertussen bouwen ook Nederlandse bedrijven als Smart Photonics, Effect Photonics en Photon Bridge aan fotonische chips. Kunnen zij meeliften op deze nieuwe AI-golf?

Waarom moet je dit lezen? Redacteur Philip Bueters legt uit waarom fotonica de nieuwe goudmijn van de AI-wereld is, en brengt de Nederlandse kampioenen in dit snelgroeiende speelveld kaart. Waar staan zij en kunnen ze het Amerikaanse tempo bijhouden?

👉 Lees hier: Nederlandse fotonicascaleups reageren op de megadeal van Marvell: ‘Sky is the limit’

Wat wil Chinese retailgigant JD.com met Mediamarkt?

Nu Brussel groen licht heeft gegeven, is de weg vrij voor JD.com om Ceconomy in te lijven. Daarmee krijgt het bedrijf in één klap een vertrouwd merk – Mediamarkt – en 1.068 winkels in elf Europese landen in handen. Nu de thuismarkt verzadigd is, zoekt JD de groei buiten China. Dat kan lastig worden voor spelers als Bol, Coolblue en Amazon.

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Waarom moet je dit lezen? De overname versnelt een ontwikkeling die volgens kenners al is ingezet: de opmars van Chinese consumentenmerken, binnen én buiten China. Redacteur Wilke Wittebrood brengt in kaart wat dat kan losmaken in de Europese retailmarkt, en wie de winnaars en verliezers kunnen worden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

👉 Lees hier: Mediamarkt krijgt een Chinese eigenaar, en dat gaan we straks in de schappen zien

In een moeilijke markt gaat deze Nederlandse plasticrecycler juist keer vijf

Nieuwe Europese regels dwingen verpakkers straks om meer gerecycled materiaal te gebruiken. Zodoende groeit de vraag naar circulaire plastics. De Eindhovense scaleup BlueAlp speelt daarop in door fors op te schalen: de capaciteit van de bestaande fabriek in Oostende wordt verdubbeld en er komen nieuwe productielocaties in Rotterdam en Kampen. Dat is best opvallend in een markt die onder druk staat.

Waarom moet je dit lezen? Redacteur Jeroen de Boer laat zien hoe deze deeptech-scaleup met geduld en een bewezen technologie de overstap maakt van een demofabriek naar commerciële productie. Opschalen werkt pas als het fundament staat – en Europese regelgeving kan ook een duwtje in de goede richting geven.

👉 Lees hier: BlueAlp-ceo Valentijn de Neve: ‘Je moet opschalen als het fundament staat’

Hier vind je het belangrijkste nieuws van week 45 2026:

  • VodafoneZiggo wil werknemers 3 dagen op kantoor en Euronext draagt David Knibbe (NN) voor als nieuwe ceo (maandag 2 november)
  • Kabinet stelt nieuwe Box 3-belasting jaar uit en Philips reserveert 288 miljoen voor apneu-schikking in de VS (dinsdag 3 november)
  • Ebusco-personeel wacht nog op salaris van oktober en Chinezen mogen Mediamarkt-moeder overnemen (woensdag 4 november)
  • Olieprijs daalt na verkiezingsuitslag VS en Klaas Knot voorgedragen als ECB-chef (donderdag 5 november)
  • KLM schrapt 5000 banen en elektrische vliegtuigbouwer scoort € 124 miljoen (vrijdag 6 november)

Pensioen: een vergeten kans om te verduurzamen

In samenwerking met BeFrank - Bedrijven schakelen over op groene stroom en elektrische auto's, maar kijken nog te weinig naar wat er met het pensioen van hun medewerkers gebeurt. Terwijl ze daar juist grote impact kunnen maken, zeggen Tessa van Soest van B Lab Benelux (B Corp) en Jan Hein Rhebergen van pensioenuitvoerder BeFrank. ‘Pensioen gaat per definitie over de toekomst.’

Je pensioen is een spaarpot voor je oude dag, zegt Tessa van Soest (B Lab). 'Hoe mooi is het dat dat geld, als het moment eenmaal daar is, duurzaam is belegd?' Foto: B Corp

Hoe groen wordt ons pensioen belegd? Die kwestie is de afgelopen jaren steeds meer in de schijnwerpers komen te staan. Grote fondsen als ABP, PFZW en PME, maar ook kleinere spelers als het Pensioenfonds voor Huisartsen en pensioenpremie-instelling BeFrank, kozen al voor een duurzamer en verantwoorder beleggingsbeleid.

Zo bouwt ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland, de investeringen in de olie- en gassector sinds vijf jaar af. In 2024 werden de criteria verder aangescherpt en deed het fonds ook Amerikaanse techaandelen in de ban; ABP stapte uit Tesla, Alphabet en Meta. Daar staat tegenover dat ABP zich nadrukkelijker is gaan richten op duurzame energie en energie-infrastructuur. Denk aan zonnepanelen, windmolens, groene waterstof, schone mobiliteit en energieopslag.

1.600 miljard euro belegd vermogen

Deze keuzes doen ertoe omdat de financiële sector cruciaal is voor het halen van de klimaatdoelen van Parijs. Om de opwarming van de aarde te beperken tot minder dan 2 °C en liefst 1,5 °C, moet niet alleen de CO2-uitstoot omlaag, maar moeten ook de geldstromen met die daling in lijn worden gebracht.

Inclusief de pensioenbeleggingen, en dat gaat om een enorme pot met geld. Alleen al in Nederland beheert de pensioensector meer dan 1.600 miljard euro, blijkt uit cijfers van De Nederlandsche Bank.

Er zijn genoeg obstakels op weg naar de klimaatdoelen van Parijs, maar geldgebrek is daar niet een van, zegt Tessa van Soest. Ze is directeur Benelux bij B Lab, de non-profit organisatie achter de internationale B Corp-certificering, waarover straks meer. ‘Dat geld wordt alleen nog lang niet altijd op de juiste manier ingezet, namelijk om duurzame transities aan te jagen.’

Inleg duurzaam laten renderen

Aangezien pensioendeelnemers doorgaans weinig inspraak hebben in hoe hun inleg wordt belegd, is de rol van de pensioensector volgens Van Soest cruciaal. Te meer omdat de meeste mensen in het dagelijks leven weinig met hun pensioen bezig zijn, laat staan met waar hun geld terechtkomt. ‘Terwijl je pensioenpot uiteindelijk een grote spaarpot is voor je oude dag, het moment dat je niet meer hoeft te werken. Hoe mooi is het dan als jouw geld, als dat moment eenmaal daar is, duurzaam is belegd? In plaats van dat het heeft gerendeerd op basis van allerlei zaken die het klimaatprobleem hebben verergerd.’

Een pensioen opbouwen heeft alleen zin als daarmee wordt gebouwd aan een wereld waarin je daadwerkelijk prettig kunt leven, voegt Jan Hein Rhebergen toe. ‘Nu en in de toekomst.’ Hij is commercieel directeur van BeFrank, dat de pensioenregelingen uitvoert voor meer dan 1.250 werkgevers in Nederland, met in totaal 430.000 pensioendeelnemers, en ruim 15 miljard euro aan belegd kapitaal beheert.

‘Pensioen gaat per definitie over de toekomst’, zegt hij. ‘Voor onze jongste deelnemers kan het nog wel vijftig jaar duren voor ze met pensioen gaan. In wat voor wereld willen we dan leven, en hoe kunnen we onze positie en beheerde kapitaal gebruiken om invulling te geven aan die rol?’

Langs de hoogste meetlat

Met die gedachte startte BeFrank drie jaar geleden het traject om een B Corporation te worden, kortweg B Corp. Het gaat om een netwerk van bedrijven die zich aantoonbaar inzetten voor een inclusieve en duurzame economie. Aantoonbaar, omdat ze voldoen aan de standaarden van B Lab op het gebied van sociale en ecologische impact, transparantie en verantwoord bestuur. Sinds februari 2026 wordt dit onafhankelijk getoetst door een derde partij.

Wereldwijd zijn er inmiddels ruim 11.000 B Corp-gecertificeerde bedrijven en in Nederland meer dan 500. BeFrank is daar sinds april 2024 één van. ‘We zochten naar een externe en erkende audit’, vertelt Rhebergen. ‘Als wij als pensioenuitvoerder roepen dat duurzaamheid een vast onderdeel van pensioenbeslissingen moet zijn, moeten we onszelf ook langs de hoogste meetlat durven leggen. Een B Corp-certificering is voor mij de Champions League van duurzaamheid.’

Finance ondervertegenwoordigd

De financiële sector is relatief ondervertegenwoordigd in het netwerk. In Europa is iets meer dan 7 procent van de B Corps actief in finance en in Nederland zo’n 6 procent. Dat heeft volgens Benelux-directeur Van Soest een aantal redenen. ‘De standaard is recent vernieuwd, maar was van oudsher beter toepasbaar op dienstverleners en productiebedrijven’, zegt ze. ‘Consumentenmerken bijvoorbeeld. Financiële dienstverleners hebben geen directe toeleveringsketens of fabrieken, waardoor ons kader voorheen minder vanzelfsprekend aansloot.’

BeFrank is een dochteronderneming van NN Group, maar heeft een eigen directie en governance-structuur en bepaalt zijn eigen strategie. Die zelfstandigheid is eveneens belangrijk, want B Corp stelt strenge eisen aan de organisatorische en juridische onafhankelijkheid van een bedrijf.

‘Om gecertificeerd te worden, moet een bedrijf zijn maatschappelijke missie wettelijk vastleggen in de statuten, zodat die missie ook bij een bestuurswissel of overname geborgd blijft’, vertelt Van Soest. ‘Wij noemen dat een mission lock.’ Niet elke financiële instelling kan dat. ‘Veel merken in finance maken onderdeel uit van grotere concerns en hebben, anders dan BeFrank, die zelfstandigheid niet.’

Geen geld naar fossiel, tabak of wapens

Tot slot is de groep bedrijven in finance die zich onderscheidt op duurzaamheid nog niet zo heel erg groot. Naast pensioenbedrijven als BeFrank en BrightPensioen maken ook banken als Triodos en Banque de Luxembourg en impactinvesteerders als Funds for Good en Fair Capital Partners deel uit van het B Corp-netwerk.

De gemene deler bij deze bedrijven is de richting waarin het geld stroomt, zegt Van Soest. En waar het níét naartoe gaat. ‘Wij kijken bijvoorbeeld of er meer of minder dan 1 procent van de omzet uit directe investeringen in zogeheten ineligible sectoren komt, zoals de wapen-, tabaks- en fossiele industrie.’ Is het meer, dan komt een bedrijf niet in aanmerking voor het keurmerk.

BeFrank trekt die grens ook in het eigen beleggingsbeleid. Daarnaast wordt een deel van het vermogen duurzaam belegd. Zo heeft de pensioenuitvoerder green bonds opgenomen in de lifecycles: leningen en obligaties die uitsluitend worden gebruikt om duurzame projecten op bijvoorbeeld het gebied van hernieuwbare energie te financieren.

Tegelijkertijd wil het bedrijf zijn klanten niets opleggen: werkgevers en individuele deelnemers houden de regie over hun eigen beleggingsprofiel. Zij kunnen kiezen uit drie opties. Rhebergen, lachend: ‘Wij noemen het groen, groener en groenst.’

Niet met het wijzende vingertje

Groen is het vertrekpunt: een ‘verantwoorde ondergrens’ waarin de eerdergenoemde vervuilende en controversiële sectoren zijn uitgesloten. De groenere variant combineert die ondergrens met strengere duurzaamheidscriteria, en bij de groenste variant – een samenwerking met Triodos Investment Management – zijn fossiele brandstoffen volledig uitgesloten en gaat het geld gericht naar duurzame projecten.

‘Ik ben heel trots op het feit dat we die keuze bieden’, zegt Rhebergen. ‘We zijn niet normatief, we gaan niet met het vingertje wijzen. Er is niet één manier om het goede te doen.’

Wel vindt hij het belangrijk dat klanten hun keuze goed geïnformeerd maken. Daarom ontwikkelde BeFrank een dashboard waarop pensioendeelnemers kunnen zien wat hun keuze de planeet concreet oplevert, uitgedrukt in meetbare besparingen op het gebied van CO2-uitstoot en afval. Dit jaar vernieuwde BeFrank dit dashboard waardoor ook de ESG-scores van de beleggingen zichtbaar zijn. Rhebergen: ‘We zijn ook transparant over de bijbehorende kosten en risico’s van de verschillende opties. Dat moeten deelnemers kunnen meewegen.’

Verder kijken dan groene stroom

Van Soest (B Lab) prijst die transparantie. ‘Zo’n dashboard is een heel toegankelijke manier om mensen actiever bij hun pensioen te betrekken. We zien allemaal op onze salarisstrook dat er maandelijks een bedrag wordt ingehouden, maar weinig mensen staan er echt bij stil wat dat precies betekent en wat er precies met dat bedrag – dat over de jaren toch flink kan oplopen – gebeurt.’

Dat geldt ook voor werkgevers, knikt Rhebergen. ‘Bij bedrijven gaat het vaak over het overstappen op groene stroom of het elektrificeren van het wagenpark. Die dingen zijn allemaal nodig. Maar nog niet alle werkgevers beseffen dat je met de pensioenregeling ook gigantisch veel impact kunt maken.’

Nederlandse plasticrecycler BlueAlp gaat keer vijf: ‘Je moet opschalen als het fundament staat’

Plastic dat nu in de verbrandingsoven belandt, wordt bij de Eindhovense scaleup BlueAlp grondstof voor nieuwe verpakkingen. Na meer dan tien jaar bouwen gaat het bedrijf nu serieus opschalen, zegt ceo Valentijn de Neve: de productiecapaciteit wordt meer dan vervijfvoudigd. 'De interesse in circulair plastic neemt toe.'

Valentijn de Neve
Ceo Valentijn de Neve van BlueAlp: 'Je moet opschalen als het fundament echt staat.' Foto: BlueAlp

Een positief geluid uit de wereld van plasticrecyclers: de Eindhovense scaleup BlueAlp gaat fors opschalen. Er komt een productiefaciliteit in Kampen, de capaciteit van de fabriek in Oostende wordt verdubbeld en er staat een nieuwe fabriek in Rotterdam op de planning.

‘We focussen op hoogwaardig recyclaat’, zegt ceo Valentijn de Neve van BlueAlp. ‘Daarbij is concurreren op de laagste prijs niet de dominante factor.’

BlueAlp heeft al een klantenkring voor verpakkingen in sectoren als voeding en medische apparatuur. De Neve: ‘In de nichemarkten waar we actief zijn, weegt het belang van circulaire inkoop zwaarder dan de vraag of de prijs direct concurrerend is met niet-gerecycled plastic. Daarnaast zie je dat de interesse voor circulair plastic toeneemt vanwege nieuwe Europese regelgeving.’

Nieuwe Europese verpakkingsregels brengen onder meer een verplichting om vanaf 2030 minimaal 10 procent gerecycled plastic te gebruiken. ‘De verpakkingssector begint daar nu al op voor te sorteren. Structurele aanpassingen bij de inkoop moet je zo’n drie jaar van tevoren geregeld hebben.’

Chemische recyling van plastics

BlueAlp houdt zich bezig met zogenoemde chemische recycling. Dat is een andere tak van sport dan mechanische recycling, waarbij doorgaans goed scheidbare, hardere plastics (zoals PET) worden gesorteerd en vermalen tot homogene vlokken. Daarvan worden dan nieuwe plastics gemaakt.

Chemische recycling richt zich op plastic afval dat niet geschikt is voor mechanische recycling en daardoor veelal in verbrandingsovens verdwijnt. Dat gaat gepaard met veel CO2-uitstoot. Bovendien kan er ook methaan vrijkomen als plastic lang op stortplaatsen blijft liggen.

BlueAlp neemt een breed scala van plastics in als grondstof. In de fabriek wordt dat verhit onder zuurstofarme condities (pyrolyse). Daarbij ontbindt plastic materiaal tot eenvoudige koolwaterstoffen. Op deze manier produceert het bedrijf pyrolyse-olie. Dat is een bouwsteen voor de productie van volledig nieuwe plastics zoals verpakkingsfolie.

Minder verbrand, minder afhankelijk van aardolie

Pyrolyse-olie is in de chemiesector een niet-fossiel alternatief voor zogenoemde nafta uit aardolie. De Neve noemt meerdere voordelen van zijn technologie: ‘Circulaire recycling zorgt ervoor dat minder plastic in verbrandingsovens belandt. Daarnaast is er het strategische voordeel dat je de afhankelijkheid van olie-importen verkleint.’

In Eindhoven worden fabrieksonderdelen zoals reactorvaten en pijpleidingen geproduceerd. De pyrolyse-fabrieken worden op andere locaties neergezet. In Rotterdam en Kampen gaat BlueAlp dat in eigen beheer doen, maar het bedrijf werkt ook met een licentiemodel. Zo zijn er overeenkomsten gesloten met het Italiaanse afvalverwerkingsbedrijf RES en biochemiebedrijf BioBTX in Delfzijl.

De fabriek van BlueAlp in Oostende. Foto: BlueAlp

Productiecapaciteit keer vijf

De bestaande fabriek in het Belgische Oostende heeft een productiecapaciteit van 24.500 ton pyrolyse-olie per jaar. Woensdag kondigde BlueAlp aan dat die capaciteit wordt verdubbeld. Verder komt er, mede dankzij een subsidie van 21 miljoen euro van het EU Innovation Fund, een pyrolyse-fabriek in Kampen met een capaciteit van 50.000 ton. Die staat gepland voor 2029.

En daar houdt het nog niet op. In samenwerking met LBC Terminals ontwikkelt BlueAlp in Rotterdam een fabriek met een capaciteit van 40.000 ton. Daarmee groeit de eigen productiecapaciteit de komende jaren naar zo’n 140.000 ton pyrolyse-olie per jaar, een ruime vervijfvoudiging.

Eerst het fundament, dan opschalen

Gevraagd naar de uitdagingen op de markt voor Europese plasticrecyclers wijst De Neve op het lange aanlooptraject. ‘Het bedrijf bestaat al sinds 2014. In de vroege periode is er in Zwitserland een demonstratiefaciliteit gebouwd. De lastigste fase is die tussen het realiseren van een demonstratieproject op labschaal en de bouw van een commerciële fabriek. We hebben dat bewust rustig aangepakt, zodat we zeker wisten dat de technologie echt werkt zoals we willen.’

Nu BlueAlp ook meer interesse ziet voor circulair plastic van multinationals uit onder meer de foodsector, vallen verschillende puzzelstukjes op hun plek. ‘Je moet opschalen als het fundament echt staat’, zegt De Neve. ‘Dat helpt ook bij de verkrijgen van financiering.’

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Hij wijst erop dat BlueAlp nu in een fase zit waarin het risico van werken met nieuwe technologie afneemt, terwijl het marktperspectief verbetert. ‘Daardoor zijn niet alleen bestaande aandeelhouders Borouge International, Shell, Rumali, Den Hartog en Mourik bereid om verder te investeren, maar het is ook de reden waarom de nieuwe projecten in aanmerking komen voor bankfinanciering. En de Europese innovatiesubsidie geeft dan een extra duwtje in de rug.’

Dit artikel verscheen eerder op Change Inc., net als MT/Sprout onderdeel van de MT Mediagroep.

Swapfiets gaat dit jaar door de 100 miljoen euro en gaat voor winstgevende groei

Na jaren van stevige groei trekt Swapfiets in 2022 de stekker uit e-scooters en gaat de Amerikaanse droom in de ijskast. Ceo Marc de Vries zet voortaan vol in op winstgevende groei in bestaande steden en een focus op Parijs en London als belangrijke groeisteden voor de toekomst. En natuurlijk op AI, dat inmiddels zestig procent van de klantvragen afhandelt.

marc de vries swapfiets ceo
Foto: Swapfiets

In Nederlandse steden struikel je bijna gedachteloos over de karakeristieke blauwe voorbanden. Maar meer dan de helft van de Londense en Parijse klanten van Swapfiets verschilt in één cruciaal detail van de doorsnee Nederlander: ze hebben nog nooit op een fiets gezeten.

In de Franse hoofdstad leidt de terugtraprem van de karretjes zelfs tot angstzweet; gebruikers ervaren het systeem als onveilig. Het dwingt de aanbieder van de fietsabonnementen om zijn aanbod in rap tempo aan te passen.

Het is illustratief voor de nieuwe fase waarin het bedrijf van ceo Marc de Vries is beland. Na jaren van razendsnelle geografische expansie is de tijd van onbegrensd opschalen definitief voorbij. Het model waarmee hij werkt – het ontwerpen en inkopen van fietsen, ze onderhouden en vervangen – blijkt zeer kapitaalintensief. Aanloopverliezen in nieuwe steden houden soms jaren aan.

Daarom ging het roer om bij zijn aantreden in 2021: Swapfiets trok de stekker uit zijn groeiplannen en koos voor winstgevendheid. Voor 2026 koerst het op een omzet van meer dan 100 miljoen euro. Tot nu toe was de fietsverhuurder verlieslatend, maar die verliezen namen de afgelopen jaren wel gestaag af, bij een groeiende omzet. In 2025 halveerde het verlies tot 7 miljoen euro, bij een omzet van 97 miljoen.

Het merendeel van die omzet komt uit Nederland. Het Amsterdamse bedrijf is behalve in zestien Nederlandse steden ook actief in België (vijf steden), Duitsland (zestien), Denemarken (vier) en de hoofdsteden van Frankrijk, Groot-Brittannië, Oostenrijk en Spanje.

Busjes niet ingericht op e-scooters

De uitbreiding naar de Verenigde Staten is voorlopig van de baan, vertelde De Vries donderdag tijdens Emerce Eday. Hij voegt ook geen nieuwe steden meer toe aan de huidige 45 locaties. Verder stopt Swapfiets met uitstapjes naar micromobiliteit, zoals e-scooters en elektrische stepjes. Hoewel de scooters commercieel aanslaan, trekken ze operationeel een te zware wissel op de supply chain. De busjes die het bedrijf gebruikt, zijn ingericht op fietsen en kunnen de e-scooters er moeilijk bij hebben. De focus verschuift volledig naar fietsen en e-bikes in Europese steden.

Vooral in Londen en Parijs ligt het groeipotentieel voor het oprapen. Waar in Amsterdam 41 procent van alle verplaatsingen per fiets gaat, steeg het fietsgebruik in Parijs de afgelopen jaren van één à twee procent naar elf tot vijftien procent. Omdat veel nieuwe abonnees fietservaring missen, werkt het bedrijf samen met lokale organisaties die fietslessen aanbieden.

Om de positie in Frankrijk snel te consolideren, nam Swapfiets dit voorjaar zijn Duitse concurrent Dance over, die in Parijs zeven keer groter is en zich toelegt op e-bikes. Door de achterkant van de organisaties binnen drie maanden samen te voegen, voegt het bedrijf 12.000 klanten en fietsen toe en is het direct marktleider in Parijs. In Europa heeft Swapfiets nu in totaal 75.000 e-bikes rijden.

Iedere minuut besparing levert winst op

Omdat Swapfiets eigenaar blijft van een vloot van zo’n 300.000 fietsen op straat, zijn de totale gebruikskosten cruciaal. Waar consumentenfietsen worden gebouwd op verkoopmarge en uitstraling, draait hier alles om robuustheid en repareerbaarheid. Elke reparatie – het zijn er rond de tienduizend per week – wordt sinds 2014 vastgelegd.

Het r&d-team analyseert maandelijks de tien meest voorkomende mankementen en herontwerpt onderdelen om ze slijtvaster te maken. Op tienduizend beurten per week levert elke bespaarde minuut direct operationele efficiëntie op. Bovendien past het bedrijf niet-recyclebare onderdelen samen met fabrikanten aan, met als doel een volledig recyclebare fiets.

Zestig procent klantvragen autonoom afgehandeld

De echte complexiteit zit bij Swapfiets aan de achterkant, in zaken als vlootverdeling, retouren en onderhoudsplanning. Het eigen techteam is inmiddels het grootste team op het hoofdkantoor. In totaal telt de organisatie 1.200 medewerkers in 8 landen. Sinds eind 2023 bouwde het bedrijf een intern AI-platform, gekoppeld aan een eigen datawarehouse.

Slimme AI-agents trekken daar data uit verschillende bedrijfssystemen. Meldt een klant bijvoorbeeld een gestolen fiets en een gelijktijdige verhuizing van Amsterdam naar Utrecht, dan regelt het systeem de tracing, een vervangend exemplaar én de afspraak in de nieuwe woonplaats. Inmiddels wikkelt het platform zestig procent van alle binnenkomende klantvragen volledig autonoom af.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Monteurs negeren de AI-diagnose

Ook in de twintig warehouses doet AI zijn intrede. Het honderd pagina’s tellende handboek voor fietsmonteurs is gedigitaliseerd. Met camera’s en geluidssensoren stelt de software technische diagnoses, bijvoorbeeld op basis van visuele schade of het geluid van een trapas. Toch vertrouwen monteurs op de werkvloer vooralsnog vaker op hun eigen vakmanschap dan op de diagnose van het systeem. Wel helpen de visuele instructies om nieuwe medewerkers sneller in te werken.

Komt er ook een volautomatische reparatierobot aan? De komende vijf jaar niet, zegt De Vries. Die kan nog niet omgaan met de gebruikte fietsen waaraan van alles is versleten en verbogen. Bovendien moet zijn organisatie eerst beter wennen aan de mogelijkheden van AI. Technologische verandering verloopt in golven en vraagt aanpassingsvermogen van het management en het personeel.

Google wil het archief van failliet Spirit Airlines, en ook andere AI-bedrijven azen op bedrijfsdata

De digitale archieven van bedrijven zijn de nieuwe goudmijn voor big tech. In de VS wordt er al een hele industrie voor opgetuigd. Google heeft 10 miljoen dollar geboden voor het digitale archief van het failliete Spirit Airlines. Maar die move kan grote gevolgen hebben.

google-spirit-data
De vliegtuigen van Spirit Airlines staan sinds mei van dit jaar aan de grond. Foto: Getty Images

De Amerikaanse curatoren van Spirit Airlines zullen zich toch even in hun koffie hebben verslikt. Bij de bieders op de failliete boedel komen ze een bekende naam tegen: Google. De techgigant biedt 10 miljoen dollar voor het zakelijke digitale archief.

Daarin zitten ongeveer 100 miljoen e-mails van werknemers, 500 miljoen berichten in Teams, 30 miljoen regels codes, maar ook agenda’s, HR-data, projectmanagement, spreadsheets, informatie over prijzen, gegevens over de vluchten en de dienstroosters van de crews.

Wat moet Google hiermee? Dat vraagt een stukje uitleg. AI-bedrijven hebben alle publieke informatie al van het internet geschraapt. Alleen zijn die gegevens niet compleet, laat staan representatief voor de werkvloer. Voor het trainen van AI-agents op het uitvoeren van klussen in een bedrijf is meer nodig.

Creatief zoeken

Bovendien wordt dat schrapen steeds moeilijker gemaakt. Bots worden afgeblokt met betaalmuren, testen met plaatjes of letters (captcha) en persoonlijke inlogcodes. Het schrapen van sociale media is eveneens een uitdaging. Een bedrijf als Meta wil niet delen wat er op Facebook gebeurt: van die data hangt hun verdienmodel immers af.

Synthetische data, zeg maar data die wordt gecreëerd door AI, is ook geen duurzame oplossing. Als AI leert van AI, waar blijft dan de koppeling met de realiteit op de werkvloer? En dus wordt er op creatievere manieren gezocht naar vers materiaal om de AI-honger te stillen.

Google wil met de bedrijfsdata van Spirit Airlines AI-agents gaan trainen. Dat helpt die agents beter begrijpen hoe organisaties werken en hoe medewerkers communiceren, samenwerken en problemen oplossen. Dat is handig, omdat ze steeds meer taken in bedrijven overnemen.

Lees ook: Waar ligt voor dienstverleners de grens bij AI?

Meer bieders op Spirit

Wat maakt interne berichten zo waardevol? Een chatbot leert om antwoord te geven op een prompt. Een AI-agent moet taken uitvoeren. Data over hoe echt werk wordt uitgevoerd, is de nieuwe goudmijn.

Een mailuitwisseling bij een bedrijf gaat bijvoorbeeld over een klant die een probleem meldt. Een medewerker bespreekt de vraag van de klant, er volgt een beslissing, correctie of oplossing, en vervolgens krijgt de klant een reactie. Dat is de workflow die een AI-agent nodig heeft.

Zo bezien is die 10 miljoen voor Spirit Airlines een schijntje. Meer partijen hebben een bod uitgebracht op dit digitale archief. Het AI-bedrijf Mercor wil 7,5 miljoen dollar betalen. AI-speler Micro1 biedt 12,5 miljoen. De deal wordt gemaakt met Google, maar of de gigant nu echt met het archief aan de slag mag is afwachten.

Slapende honden wakker

Google heeft namelijk slapende honden wakker gemaakt. Er zijn grote zorgen over de gevolgen voor de persoonlijke gegevens die Spirit heeft van 97 miljoen klanten, onder meer van hun creditcards, en de persoonlijke informatie van duizenden werknemers.

Reuters tekent op dat dit volgens Google niet onder het bod valt. Bovendien belooft het concern dit soort gevoelige gegevens te verwijderen. Om de bedrijfsdata te anonimiseren zal een derde partij worden ingeschakeld.

Meerdere luchtvaartvakbonden, van piloten en crews, trappen daar niet in. Ze willen dat de rechter de verkoop blokkeert. Zelfs als die data anoniem is gemaakt, is het met het koppelen van andere gegevens vrij gemakkelijk om klanten en werknemers alsnog te identificeren. Een garantie kan dus niet worden gegeven.

Steun van wetgevers

Ook Springshot, de softwareleverancier van Spirit, heeft juridisch bezwaar aangetekend. De vrees is dat Google zo toegang krijgt tot specifieke data en technologie die niet van de luchtvaartmaatschappij zijn, maar van Springshot. Vijftien jaar werk wordt zo cadeau gegeven.

De critici hebben inmiddels steun gekregen van 120 volksvertegenwoordigers uit de VS. Ook zij maken zich zorgen en hebben een brief gestuurd naar Google en Spirit. ‘Innovatie mag niet ten koste gaan van de privacy van werknemers of de vertrouwelijkheid van informatie die zij voor hun dienstverband moesten verstrekken’, aldus de politici.

De zaak ligt voorlopig bij de faillissementsrechter in New York. Op 6 november zal die gaan bepalen wat er met die data gebeurt. En dat kan grote gevolgen hebben. Google is namelijk niet de enige die op jacht is naar realistische bedrijfsinformatie. Amazon, OpenAI, Anthropic, Meta en Microsoft zijn er ook dol op.

Lees ook: Opstaan tegen big tech is niet langer kansloos

Jagen op founders

Tientallen startups in de VS zijn in dat gat in de markt gedoken. Ook al langer bestaande bedrijven spelen hierop in. Ze jagen op founders die stoppen, nemen de bedrijfsinformatie over en bewerken die, en verkopen die gegevens door aan AI-labs.

Met die informatie worden RL-gyms (reinforcement learning gyms) opgezet, gesimuleerde omgevingen waarin AI-agents kunnen oefenen met het navigeren door realistische werkplekken.

Een van de startups die garen spinnen bij de AI-honger naar bedrijfsdata is AfterQuery, vorig jaar opgericht door twee Gen Z-studenten. Het bedrijf begint met het opkopen van databases met codes van startups die failliet zijn gegaan. Via GitHub proberen ze de founders te bereiken, schrijft The Information. In het eerste jaar kopen ze al tientallen databases op. Die worden bewerkt en aan AI-labs verkocht.

Unicorn in 18 maanden

Inmiddels biedt AfterQuery complete pakketten aan voor sectoren als de belastingdienst, financiën, it, gezondheidszorg… Met diverse opdrachten en de besluitvormingsprocessen en stapsgewijze redeneringen erachter. Precies wat AI-agents nodig hebben. Achttien maanden na de oprichting is de startup al 3,2 miljard dollar waard.

Bij een ander AI-bedrijf, Turing, richt het project Lazarus zich volledig op de bedrijfsinformatie van bedrijven die ter ziele gaan. Alle operationele informatie is welkom, ook hoe de klantenservice werkt en hoe bugs in de software worden opgelost.

Het bedrijf belooft dat alle informatie eerst geanonimiseerd zal worden voor die wordt doorverkocht aan AI-labs. Hoe waardevoller de informatie, hoe meer die zal opbrengen. Turing is bereid om tot 1 miljoen dollar te betalen. Ook Europese bedrijven zijn welkom, maar hoe ze de veel strengere Europese privacywetgeving moeten omzeilen, staat er niet bij.

Zelf de markt opgaan

Ondernemers kunnen natuurlijk ook zelf de markt opgaan wanneer ze van plan zijn om te stoppen. Zo ontdekte de founder van Cielo24, Shanna Johnson, dat het bedrijf na dertien jaar een enorm digitaal archief had liggen. Slackberichten, tickets, email, Google Drive documenten, allerhande projecten… Waarom zou ze dat stof moeten laten vergaren? Ze krijgt er honderdduizenden dollars voor, weet Forbes.

De startup SimpleClosure, die Johnson door de papiermolen bij de liquidatie heeft begeleid, heeft daar overigens van geleerd. Het bedrijf heeft AssetHub opgericht waar startups hun sourcecodes en bedrijfsdata kunnen verkopen.

Daar zijn het afgelopen jaar bijna 100 transacties afgehandeld. Doorgaans wordt daarbij tussen de 10.000 en 100.000 dollar per bedrijf betaald. Het bedrijf claimt 1 miljoen dollar voor de founders te hebben teruggewonnen.

Toestemming vragen

De business breidt zich intussen in hoog tempo uit naar bestaande bedrijven. Zij bezitten namelijk veel meer data met een veel langere geschiedenis. Hoe meer volume, hoe hoger de prijs. De opkoper zal de data wel bewerken, zodat die verkocht kan worden.

Big tech probeert ook eigen werknemers te tracken. Zo weten de werknemers van SpaceX sinds augustus dat hun digitale uitwisselingen worden gebruikt voor het trainen van chatbot Grok. Elon Musk moedigt ze aan om een ‘voorbeeldige ouderrol’ op zich te nemen.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Wat de rechter ook beslist over Google op 6 november, er zullen vast nog vele procedures volgen. Eén ding is zeker: aan de mensen in al die digitale bedrijfsarchieven is nooit toestemming gevraagd om trainingsmateriaal voor AI-agents te worden. En ze verdienen er ook geen cent aan.

Lees ook: AI zorgt zelfs voor de jongste miljardair van Nederland ever