Honderden sporters beulen zich dagelijks af om volgend jaar augustus op de Olympische Spelen in China in topvorm te zijn. Ook buiten de arena wordt hard gewerkt. Deel vier van ‘Managers op weg naar Beijing': honkbalbondscoach Robert Eenhoorn.
De digitale restaurantgids Iens.nl biedt uitkomst bij de zoektocht naar een goede Chinees in Rotterdam. De keus valt op Ming Garden aan de Maas. Niet alleen vanwege het grote aantal positieve recensies, maar vooral omdat het restaurant uitzicht blijkt te bieden op twee onvervalste Rotterdamse iconen: de Euromast én de Erasmusbrug. Ming Garden is dus de aangewezen plek voor een lunchafspraak met Robert Eenhoorn, coach van het Nederlands honkbalteam én geboren Rotterdammer.
De 39-jarige Eenhoorn kwam ter wereld in het oude Noorden en verhuisde later naar Ommoord. In deze volkswijken leerde hij op straat zijn eigen problemen op te lossen, van zijn ouders kreeg hij de mentaliteit mee om hard te werken. Lessen die hij in de praktijk bracht bij Neptunus, de sportclub waar hij als jong jochie zijn dagen sleet met voetbal en honkbal. De sport mét knuppel kreeg uiteindelijk Eenhoorns voorkeur en niet zonder succes. Via Neptunus, de Harlem Nicols en het Nederlands team tekende hij in 1990 een contract bij de wereldberoemde New York Yankees. Eenhoorn was beland in het walhalla van de honkbalsport: de Major League Baseball.
Na negen jaar en omzwervingen langs Anaheim Angels en New York Mets keerde hij in 1998 terug in zijn geboortestad, waar hij speler-coach werd van Neptunus. Na drie landstitels op rij, werd Eenhoorn in 2001 aangesteld als bondscoach. Zes jaar later is hij dat nog steeds en naar eigen zeggen met evenveel enthousiasme als op de dag dat hij aan deze baan begon. Dat is ook te merken tijdens onze ontmoeting in Ming Garden aan de Maas, negen maanden vóór de Olympische Spelen van Beijing en drie dagen voor het vertrek naar het WK, dat plaatsvond van 6 tot en met 18 november in Taiwan.
Robert, hoe belangrijk is dit WK voor jou?
"De verwachtingen zijn niet al te hooggespannen. Er ontbreken bij ons een paar werpers die in Amerika bij proforganisaties onder contract staan. Hun seizoen is in september geëindigd en zij worden pas volgend jaar weer opgestart. Ik zie het WK vooral als een goede test. Het spelniveau komt overeen met wat we volgend jaar kunnen verwachten in Beijing."
Is er ook een verschil?
"Op het WK zijn geen invloeden van buitenaf, alles is gericht op honkbal. Tijdens de spelen is dat totaal anders. Wij hebben straks in het Olympisch dorp te maken met honderden andere Nederlandse sporters, we zijn daar een ploeg in een ploeg. Dat is lastig, want ik heb wel invloed op het gedrag mijn eigen mensen, maar niet op dat van andere sporters. Begrip tussen de verschillende bondscoaches is dan ook belangrijk."
Je zegt invloed te hebben op het gedrag van jouw spelers. Toch ontstond drie jaar geleden tijdens de spelen in Athene een conflict tussen de Nederlanders en de Antilianen in jouw selectie. Heb je daarvan geleerd?
"Je leert altijd. Maar laat ik voorop stellen dat die verhalen zijn overtrokken. Vergeet niet dat we naar Athene gingen om een medaille te winnen, maar na een paar flinke tikken slechts als zesde eindigden. Dat zou in elke sportploeg hebben geleid tot spanningen en conflicten. Het had in ieder geval niets te maken met cultuurverschillen, zoals toen in de media werd gesuggereerd."
Maar je hebt er wel mee te maken. Het Nederlands team kan immers niet zonder de sterke Antilianen?
"Klopt. En daarom gaan we ook elk jaar in februari op trainingskamp naar de Antillen, om begrip te kweken voor hun cultuur."
Op weg naar Beijing ook?
"Ik werk met succes al jaren op een bepaalde manier. Dan ga ik het in de voorbereiding op de Olympische Spelen niet in één keer anders doen. Anders zou ik al die jaren iets niet goed gedaan hebben. Er verandert dus niet zoveel. In december beginnen we met loop- en conditietraining, in januari komen daar de technische trainingen bij. In februari gaan we dus naar de Antillen en vanaf maart trainen de internationals weer bij hun club. In april komen we dan ook maar één keer per week bij elkaar, vanaf mei twee keer. Na de competitie volgen de gebruikelijke trainingskampen en oefentoernooien."
Jij doet dit niet alleen?
"Nee, de staf van de Nederlandse ploeg bestaat uit een tiental professionals. Coaches, scouts, medici. Ik heb in de loop der jaren een goed team om heen verzameld van mensen die me aanvullen en waarop ik kan vertrouwen. Ik moet nu eenmaal veel taken delegeren en dan moet ik er vanuit kunnen gaan dat het klopt. Daarbij heb ik gezorgd voor een goede balans tussen serieuze en speelse mensen. Ik beschouw honkbal namelijk als serious business. Dat kan wel eens vervelend zijn, maar wat dat betreft heb ik de afgelopen zes jaar veel geleerd. In het begin wilde ik als coach iedereen de dingen laten doen zoals ik ze deed, maar ik kwam er al snel achter dat het niet om mij draait, maar om de ander."
Hoe kwam je daar achter?
"Vooral op gevoel. Maar ik heb ook een aantal cursussen gevolgd. Die hebben mijn manier van denken weliswaar niet veranderd, maar ze hebben het voor mij wel makkelijker gemaakt om wát ik dacht onder woorden te brengen. Toch blijft het soms lastig. Mijn frustraties liggen vooral op het vlak van spelinzicht. Bij fysieke of technische beperkingen kan ik me neerleggen. Zolang een speler zijn uiterste best maar doet."
Laat ik nou altijd hebben gedacht dat jij meedogenloos bent.
"Als een speler buiten de selectie valt, geef ik altijd aan waarom dat is. Daarmee geef ik die speler een handvat, omdat hij weet waaraan hij moet gaan werken om weer in aanmerking te komen. De deur blijft bij mij in principe altijd op een kier. Door deze werkwijze blijf ik on speaking terms. Al is het een utopie om te denken dat iedereen even positief over mij is. Ik kan hard zijn op bepaalde momenten, maar daar is dan meestal een waarschuwing aan voorafgegaan."
Hoe ga jij om met je spelers?
"Jaarlijks voer ik met iedereen een individueel gesprek. Dat doe ik vooral omdat ik wil weten hoe spelers naar zichzelf kijken. Er zijn jongens die zichzelf hoger achten dan ze in wezen zijn, maar er zijn ook jongens bij die gezien hun prestaties veel te bescheiden zijn. Dat komt in die gesprekken aan de orde. Verder heb ik niet heel veel diepgaande gesprekken met mijn spelers. Ik observeer liever. Als iets of iemand aandacht nodig heeft, zit ik direct bovenop."
Heb je dan geen interesse in wat je spelers beweegt?
"Dat zie ik vanzelf als ik ze zie lopen. Honkbal is wat dat betreft, net als voetbal, een pure mannensport, weinig emoties. Of zoals ze in Amerika zeggen: ‘there´s no crying in baseball'."
Je noemt Amerika, waar je lange tijd hebt gespeeld op het hoogste niveau. Denk je nog vaak terug aan die tijd?
"Nee, want ik houd me vooral bezig met wat ik nu belangrijk vind. Ik heb bijvoorbeeld ook niet naar de World Series gekeken, omdat we met het Nederlands team niet tegen die ploegen spelen."
Toch zou je toekomst wel eens in Amerika kunnen liggen. Want je stopt ermee als bondscoach na Beijing?
"Dat heeft inderdaad ergens gestaan, maar klopt niet. Wel is het zo dat honkbal in Nederland op een punt is beland, dat er op organisatorisch vlak veel moet veranderen willen we blijven doorgroeien. Dat zie ik nog niet zo gauw gebeuren. Maar ik wil me eerst richten op de Olympische Spelen
Hoe dan ook je laaste deelname?
"Ja, honkbal staat in 2012 in Londen niet meer op het programma. Wat ik overigens best begrijpelijk vind. Honkbal is een kleine sport in Europa".
Het zou dus extra mooi zijn als Nederland als Europese deelnemer een medaille zou halen?
"Ja, maar dat zal afhangen van onze pitchingstaf. Tijdens de Spelen hebben we tien goede werpers nodig. Maar ik weet pas een week of twee van tevoren of ik over onze in Amerika spelende topwerpers kan beschikken."
De selectie staat niet vast. Gaat dat ten koste van de teamspirit?
"Moet ik dan nu al 24 man aanwijzen die naar Beijing gaan? Wat denk je dat zoiets met spelers doet? Zo'n veilig gevoel is ongezond voor sporters. Iedereen moet er gewoon voor zorgen dat hij er volgend jaar bij is. Het is een psychologisch spel."
En daar houd jij van?
"Honkbal is voor mij altijd een wereld geweest van overleven. Ik ben nu druk bezig als bondscoach. Als ik stop, komt er wel weer wat anders op mijn pad."
Eenhoorn & Oranje
Wie draagt voor Nederland de vlag tijdens de openingsceremonie?
Peter van den Hoogenband (of Foppe de Haan)
Hoeveel medailles wint Nederland?
24, waaronder een bronzen voor het honkbalteam
Wie wordt onze Olympische held?
Theo Bos
Tips van Eenhoorn
1) Probeer niet overal bovenop te zitten, dan gaan mensen zich kunstmatig gedragen
2) Doe je werk met volle overgave en probeer het punt voor te zijn dat je het alleen nog voor het geld doet
3) Gun mensen hun teleurstelling, maar laat ze dan wel hun kans grijpen als die komt
