Het CWI hoeft de bedrijfseconomische noodzaak voor een collectief ontslag voortaan niet meer te toetsen. Werkgevers moeten dan wel de instemming van de betrokken vakbonden hebben.
Daarnaast mogen medewerkers met het kortste dienstverband niet meer automatisch als eerste ontslagen worden bij reorganisaties. Werkgevers moeten bij elk bedrijfseconomisch ontslag voortaan verplicht het ‘afspiegelingsbeginsel’ hanteren. Dit blijkt uit het ontslagbesluit dat sinds 1 maart van kracht is.
Bij ontslag om bedrijfseconomische redenen draagt een werkgever één of meer werknemers voor ontslag voor als gevolg van een reorganisatie, bedrijfssluiting, verhuizing of het afstoten van een deel van de activiteiten. Als twintig of meer medewerkers binnen een periode van drie maanden voor ontslag worden voorgedragen, wordt dat ook wel een collectief ontslag genoemd. Bij een collectief ontslag moeten werkgevers zich houden aan de Wet melding collectief ontslag (WMCO). Daarbij moeten werkgevers hun voornemen tot collectief ontslag melden bij het Centrum voor Werk en Inkomen.
Wat is er veranderd?
Afspiegelingsbeginsel verplicht
In de oude situatie kon de werkgever bij een groepsontslag (van 10 of meer werknemers) om bedrijfseconomische redenen kiezen tussen het dienstjarenbeginsel en het afspiegelingsbeginsel. Het dienstjarenbeginsel komt neer op het ‘last in, first out’-principe. Mensen die het laatst in dienst gekomen zijn, komen bij een eventuele reorganisatie ook als eersten in aanmerking voor ontslag. In de nieuwe situatie is de werkgever verplicht het afspiegelingsbeginsel te hanteren. Per groep uitwisselbare functies worden de werknemers eerst ingedeeld in leeftijdsgroepen. Vervolgens wordt per leeftijdsgroep een evenredig aantal mensen voorgedragen voor ontslag. Binnen de leeftijdsgroepen geldt wel het ‘last in, first out’-principe.
CWI toetst alleen afspiegeling
Moest het CWI tot nu toe de bedrijfseconomische noodzaak van een collectief ontslag toetsen, sinds 1 maart is dat eerste in beginsel niet meer nodig. Mits de vakbonden het eens zijn met het aantal banen dat komt te vervallen. Het CWI moet nog wel controleren of het afspiegelingsbeginsel correct is toegepast.
Scholing langdurig arbeidsongeschikte medewerkers
Als een werknemer langdurig ziek is, dan moet de werkgever er alles aan doen om hem of haar binnen het bedrijf te herplaatsen. In de nieuwe regeling moet ook scholing deel uitmaken van de herplaatsingprocedure als scholing kan leiden tot een andere functie voor die werknemer binnen het bedrijf.
Wat beoogt het nieuwe ontslagbesluit?
• Het verplicht stellen van het afspiegelingsbeginsel maakt het bedrijfseconomisch ontslag voor werkgevers en CWI makkelijker toepasbaar en uitvoerbaar. Werknemers krijgen beter inzicht in de regels die gelden bij een bedrijfseconomisch ontslag.
• Waar het dienstjarenbeginsel doorgaans in het voordeel was van oudere werknemers, is de verplichting om het afspiegelingsmodel toe te passen gunstig voor nieuwe toetreders tot de arbeidsmarkt, zoals jongeren en herintredende vrouwen. Zo wordt een ongunstiger leeftijdsopbouw van het personeelsbestand tegengegaan.
• Het CWI kan zich bij collectieve ontslagen waarbij er instemming is van de vakbonden met betrekking tot het aantal ontslagen, beperken tot het toetsen van de ontslagkeuze en het beoordelen van de mogelijkheden tot herplaatsing.
Wist u dat…
• Onder bepaalde voorwaarden de oude regeling nog geldt? Dat is bijvoorbeeld het geval bij lopende ontslagverzoeken en bij meldingen van collectief ontslag gedaan vóór 1 maart 2006.
• De nieuwe regeling ook geldt voor de schoonmaak- en uitzendbranche.
Meer informatie
