Is een beursnotering nog wel statusverhogend? Een beursganger én een beursverlater geven het antwoord.
TMC Group kreeg in november 2006 als eerste bedrijf een notering aan Alternext Amsterdam, een beurs voor kleine en middelgrote ondernemingen. Ceo Thijs Manders kijkt tevreden terug op de beursgang.
"Mijn zakenpartner en ik waren in 2006 op zakenreis in Sjanghai voor een bezoek, als mogelijke investeerder, aan een hightech machinefabriek. Het liep helaas op weinig uit, de fabriek bleek ongeschikt voor ons om in te participeren. De teleurstelling verwerkten we met een heerlijke lunch. Tijdens die lunch kwamen we op het idee om TMC een extra impuls te geven. We waren een snelle groeier in een groot aantal nichemarkten, hadden een duidelijk imago bij klanten als Philips, ASML en Océ en ons businessmodel van werkondernemers werd hoog gewaardeerd. Alleen speelde dit alles zich af op relatief kleine schaal. Voor een versnelde groei én een bredere positionering van ons businessmodel zagen wij slechts één mogelijkheid: publiek worden. Niet veel later hoorden we van het succesvolle initiatief dat Euronext in 2005 in Frankrijk was begonnen: Alternext, een beurs die is bedoeld als platform voor snelgroeiende bedrijven met een marktkapitalisatie tussen 10 en 100 miljoen euro. We hebben toen heel bewust gekozen om te gaan voor een notering aan die beurs, omdat het goed past bij ons businessmodel van werkondernemerschap. Alternext is een beurs voor ondernemers, niet voor bestuurders."
Mooie mijlpaal
"Een beursnotering is voor ons nooit een doel op zich geweest, maar we beschouwen het wel als een mooie mijlpaal. Met z'n allen zijn we in 2000 dit bedrijf begonnen en zes jaar later mochten we op Beursplein 5 op de gong slaan. Een bijzonder moment dat niemand ons meer afneemt. Bovendien heeft het daadwerkelijk iets toegevoegd aan ons bedrijf: we zijn nóg professioneler geworden. Voor het prospectus werd het bedrijf volledig doorgelicht, waardoor
we weer precies wisten hoe het inelkaar stak. En van ons als directie werd een businessplan inclusief managementanalyse verwacht, waardoor we gedwongen werden goed na te denken over de richting waarin we ons met TMC willen bewegen. En hoewel de eisen voor Alternext minder streng zijn, hebben wij besloten om een volwaardig beursfonds te zijn. We hanteren voor onze jaarrekening dan ook de International Financial Reporting Standards en we onderschrijven de code-Tabaksblat, de gedragscode voor beursgenoteerde bedrijven.
Alternext is in Nederland nog geen doorslaand succes gebleken, maar de beursgang in november 2006 heeft ons enorm veel publiciteit opgeleverd. Dat kwam vooral doordat wij de eerste notering waren in Amsterdam. Maar de beursgang heeft ons veel meer gebracht, we zijn er bijvoorbeeld een serieuze partij door geworden. We hebben nu niet alleen te maken met klanten en medewerkers, maar ook met investeerders en analisten. Zij houden ons scherp met kritische vragen over de strategie en voeden ons met belangrijke informatie. We leven niet voor banken en analisten, maar zij geven wel een extra dimensie aan onze bedrijfsvoering. Verder heeft de beursgang ons natuurlijk veel geld opgeleverd, waarmee we een overname hebben kunnen financieren van Adapté, een bedrijf dat echt iets toevoegt aan onze portefeuille. Adapté heeft inmiddels ook het werkondernemerschap omarmd. Ons businessmodel
is nu dus niet meer alleen voorbehouden aan de driehoek Eindhoven-Leuven-Aken, ons werkgebied, maar heeft nu ook voet aan de grond gekregen in Amersfoort en Hoofddorp. Met dank aan de beurs."
Even wennen
"Sinds we aan de beurs genoteerd staan, worden onze gangen extra scherp in de gaten gehouden. Geen probleem, want wij hebben altijd transparant gewerkt, dat zit in ons businessmodel ingebakken. Maar als ceo moet ik tegenwoordig wel op mijn woorden letten. Ik mag niet meer zeggen dan wat publiekelijk bekend is gemaakt. Dat is even wennen geweest, maar het gaat me inmiddels goed af. Soms is het ook wel makkelijk, bij lastige vragen kan ik me verschuilen achter de beursnotering. Wat ook is veranderd, is ons beleid op het gebied van communicatie. Voorheen deden wij daar niet of nauwelijks aan, wij waren gewoon aan het werk. Maar na de beursgang hebben we onze communicatie geprofessionaliseerd, zowel qua investor relations als naar het publiek toe. We hebben tegenwoordig zelfs een heuse communicatiemanager in dienst.
De beursgang heeft ons als bedrijf niet alleen completer gemaakt, we zijn voor diverse partijen ook een stuk interessanter geworden. Een beursnotering is een kwaliteitstempel dat je niet zomaar krijgt. Zeker niet onder het huidig regime waarbij je aan een fors aantal eisen moet voldoen. TMC staat nu op de kaart als een serieus bedrijf dat ondernemerschap uitstraalt. Zeker voor onze klanten, die bijna allemaal zelf beursgenoteerd zijn, is dat niet onbelangrijk. Voor hen zijn we nu niet meer dat partijtje op de hoek. Bovendien zijn we door de beursgang in het vizier gekomen van buitenlandse investeerders, die we tijdens zogenaamde roadshows in bijvoorbeeld Frankfurt of Londen onze visie voorleggen. Zie het als zaaien voor toekomstige acquisities. Het opbouwen van investor relations is typerend voor een beursfonds. Wat dat betreft is er een heel circus bijgekomen. Maar ik moet eerlijk toegeven, het is wel een leuk circus. Bedrijven die een beursgang overwegen zou ik dan ook aanraden: doen! Tenminste, als ze de ambitie hebben om te groeien. Maar goed, bedrijven zonder ambitie passen in mijn ogen ook niet op de beurs. Bestuurders van beursfondsen bedrijven namelijk topsport; ze kunnen niet achterover leunen, hun bedrijven moeten in ontwikkeling in blijven. Dat maakt een beursgang ook tot een prachtig avontuur of beter: een intellectuele uitdaging. Wij zijn er in ieder geval met z'n allen een stuk wijzer van geworden."
Van privaat naar publiek: waarom?
– Positionering op de kapitaalmarkt
– Aantrekken van financiële middelen
– Stijging van prestige bij klanten en leveranciers
– Meer ambitie, positieve druk op het management
– Grotere motivatie van werknemers
Koninklijke Nedschroef werd in juli 2007 van de beurs gehaald door participatiemaatschappij Gilde. Ceo Chris Mezger is niet rouwig om het verlies van de beursnotering.
"De delisting van het aandeel Nedschroef is niet de keus van het management geweest, het is feitelijk voor ons besloten. We werden begin 2007 geconfronteerd met een brief van Gilde aan onze Raad van Commissarissen, waarin ze hun interesse in Nedschroef kenbaar maakten. Die brief was dermate serieus dat we de inhoud ervan publiek hebben gemaakt. Onze aandeelhouders reageerden positief en daarmee was de weg vrij voor een overname. Het kwam voor ons niet onverwacht, omdat we goede prestaties hadden geleverd. We hadden ons dan ook al een goed beeld gevormd van de private equity-markt. Wat dat betreft waren we blij dat Gilde zich meldde, zij stonden op onze lijst van solide partners voor dit soort trajecten. Maar het allerbelangrijkste vonden we dat Gilde in het eerste gesprek meteen aangaf onze strategie te kennen en die te onderschrijven. Ze gaven aan dat we na de overname gewoon konden doorgaan op de ingeslagen, succesvolle weg. Daardoor is het overnametraject relatief rustig verlopen en konden wij als bestuurders onze tijd blijven besteden aan de onderneming. Dat was voor ons een zorg minder."
Negatief sausje
"Waar ik me persoonlijk wel zorgen om heb gemaakt, waren de reacties vanuit de markt. Berichten in de media over
private equity zijn toch vaak overgoten met een negatief sausje.
Daarbij kwam dat onze bedrijfstak een slecht voorbeeld kende, waarbij een beursgenoteerd bedrijf een ondermaats verkerende divisie verkocht aan een private
equity partij. Dat was weliswaar een ander verhaal dan het onze, wij hadden immers door onze goede performance
de private equity-spelers geprikkeld, maar de concurrentie heeft wel geprobeerd het te gebruiken. Gelukkig zijn de reacties uit de markt meegevallen,ook omdat we veel tijd en aandacht hebben besteed aan onze kant van het
verhaal.
Nedschroef is tegenwoordig een gedegen speler, in Europa behoren we in onze branche tot de top twee. Deze ontwikkeling hebben onze klanten natuurlijk ook gezien. Ze weten dan ook dat ze zich geen zorgen hoeven te maken, te meer omdat onze strategie onveranderd blijft. De reacties van de media daarentegen vielen wel tegen, die waren er namelijk niet of nauwelijks. Dat gaf ook wel aan dat onze beursnotering niet veel waarde meer had. En dat is meteen het belangrijkste aspect van het hele verhaal. De automotive-industrie staat in de beurswereld niet in de schijnwerpers, het is voor analisten niet de meest interessante markt. Daardoor is het aandeel lager gewaardeerd. De verhandelbaarheid van ons aandeel was bovendien gering, omdat een behoorlijk pakket in relatief vaste handen was. En het feit dat we een relatief klein fonds op de beurs waren, maakte het ook niet aantrekkelijker. Op de beurs is men voornamelijk geïnteresseerd in grote ondernemingen. Wij mochten in de klas zitten, maar wel achter in een hoekje."
Positieve publiciteit
"De beurs heeft Nedschroef veel gebracht, maar onze rol was uitgespeeld. Als bestuurder vond ik het wel
leuk om een beursnotering te hebben. Onze koers was de laatste jaren sterk gestegen, we hadden een mooie rally
doorgemaakt. Dat leverde veel positieve publiciteit op en dat vond ik natuurlijk leuk. Maar nog leuker vind ik verandering, dat is voor elk bedrijf gezond. Succes brengt namelijk ook het risico van slijtage met zich mee. Door de overname liggen weer nieuwe uitdagingen te wachten. Met als grote voordeel dat we nu een goede, professionele sparringpartner hebben, die enorm belang heeft bij het succes van de onderneming. Zij voegen ook echt iets toe. De operationele zaken en strategie stemmen we met ze af, maar dat is verder onze zaak. Op het moment dat we de financiële wereld nodig hebben of een acquisitie willen plegen, zijn zij de specialisten.
Onze delisting is wel gepaard gegaan met een schuldenlast voor onze onderneming, dat is nu eenmaal een van de instrumenten die nodig is voor een ‘leveraged buy-out'. Ik ben daar wat ambivalent in. Het is niet plezierig om schulden te hebben. Zo zijn we niet opgevoed, zal ik maar zeggen. Maar onze schuldenlast is niet bedreigend, Gilde is niet bezig om ons bedrijf uit te hollen. Sterker, er zijn genoeg beursgenoteerde ondernemingen met eenzelfde schuldenratio als Nedschroef. Dus het is geen schokkend verhaal. Ook al waren we als beursgenoteerde onderneming
zo goed als schuldenvrij. Maar dat maakte ons enerzijds juist weer interessant voor een overname, terwijl anderzijds
de aandeelhouders een superdividend zouden hebben kunnen eisen. In mijn ogen is dan ook niets verkeerd aan schulden maken met een duidelijk doel de onderneming te versterken, zolang het maar binnen de perken blijft. Bij
Gilde is dat zeker het geval.
Een beursnotering eist ook een zeker tijdbeslag, dat in deze setting op een andere manier wordt ingevuld. Mede dankzij onze zeer betrokken aandeelhouder kunnen we ons meer met de business bezighouden dan met investor relations. Al viel dat eerlijk gezegd wel mee voor een onderneming van onze omvang. Maar we werken nu wel in de luwte en dat is fijn. Hiervoor leek het haast of ik bij de KGB werkte. Ik mocht nauwelijks over mijn werk praten, kon nooit eens zeggen dat we een goede maand achter de rug hadden of bezig waren met een overname. Wat dat betreft werkt de beurs benauwend. Toch kan de beurs aan snelgroeiende, potentievolle bedrijven ook heel goede kansen bieden. Daarom zeg ik beslist niet dat een beursnotering af te raden is. Het is, dankzij de bijbehorende transparantie, een garantie voor professionaliteit. Die professionaliteit zit er bij Nedschroef inmiddels ingebakken."
Van publiek naar privaat: waarom?
– Rol op de beurs is uitgespeeld
– Verandering is gezond
– Als verdediging tegen activistische beleggers
– Grotere focus op de core business
– Actieve bemoeienis van professionele aandeelhouder(s)
