"Het is iets anders voor een werkgever om te zeggen: ik hou gewoon niet van minderheden, dan dat ze de talenten van minderheden niet zíén." Dat zegt de Britse econoom Tim Harford.
In zijn boek 'Waarom we doen wat we doen' vertelt hij dat iedereen gewoonweg een afweging maakt van de risico's die ze lopen. De boodschap van Harford is dat mensen risico's wegen en reageren op beloningen en prikkels. Rationeel gedrag is overal te vinden: bij misdadigers, werkgevers, huizenkopers. Zelf gebruikt Harford de wetenschap dat elk mens rationeel handelt om aan sport te doen. "Ik heb vorig jaar september als een soort weddenschap een cheque uitgeschreven aan een goed doel en die cheque heb ik aan een collega-econoom in de VS gestuurd. Als ik niet sport, stuurt hij de cheque naar het goede doel. Elke week controleert hij of ik mijn oefeningen doe."
Doorstuderen
Harford heeft ook ontdekt wanneer vrouwen vaker en langer naar school gaan. "In sommige Amerikaanse staten zitten relatief veel zwarte mannen in de bak. Zij zijn daardoor niet beschikbaar om te trouwen. Gevolg is dat de zwarte mannen die er wel zijn, keuze genoeg hebben en zich daardoor niet snel binden. Logisch gevolg: zwarte vrouwen gaan langer naar school. Om goed voor zichzelf, en hun kroost, te kunnen zorgen."
Vicieuze cirkel
"Soms wordt het idee dat mensen zich rationeel gedragen expliciet getest door economen. Soms is het aan de oppervlakte, soms zit het dieper." Als voorbeeld noemt Harford racisme. "Het is interessant om te zien hóé het werkt. Het is bijvoorbeeld iets anders voor een werkgever om te zeggen: ik hou gewoon niet van minderheden, dan dat ze de talenten van minderheden niet zíén. Want als je in een minderheid zit, dan wordt de prikkel ook anders. Het is een vicieuze cirkel. Als jouw talenten en vaardigheden toch niet worden gezien, dan vraag je je af waarom je die kwalificaties in hemelsnaam zou halen. Dat leidt tot een negatieve spiraal. Die mensen hebben geen goede opleiding en dat klopt, want als ze die opleiding wel hadden, werd het niet opgemerkt. De vraag is hoe je die cirkel moet doorbreken."
