"Het ontbreekt managers vaak aan vakkennis. Hierdoor kunnen ze de problemen van het bedrijf, die ze geacht worden te managen, niet oplossen." Dit stelt de heer H. Schöyer, raketdeskundige aan de European Space Agency (ESA).
Volgens Schöyer is het allemaal begonnen in de jaren zestig. "Na de onderwijshervormingen in de jaren zestig ontstond het idee dat ‘managen' een vak is. Managen kwam los te staan van wat gemanaged werd. Zolang er nog voldoende ervaren vakmensen in de organisatie rondliepen konden de fouten van de managers worden opgevangen. Langzamerhand gingen vaklieden met pensioen of werden ze als ‘dinosauriërs' beschouwd. Er kwamen steeds meer jonge managers vertellen hoe iets, waarvan ze geen verstand hadden, gedaan moest worden. Vroeg je de jonge manager wie voor hem werkten, dan bleek dat vaak niemand te zijn. Hij of zij was vaak de laagste in de hiërarchie en moest ‘het echte werk' doen, maar was wel manager."
Wat is er zo erg aan deze jonkies? Schöyer: "Het zou allemaal niet zo erg zijn als de echte managers wisten waar ze het over hadden. Helaas is dat overboord gegooid met het concept dat managen een zelfstandige discipline is en dat het er niet toe doet wat je managet. Een voorbeeld? Toen de eerste Ariane 5 in 1996 verongelukte, wist iedereen bij ESA binnen 20 minuten wat de oorzaak was. Drie managers hadden verboden een bekend probleem gedetailleerd te onderzoeken en te verhelpen. Dit werd gesanctioneerd met handtekeningen, zodat de hele top van ESA schuldig was aan het debacle of niemand. De kosten hiervoor bedragen zo'n 600 miljoen euro. Dit voorbeeld laat zien dat geen leiding gegeven kan worden door mensen die niets begrijpen van hetgeen waar ze leiding aan geven."
Volgens Schöyer zien we het ook in ziekenhuizen: "Vroeger was de directeur een arts. Hij werd dan bijgestaan door een competente administratieve staf. Nu is de directeur vaak een jurist of econoom die ervoor moet zorgen dat het budget gehaald wordt. Die snappen echter niet veel van de medische wereld."
Het moderne management is volgens Schöyer tekortgeschoten. "Het oorspronkelijke idee dat managers problemen zouden oplossen, zodat vaklieden hun werk konden doen, is mislukt. Bestaande problemen worden niet opgelost en de kosten van het management zijn schrikbarend hoog. Een groot deel van het probleem zou opgelost kunnen worden door geschikte én ervaren vaklieden bijscholing te geven op het gebied van leiding, financiën en rechten, voor zover nodig voor een leidinggevende functie. Dat is veel beter dan specialisten als manager aantrekken die niets van de kerntaken van de organisatie afweten."
Bron: NRC handelsblad
