Als u dit leest, bent u niet laaggeletterd. Volgens onderzoek is 10 procent van de Nederlandse bevolking dat echter wel. De betrokken ministeries gaan dit probleem in het bedrijfsleven samen met de Stichting van de Arbeid aanpakken. “Dit kan zo niet langer, zeker nu mensen langer moeten doorwerken.”
Afgelopen week hebben de staatssecretarissen Marja van Bijsterveldt, Sharon Dijksma en Ahmed Aboutaleb samen met de vertegenwoordigers van de werkgevers- en werknemersorganisaties het convenant laaggeletterdheid ondertekend. Doel: in 2015 moet het aantal mensen die dit artikel niet kunnen lezen met 60 procent zijn teruggebracht van 1,5 miljoen naar 600.000. Het aantal werkende laaggeletterden moet met hetzelfde percentage afnemen, van 420.000 naar 168.000.
Het dak dicht
Dit kon zo niet langer, zegt een beleidsmedewerker van De Stichting van de Arbeid (waarin de werkgevers- en werknemersorganisaties zijn verenigd): “Zeker nu mensen langer moeten doorwerken. Het is vooral een probleem in de branches waar handwerk wordt gevraagd. Zo hoorde ik het verhaal van een chauffeur die niet kon lezen en elke keer als hij op pad moest, vooraf met zijn vrouw de route in zijn hoofd moest stampen. Dan heeft hij wel een probleem als er een wegomlegging is. Deze mensen zijn niet dom, ze hebben het gewoon nooit geleerd.”
Het convenant garandeert dat de overheid ‘het dak dicht’: er komen vanaf 2011 geen kinderen meer van school die niet normaal kunnen lezen, schrijven of rekenen. De ouderen zijn de andere kant van het probleem. “Sommige mensen hebben vroeger niets geleerd. Dat moet in bedrijven worden opgelost, door de ondernemingsraad, P&O en de vakbonden. De overheid moet hetzelfde doen voor de groep die geen werk heeft, zij kunnen niet eens de krantenadvertenties lezen.”
Schiphol
Wat er gedaan moet worden? De beleidsmedewerker geeft al een paar voorzetjes. Mensen die een uitkering komen aanvragen, een schrijftest voorleggen bijvoorbeeld. Of werkgevers trainen zodat ze de schaamte herkennen. “Als iemand zijn of haar bril is vergeten, dan kan die persoon vaak gewoon niet lezen. Zoiets moet je wel weten. Als er een vermoeden is, moet je de medewerkers laten testen en daarna op cursus sturen. Anders vliegen ze er bij de volgende reorganisatie uit.”
De komende tijd gaat De Stichting van de Arbeid kijken welke methodes bedrijven die al bezig zijn met laaggeletterdheid op de werkvloer hanteren. Zo steunt de Schiphol Group vanaf 2006 de Stichting Lezen & Schrijven als ambassadeur. Een woordvoerder vertelt: “We hebben andere grote bedrijven op de luchthaven opgeroepen het probleem aan te pakken. Verder hebben we een herkenningswijzer uitgedeeld en medewerkers gewezen op de mogelijkheid een cursus te volgen. Daarnaast beginnen we binnenkort met het Schiphol College, waarin we mensen met kleine kansen op de arbeidsmarkt een leerwerktraject aanbieden. Daarbij hoort ook een bedrijfstraining ‘Werken & taal voor luchthavenmedewerkers’, toegespitst op het luchthavenjargon.”
