Goede mensen aantrekken is één, maar hoe houdt u ze binnen? Uit onderzoek blijkt dat een flink deel van het personeel binnen een jaar alweer is vertrokken. Het antwoord luidt: corporate warming. Ofwel: een warm bad voor de medewerkers. 20 initiatieven op een rij.
1
Ordinair ronselen
De doorgewinterde corporate warmer weet dat je niet vroeg genoeg kunt beginnen. Grote bureaus als Deloitte en PricewaterhouseCoopers snuffelen graag rond op universiteiten met als doel talent in een vroeg stadium aan zich te binden. Accountants en consultants in de dop worden in groepjes van tien meegenomen naar oorden als Lissabon, Hong Kong en New York – zogenaamd om een interessante case op te lossen. Maar in de nachtelijke uren sluiten recruiters zich aan bij de studenten in de bar van het vijfsterrenhotel waar ze verblijven. ‘Neem nog een drankje van me. En trouwens, wat zijn je plannen voor de toekomst?' Hoezo geen VOC-mentaliteit? De ronselaars van toen waren lang niet zo gehaaid als die van vandaag.
2
De auto uit
Lange tijd was het een statussymbool om als ICT-consultant in je leasebak het hele land door te crossen. Maar wie regelmatig stilstaat in de ochtend- of avondspits weet dat de tol van die vrijheid wel heel hoog is geworden. Het UWV buit dit gegeven uit; de uitkeringsmoloch probeert ICT-personeel te binden met het argument dat ICT-professionals hun auto voortaan kunnen laten staan. En wees niet bang voor saai en eentonig werk, want bij het UWV barst het van de complexe ICT-uitdagingen. Hip is het UWV misschien niet, maar je kunt je er wél ontplooien. En is dat niet beter dan de halve dag in je gloednieuwe Volkswagen Jetta naar de verkeersinformatie zitten luisteren?
3
Best Year Yet
Boska Holland maakt alles op het gebied van kaas, op kaas zelf na. De 32 medewerkers ontwerpen en produceren kaasschaven, kaaskrullers, ja zelfs nepkazen voor in de toonbank van de speciaalzaak. Alle medewerkers volgen een ‘Best Year Yet'-programma bij relatiedeskundige en coach Fiona Brouwer. Via een strak plan naar Amerikaanse snit moet 2008 het beste jaar ooit worden – zowel persoonlijk als professioneel. Want het één kan niet zonder het ander, zo is de heilige overtuiging van zowel directeur Martijn Bos als coach Fiona Brouwer. De diamanten kaasschaaf die Boska door sieradenartiest Otazu liet maken, mogen we beschouwen als het eerste belangrijke wapenfeit van het coachingsprogramma.
4
Bieren na vieren
Voor wie een gewild product als bier produceert, ligt de wijze van corporate warming voor de hand. Maar omdat het ongebreideld uitserveren van goudgele rakkers de productiviteit waarschijnlijk niet ten goede komt, heeft Heineken voor de Nederlandse kantoren en brouwerijen een andere manier bedacht. Op alle ‘frisdrankautomaten' zit een tijdslot dat verhindert dat medewerkers blikjes bier in plaats van cola trekken. Maar als de 4 in de klok is, mag er Heineken worden getrokken, tegen het dumptarief van 40 cent per blikje. Naar verluidt gaan de medewerkers op vrijdag met weekendtassen vol blikjes bier naar huis.
5
Gratis fruit & fitness
Do More, Feel Better, Live Longer. Dat is het motto van farmagigant GlaxoSmithKline. Als gezondheid je core business is, is het niet meer dan logisch het personeel allerlei gezondheidsbevorderende zaken aan te bieden. Zoals gratis fitness tijdens kantooruren. Ook een potje squash met een collega behoort tot de secundaire arbeidsvoorwaarden. En fruit is in overvloedige mate voorhanden op GSK's burelen. Kleine kanttekening: voor zover bekend mogen de medewerkers nog niet onbeperkt vitaminepreparaten graaien uit de medicijnkast van de baas.
6
Loyaliteitsbonus
Meestal moet je een bonus verdienen, waarbij we verdienen letterlijk dienen op te vatten. Dus: hoe meer omzet je draait voor de zaak, hoe hoger je bonus. Maar nu is er iets nieuws: de loyaliteitsbonus. Het enige wat je moet doen om die te incasseren, is bij je werkgever blijven. En het mooie is: hoe langer je blijft, hoe hoger de bonus. Vooral voor de wat ambtelijk ingestelde werknemers – van nature toch al niet van die jobhoppers – is de loyaliteitsbonus een geschenk uit de hemel. In de bancaire sector is de loyaliteitsbonus sterk in opmars.
7
Doe waar je zin in hebt
‘Nu mag je even iets voor jezelf doen.' Als kind klonken die woorden van de meester of juf als muziek in de oren. Eindelijk geen verplichte rekensommen, maar gewoon even lekker tekenen. En ook al zijn we inmiddels volwassen mensen met gezin en hypotheek, diep van binnen zouden we nog altijd het liefst een deel van de tijd freewheelend doorbrengen. Google speelt in op dit verlangen: de medewerkers van het internetbedrijf mogen 20 procent van hun tijd doen waar ze zelf zin in hebben. Een vakantie boeken, eindeloos leuten bij de koffieautomaat, beetje pierewaaien op de gang of… toch bezig zijn met je werk. Google Earth is bedacht door een stel gemotiveerde medewerkers in hun freewheeltijd.
8
Managen in deeltijd
Wat willen vrouwen op het werk? Een goede balans tussen werk en privé is veel belangrijker dan een hoog salaris. Dat lezen we op Vrouwenloonwijzer.nl, een samenwerkingsverband van onder andere de Universiteit van Amsterdam en vakbond FNV. Weinig ondernemingen bieden de flexibiliteit die vrouwen verlangen. In de wetenschap en het bank- en verzekeringswezen komen we bijvoorbeeld nog onthutsend weinig vrouwen tegen in de top. Uitzendbureaus en ziekenhuizen scoren beter. Bij uitzendbureau Randstad is 70 procent van de managers vrouw. Vrouwen krijgen er de gelegenheid om in deeltijd te managen, de werktijden zijn flexibel en er is een goede kinderopvangregeling.
9
CAO à la carte
Wat moet je met een auto van de zaak als je liever op de fiets naar je werk gaat? En wat heb je aan vrije dagen als je ze toch nooit opneemt? Om zoveel mogelijk tegemoet te komen aan de individuele wensen van medewerkers, zien we de ‘CAO à la carte' steeds vaker opduiken. Vergelijk het met een bezoek aan de automatiek van de Febo; achter elk deurtje zit een arbeidsvoorwaarde. Je mag arbeidsvoorwaarden pakken tot je besteedbare bedrag op is. Niet toevallig wordt dit ook wel belonen volgens het cafetariamodel genoemd. Bij het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) kun je je vakantiedagen inruilen voor die felbegeerde tweewieler.
10
Gratis porno
Weet u wat NSFW betekent? Not Suitable For Work. Het gaat dan om internetfilmpjes, meestal porno, die je met oog op mogelijk ontslag maar beter niet op je werk kunt bekijken. LL Media, een Deens IT-bedrijf denkt hier heel anders over. Om de medewerkers te motiveren, mogen zij zoveel NSFW-filmpjes kijken als ze zelf willen. Sterker nog, ze krijgen een pornoabonnement cadeau. Gek genoeg hoopt de directie van het bedrijf dat door deze secundaire arbeidsvoorwaarde de behoefte om onder werktijd naar seks te surfen, juist afneemt. De spanning is er immers een beetje vanaf.
11
Dansen in de baas z'n tijd
Sommige lucky bastards slagen erin van hun hobby hun beroep te maken. Maar de overgrote meerderheid van het ploetervolk stort zich na werktijd op de postzegelverzameling, de sportclub of het koor. Behalve bij Belgacom. Het personeel van dit telecombedrijf mag zich naar hartenlust uitleven in het Creativity Center. Je kunt er dansen, zingen, knutselen, schilderen en fotograferen. En dat alles in de tijd van de baas. Het waren de personeelsleden zelf die met het idee op de proppen kwamen. Door hun verzoek te honoreren hoopt de leiding van Belgacom de toptechneuten te behouden.
12
Lekker loungen
Migration Match is gespecialiseerd in grote automatiseringsprojecten. Het grootste deel van de medewerkers zwermt uit naar klanten in heel Nederland. Onlangs betrok het bedrijf een nieuw pand. Het episch centrum van dat nieuwe onderkomen is een heus loungecafé, compleet met bar, hangsofa's en een jukebox. Doel van het café: quality time met de consultants die meer tijd doorbrengen bij klanten dan op hun eigen kantoor. Zodat zij verhalen kunnen vertellen, stoom kunnen afblazen, of met een biertje op de bank kunnen lachen met hun collega's.
13
Vrolijk uitzwaaien
Wie ten koste van alles zijn medewerkers probeert te behouden, krijgt uiteindelijk het deksel op de neus. Shell is een van de bedrijven die op deze manier redeneert. Je kunt medewerkers die elders gaan werken beter vrolijk uitzwaaien dan rancuneus de rug toe keren. Want in de moderne netwerkmaatschappij is weg niet weg. Ex-medewerkers kunnen altijd weer nuttig voor je zijn. Door deze relaxte opstelling hoopt Shell bovendien aantrekkelijk te zijn voor jong talent. In de wetenschap dat ze niet krampachtig aan hun contract worden gehouden, kiezen high potentials maar al te graag voor de wondere wereld van de olie.
14
Bouwen als bindmiddel
De kick om samen te bouwen aan een nieuw bedrijf. Dat is de drijfveer van de oprichters van de jonge onderneming Mastermind Consulting. Afkomstig van een groot organisatie-adviesbureau hebben ze de sprong in het diepe gewaagd en zijn voor zichzelf begonnen. Alles moet anders dan vroeger. Dus: échte interesse in klanten in en échte interesse in het personeel. Weg met de mentaliteit van uurtje-factuurtje. Nieuwe consultants worden direct meegezogen in die cultuur. Ze bouwen mee, krijgen verantwoordelijkheid en mogen fouten maken. En gaat het mis, dan beloven de oprichters plechtig dat ze een vangnet voor hun mensen zullen spannen.
15
Wielerpakjes naar India
Ook ‘externe medewerkers' moet je binden. Want wie betrokken is, presteert beter. Maar hoe zorg je ervoor dat een Indiase softwareontwikkelaar hart voor de zaak krijgt? De Rabobank stuurde een groot aantal outfits van de wielerploeg richting India. De ICT-mensen aldaar waren, nog niet gewend aan al te veel luxe, als een kind zo blij met hun tenue – ondanks het feit dat ze waarschijnlijk geen idee hebben wie Thomas Dekker is.
16
Van 7 tot 7
Werken van negen tot vijf. Eigenlijk is het niet meer van deze tijd. Toch zijn er nog heel wat conservatieve werkgevers die vasthouden aan dit starre rooster. Maar wat als je de kinderen naar school moet brengen, de verwarmingsmonteur moet ontvangen of bij een spoedklus juist wat langer wilt doorwerken? Het ministerie van Sociale Zaken heeft het van 7 tot 7-concept bedacht. Volgens het ministerie zou het ideaal zijn als ondernemingen hun deuren van 7 uur 's ochtends tot 7 uur 's avonds open houden, zodat de medewerkers binnen die marge hun eigen werkdag kunnen bepalen. De Belastingdienst werkt inmiddels volgens dit concept. Tot tevredenheid van het personeel.
17
Klusjesbalie
Tijd is een schaars goed. We hebben een drukke baan, we willen sporten, de banden met familie en vrienden onderhouden en leuke dingen met de kids doen. Dan is de dag wel zo'n beetje gevuld. Maar wat doe je dan met al die extra klusjes die ook nog gedaan moeten worden? Woonzorgcentra Westerkwartier zette een ‘gemaksbalie' op voor het personeel. Halfje grof volkoren nodig? De gemaksbalie regelt het. Kleding naar de stomerij brengen? Idem dito. Dankzij de balie kunnen de medewerkers tientallen vervelende huishoudelijke klusjes uitbesteden aan hun werkgever.
18
Samen bloggen
Het overgrote deel van de medewerkers van het softwarebedrijf Macaw publiceert op het corporate blog. Iedereen mag schrijven wat hij wil, het blog is volledig transparant en door iedereen via de website van het bedrijf te raadplegen – ook klanten mogen dus meelezen. Voor grote projecten worden speciale deel-blogs in het leven geroepen. Doel van het blog: kennis delen en de onderlinge band versterken. Een van de medewerkers liep een burnout op, schreef alle frustratie van zich af op het corporate blog en was in mum van tijd weer aan het werk.
19
Medische check-up
In lang vervlogen tijden werd je ziek, waarna je baas de arbodienst belde en een controleur van diezelfde dienst kwam kijken of je wel genoeg snotterde. Tegenwoordig is preventie het toverwoord, met andere woorden: zorgen dat medewerkers niet ziek worden. Dat is in het belang van werkgever én werknemer. Want wie wil er nu niet lekker in z'n vel zitten? Veel bedrijven bieden hun personeel daarom de gelegenheid zich binnenstebuiten te laten keren middels een medische check-up. Zodat je daarna, gerustgesteld over het resultaat, weer fris en fruitig aan het werk kunt. Of niet natuurlijk…
20
Boter bij de vis
Prestatiebeloning. Steeds meer bedrijven gaan er toe over in de hoop dat de medewerkers een stapje harder gaan lopen voor de baas. Employees die daar weinig voor voelen, zullen er niet om staan te springen. Anderen zullen het juist toejuichen. Philips heeft onlangs een systeem voor prestatiebeloning ingevoerd. Nog maar de helft van het salaris is vast, de andere 50 procent wordt vastgesteld op basis van de prestaties. Sommige experts op het gebied van human resource management zeggen dat prestatiebeloning alweer uit is. ‘Ontwikkelingsbeloning', waarbij je beloond wordt met opleidingen en cursussen, zou nu het nieuwe buzzwoord zijn.
Centraal Beheer Achmea
‘Nog een wereld te winnen'
Ere wie ere toekomt: de term corporate warming is een vondst van Centraal Beheer Achmea. De verzekeraar speelt hiermee handig in op de hype rond klimaatverandering. Met een knipoog naar Al Gore haalde Centraal Achmea Leo Goor van stal voor een commercial over klimaatverandering op de werkvloer. Maar de boodschap is intussen bloedserieus, vertelt Stephan van Slooten, manager merk en marketingcommunicatie. "Er is een enorme krapte op de arbeidsmarkt en die krapte duurt minstens voort tot 2040, want dan is de vergrijzing op haar hoogtepunt."
In 2006 waren anderhalf miljoen mensen korter dan een jaar in dienst van hun werkgever, ruim twee keer zoveel als een jaar eerder. Van Slooten: "Er is een ware war for talent losgebarsten. Werkgevers vissen in een steeds kleinere vijver van talent. En dus is het logisch dat de aandacht verschuift naar het zittende personeel. Kort gezegd: eerst draaide het om ‘vinden', nu draait het om ‘binden en boeien'."
Natuurlijk is salaris belangrijk, zegt Van Slooten. "Maar de echte winst is te behalen in de niet-financiële arbeidsvoorwaarden. Zaken als werksfeer en persoonlijke aandacht worden steeds belangrijker. Medewerkers moeten bijna het gevoel krijgen dat ze ook op vrijwillige basis bij hun werkgever zouden willen werken."
Zijn werkgevers klaar voor die omslag? In sommige branches wel, vindt Van Slooten. "Dienstverleningsbedrijven lopen voorop, daar is het tekort het grootst. Maar ik kom ook nog veel starheid en conservatisme tegen. Wat dat betreft valt er nog een wereld te winnen."
Zie ook www.corporatewarming.nl
