Vierhonderd managers hingen aan zijn lippen. “Ik ben totaal niet geïnteresseerd in niet-meritocratische ondernemingen.”
Sport en management, het is een winnende combinatie. Aantrekkelijk genoeg om vrijdag 19 mei een paar honderd mannen en een enkele vrouw naar de Amsterdamse RAI te lokken. Een dag lang luisteren de managers naar Johan Cruijff, superscheidsrechter Pierluigi Colina, en oud-General Electric topman Jack Welch. Zelfs AZ-geldschieter en multimiljonair Dick Scheringa maakt zijn opwachting – met twee lijfwachten, waarvoor geen entree is betaald en die dus van organisator Focus Conferences buiten de zaal moeten wachten.
Welch doet zijn imago van keiharde manager eer aan. Het interview door de gewezen NOS-correspondent Charles Groenhuijsen is nog maar net begonnen, of hij heft zijn mantra aan: “Competition is good, winning is good.” Verder hekelt Welch zachtaardige managers. Eerlijkheid duurt het langst, betoogt hij, zelfs als die eerlijkheid pijn doet. “Als je altijd maar aardig bent en nooit een eerlijke beoordeling durft te geven begrijpen ze niet waarom ze na tien jaar trouwe dienst ontslagen worden. ‘Waarom ik?’, is het dan. Dat is wreed. Denk je dat je daarmee aardig bent voor je werknemers? Like hell you are. Je bent een zwakkeling!”
Het publiek vindt het prachtig. Lastige of kritische vragen worden nauwelijks gesteld. Wel vraagt een deelnemer zich af wat je moet doen met oudere werknemers die het tempo van vernieuwingen niet meer kunnen bijbenen. Welch: “Als ze echt vast zitten, zullen ze afscheid moeten nemen van het bedrijf.” Vraag uit het publiek: “Zelfs na dertig jaar?” Welch: “Dertig jaar is een speldje, meer niet.”
Man in bonis
Europa is in de ogen van Welch nog steeds te soft, maar de laatste jaren ziet hij verbetering: “Bedrijven als Philips en Siemens zijn no-nonsense gorilla’s.” Tevreden constateert hij dat er aan deze kant van de oceaan steeds meer belangstelling is voor zijn harde managementfilosofie. ING-topman Tilmant bijvoorbeeld, werkt zijn boeken hoofdstuk voor hoofdstuk door met zijn staf. Sommige verschillen tussen Europa en de VS zullen wel altijd blijven bestaan, vreest Welch: “Bij ons wordt ondernemerschap bewonderd, dat is onderdeel van onze cultuur. In Europa wil het merendeel van de mba-studenten later bij een gevestigd bedrijf gaan werken, in plaats van voor zichzelf te beginnen. In Frankrijk bleek uit een onderzoek dat de meeste studenten voor de overheid willen gaan werken. Dat is afschuwelijk!”
Zelf houdt Welch zich verre van iedere vorm van openbaar bestuur: “Dat past niet in mijn levensfilosofie. Ik ben totaal niet geïnteresseerd in niet-meritocratische ondernemingen.”
Na afloop heeft Welch een kwartier tijd voor een praatje, voordat de taxi voorrijdt die hem en echtgenote Suzy naar Schiphol zal brengen. Hij oogt ontspannen, een man in bonis. Nee, hij vindt het niet erg dat zijn optreden zit ingeklemd tussen Cruijff en Colina. Sport is een prima leerschool voor het bedrijfsleven. Zelf was hij captain van een hockey- en een golfteam. En het kiezen van spelers voor een honkbalwedstrijd, waarbij de zwakste spelers overbleven, leerde hem al op jonge leeftijd het belang van een goed personeelsbeleid.
Hiring and firing en het zeker stellen van je opvolging blijven de belangrijkste taken van een ceo. Toch heeft Welch geen idee wie hem kan opvolgen als de populairste managementgoeroe. Managementboeken leest hij niet. “Mijn opvolgers zijn nog aan het werk, denk ik.”
