De NS-top keert het personeel onder druk alsnog een bonus uit. Terecht of onterecht, dit kan beter.
De NS-top koppelde in 2005 een bonusuitkering van 300 euro voor alle medewerkers aan het ‘algemeen klantoordeel’. Zoals nu blijkt was dat geen slimme zet van president-directeur Aad Veenman. De kans dat het tevredenheidsniveau van 2006 gelijk zou blijven aan dat van 2005, of zelfs zou stijgen, was namelijk uiterst klein. Medio 2006 lekte een interne memo uit, waarin het Hoofd Jaarplan problemen voorzag bij de invoering van de nieuwe dienstregeling op 10 december van dat jaar. Personeelstekort, verhoogde werkdruk, een toenemend aantal zwartrijders, meer agressie: een caleidoscoop aan problemen lag in het verschiet.
Waarom dan toch die bonus in het vooruitzicht gesteld? Omdat prestatiebeloning – mits goed ingevoerd – motiverend werkt. Maar alleen als een deel van het basisloon ervoor wordt ingeleverd. In het geval van de NS werd de bonus als een ‘extraatje’ gepresenteerd, en dan levert een tegenvallend resultaat allicht scheve gezichten op. En nu de bonus onder druk alsnog is uitgekeerd, ook een financiële tegenvaller. Tip voor de onderhandelaars van de NS: koppel bij de cao-ronde een bonus ‘trapsgewijs’ aan de klanttevredenheid. Een 7 levert 300 euro op, een 6,8 nog altijd 280. Dan krijgt het personeel in elk geval iets, ook als het beoogde tevredenheidscijfer nét niet gehaald. De financiële pijn is bovendien een stuk minder.
