In Noord-Korea is de leer van Marx en Lenin nog springlevend. Politiek en economie staan onder regie van de Grote Leider Kim Jong-II. Toch liggen er mogelijkheden voor het Nederlandse bedrijfsleven, denkt het NCH.
Terwijl de rest van de wereld inmiddels in 2006 is aanbeland, leeft Noord-Korea in het jaar 95. De Noord-Koreaanse jaartelling begint namelijk met de geboorte van de Zon van de Mensheid, de Grote Leider Kim il Sung. Het heilzame werk van Sung wordt sinds diens dood voortgezet door zijn zoon Kim Jong-Il, al net zo’n zonnetje als zijn vader. Zakendoen met het meest totalitair bestuurde land van Azië, kan dat? Volgens het Nederlands Centrum voor Handelsbevordering wel. Het seminar dat het NCH 14 februari over dit onderwerp organiseerde, kon echter op weinig belangstelling rekenen en werd afgelast. In mei staat een handelsmissie gepland, maar of die doorgaat is eveneens de vraag. “Er is weinig interesse in Noord-Korea,” erkent oud-NCH directeur Hendrik van Buren, die het land meerdere keren bezocht. Jammer, vindt hij, want Noord-Korea is interessant voor kleine en middelgrote bedrijven die voet aan de grond willen krijgen in Zuidoost Azië.
Van Buren somt de voordelen op: “Er zijn twee vrijhandelszones, er is sprake van voorzichtige liberalisering van de economische politiek, en de gigantische afzetmarkt China is vlakbij.” Bijkomend voordeel is dat er, dankzij de vroegere contacten met de DDR, nog Duitstaligen rondlopen. “Alleen worden die wel weggehouden van westerlingen.”Volgens Van Buren is er in Noord-Korea grote behoefte aan westerse investeringen: “De laatste keer dat ik er was, zag ik veel bussen defect langs de kant van de weg staan. De boel raakt verouderd, de economie verliest haar potentie om te vernieuwen. De kloof tussen Noord- en Zuid-Korea groeit jaarlijks met acht tot tien procent en is nauwelijks nog te dichten.”
Ook offshore-specialist Paul Tjia van GPI Consultancy, net terug van een werkbezoek aan Nepal, ziet mogelijkheden in de Democratische Volksrepubliek. “De hele wereld wil naar China, dat is een grote magneet. Maar in China zijn de zaken niet goed georganiseerd, het is lastig om er goede informatie te krijgen en de juiste mensen te spreken te krijgen. In Noord-Korea is dat eenvoudiger, alles speelt zich af in de hoofdstad Pyongyang, wat het zoeken van een handelspartner gemakkelijk maakt. In Nederland beseffen we onvoldoende dat daar grote kansen liggen.” De Koreanen zijn volgens Tjia bedreven in het ontwerpen van computerspellen en tekenfilms. “In Nederland zijn een paar bedrijven goed bezig met het produceren van games. Dat is arbeidsintensief werk dat je prima daar kunt laten doen.”
Omgeduwd
De terughoudendheid van het Nederlandse bedrijfsleven is ingegeven door de reputatie van Noord-Korea, dat door president Bush tot het ‘rijk van het kwaad’ werd gedoopt. Op Van Buren, die volgens eigen zeggen zijn hele leven heeft gehandeld met totalitaire regimes, maakt dat weinig indruk. “Daar staat die idioot weer, denk ik als ik Bush zie. En dat terwijl ik nooit anti-Amerikaans ben geweest. Natuurlijk is Noord-Korea geen gezellig land, maar ik denk dat het goed is als er meer contacten komen met het Westen. Op dit moment is er in Noord-Korea nauwelijks kennis over het Westen. Er is één radio- en televisiestation dat hoofdzakelijk speeches van de grote leider uitzendt. Meer kennis over het Westen kan zorgen voor liberalisering, al duurt zoiets vreselijk lang. Ik heb het gevoel dat ik het IJzeren Gordijn een héél klein beetje heb omgeduwd.”
