Afgelopen week hebben wij een goeroe uit de States op bezoek gehad. Het is dé man op het gebied van risicodragend vermogen voor SME’s (Small and medium enterprises) in ontwikkelingslanden.
In de afgelopen twintig jaar stond hij aan de wieg van vrijwel elk fonds dat zich bezig houdt met dit type financiering. Het grootste deel van de week hebben we ideeën uitgewisseld en gebrainstormd over financieringsmethoden en manieren om investeringen op afstand te managen. Zijn grootste ontdekking (en voor ons het grootste compliment) was dat wij werkelijk om ondernemers gaven. “You actually like SME’s” riep hij uit. Nu hield hij zelf ook van ondernemers, dus dat kwam goed uit. Maar in zijn twintig jaar ervaring was hij nooit een club tegengekomen die echt iets voor ondernemers probeert te doen.TriestBest triest eigenlijk. Zelf weet ik niet beter. Ik heb altijd voor ondernemers gewerkt. Ik ben zelf een ondernemer. Ondernemerschap is hetgeen mij het meest boeit. Volgens mijn nieuwe Amerikaanse vriend is dat echter helemaal niet vanzelfsprekend. Zelfs niet bij investeerders die zich richten op bedrijven in ontwikkelingslanden. Ongeacht of het geld komt van overheden, liefdadigheidsinstellingen of commerciële investeerders. Landsbelang eerstDe meeste overheden zijn vooral geïnteresseerd in landsbelang en afbreukrisico, liefdadigheidsinstellingen zijn vooral geïnteresseerd in hun voortbestaan of zoiets abstracts als accountability of imago. Investeerders houden zich vooral bezig met rendement en het uitsluiten van risico en fondsmanagers denken alleen aan hun performance bonus. Iedereen heeft zo zijn eigen zorgen en er is geen hond die zich afvraagt waar die ondernemers nou behoefte aan hebben.Controle zonder risicoHet gevolg is dat er steeds meer manieren bedacht worden om risico’s bij de ondernemers neer te leggen, opbrengsten veilig te stellen die er feitelijk nog niet zijn en wat nog het ergste is, proberen controle over de ondernemer en de onderneming te krijgen zonder een meerderheid aan aandelen te bezitten. Venture capitalists, bankiers, consultants, maar ook wetenschappers en ambtenaren houden niet van ondernemers. Ze houden alleen van zichzelf.
De enige investeerders die wél van ondernemers houden zijn dat zelf geweest en investeren hun eigen geld in dappere entrepreneurs die ze doen herinneren aan hun eigen tijd als starter. Deze investeerders worden echter steeds zeldzamer. Ze worden in Nederland vervangen door investeringsfondsen, kredieten en subsidies. Ik weet niet of dat zo’n goed idee is, want wie houdt er dan nog van de ondernemers?
Nils de Witte (BID Network)
