Jeroen Veth (37) en Dino van Es (38) beginnen waar de meeste aandelen worden verhandeld: de Verenigde Staten. Daar bieden zij vanaf oktober gratis handel in aandelen aan. Gratis? Ja, de klant betaalt bij Zecco geen transactiekosten voor de aan- en verkoop van aandelen, en dat scheelt aanzienlijk. Maar dat is voor een broker toch de belangrijkste inkomstenbron? Dat kan wel zo zijn, zegt Veth, maar dat is gebaseerd op een oud businessmodel. “We zullen onze inkomsten halen uit rente-inkomsten en later komen daar advertentie-inkomsten bij.” Andere online aandelenhandelaren denken hier ook wel over na, zegt Veth, maar aandeelhouders van die brokers zullen niet pikken dat een belangrijk deel van de inkomsten wegvalt. En dus heeft Zecco voorlopig het alleenrecht op het gratis model. Begin volgend jaar komen Veth en Van Es de Nederlandse markt op, niet makkelijk met namen als Alex en Binck.
Investeerders achter Zecco zijn onder meer Morten Lund en Sören Kenner, de mensen die geld staken in Skype. Dit telefoniebedrijf was de eerste die een gratis-model in de markt zette door telefonie via internet mogelijk te maken, zonder daar kosten voor te rekenen. Skype heeft de telecomwereld flink zenuwachtig gemaakt en is inmiddels gekocht door het Amerikaanse eBay.
Dankzij Skype is de term ‘disruptive business model’ in de mode geraakt. De Amerikaanse Harvard-hoogleraar Clayton Christensen noemt het gratis model zelfs dé manier voor start-ups om marktleiders aan te pakken. “Grote bedrijven zullen veel moeite moeten doen om hun businessmodel te veranderen. Een starter kan profiteren, zolang hij de klant service voor minder of geen kosten kan bieden.” Het is een gedachte die inmiddels ook de krantenwereld heeft bereikt, met onder meer het initiatief van investeerder Marcel Boekhoorn, die een gratis krant in de markt wil zetten. En, verrassing, Boekhoorn duikt ook op als investeerder achter Zecco.
Voorwaarde is uiteraard wel dat er achterliggende modellen worden opgezet die wel iets opleveren. In het geval van Zecco komt dat neer op drie pijlers. Veth en Van Es, beiden oud-zakenbankiers, hebben een gedegen handelssysteem ingekocht, want met een zelf ontwikkeld systeem kan Zecco zich niet onderscheiden, vindt Veth. Daarnaast willen ze veel energie steken in de informatievoorziening en moet de community een belangrijk onderdeel worden. “Investeerders willen direct met elkaar communiceren en zelf bepalen waarover ze praten”, legde Veth uit in de media. Voor de community noemt hij voorbeelden als MySpace of het Nederlandse Hyves. In de toekomst zien de oprichters ook inkomsten uit andere bankpoducten als creditcards en hypotheken.
Wat doet een disruptive model?
1. Het zorgt ervoor dat een grotere groep toegang krijgt tot een dienst die voorheen voorbestemd was voor de rijkeren
2. Het bouwt voort op bestaand consumentengedrag, het gaat niet uit van verandering bij de consument
3. Het model richt zich op een zeer specifieke vraag van de consument, en bouwt daar een merk omheen
4. Het model werkt het beste in markten die nog niet overvol zijn
5. Voorbeelden zijn Skype, Zecco, Metro, maar ook open source-software
